Thói quen nuốt tóc ở trẻ có thể dẫn đến biến chứng tiêu hóa nghiêm trọng
Mới đây, Trung tâm Tiêu hóa PhenikaaMec tiếp nhận một bệnh nhi 10 tuổi trong tình trạng đau bụng nhiều lần, nôn ói. Qua khai thác thông tin, các bác sĩ ghi nhận trẻ có tiền sử mắc hội chứng Rapunzel và tiếp tục nuốt tóc trong những ngày trước khi nhập viện.
Kết quả nội soi cho thấy một búi tóc lớn nằm trong tá tràng, chiếm một phần lòng ruột. Đáng chú ý, một phần búi tóc mắc ngay nhú tá tràng – khu vực có vai trò dẫn lưu dịch mật và dịch tụy vào ruột non. Bên cạnh đó, niêm mạc ruột non của trẻ đã xuất hiện nhiều vị trí trợt, loét.
Nội soi phát hiện búi tóc kích cỡ khoảng 3cm trong tá tràng của trẻ
Bã tóc (trichobezoar) là khối tóc hình thành trong dạ dày do trẻ ăn tóc kéo dài. Khi khối tóc phát triển, kéo qua môn vị xuống tá tràng hoặc ruột non, tình trạng này được gọi là hội chứng Rapunzel. Tóc không bị tiêu hóa và không được nhu động ruột đẩy đi như thức ăn, nên tích tụ lâu ngày, kết dính với dịch nhầy và thức ăn thành khối ngày càng lớn.
Tùy theo kích thước và vị trí, búi tóc có thể gây đau bụng, buồn nôn, nôn, chán ăn, sụt cân, tổn thương niêm mạc, thậm chí gây tắc ruột hoặc những biến chứng nghiêm trọng khác. Đáng lưu ý, trẻ có thể không chủ động chia sẻ hành vi nuốt tóc với cha mẹ, khiến tình trạng kéo dài mà không được phát hiện.
Búi tóc mắc tại nhú tá tràng: Thách thức trong quá trình can thiệp nội soi
Với bệnh nhi trên, vị trí mắc của búi tóc khiến quá trình can thiệp trở nên phức tạp. Nhú tá tràng là nơi dịch mật và dịch tụy đổ vào ruột non. Nếu cấu trúc này bị tổn thương trong quá trình lấy dị vật, trẻ có thể đối mặt với các biến chứng liên quan đến đường mật và tụy.
BS. Trần Đức Cảnh - Bác sĩ Trung tâm Tiêu hóa PhenikaaMec cho biết: “Mục tiêu của ê-kíp không chỉ là lấy được búi tóc ra ngoài mà còn phải bảo đảm lấy trọn vẹn dị vật, hạn chế tối đa tổn thương niêm mạc và bảo tồn các cấu trúc giải phẫu quan trọng. Đây là yêu cầu đặc biệt cần lưu ý bởi vùng can thiệp vốn đã có tổn thương, trong khi một phần búi tóc lại mắc tại vị trí nhạy cảm.”
Ê - kíp bác sĩ thực hiện gắp dị vật thông qua nội soi
Trong quá trình thực hiện, các bác sĩ sử dụng thòng lọng và kìm gắp dị vật để từng bước giải phóng phần tóc mắc tại nhú tá tràng, đưa búi tóc trở lại dạ dày rồi lấy ra ngoài qua nội soi. Từng thao tác được kiểm soát thận trọng nhằm hạn chế lực kéo và tránh tác động không cần thiết lên vùng nhú tá tràng.
Sau can thiệp, toàn bộ búi tóc kích thước khoảng 3 x 1,2 cm được lấy ra ngoài. Kiểm tra lại cho thấy nhú tá tràng vẫn nguyên vẹn, không ghi nhận chảy máu tại vị trí này. Sau can thiệp, bé hết đau bụng, ăn uống trở lại và được xuất viện theo dõi tại nhà.
Hình ảnh búi tóc được lấy ra ngoài
Cha mẹ cần nhận biết sớm dấu hiệu trẻ có hành vi ăn tóc
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ thường xuyên nhổ tóc, xoắn tóc, đưa tóc lên miệng, nhai hoặc nuốt tóc. Nếu hành vi này lặp lại, gia đình nên trò chuyện với trẻ một cách bình tĩnh và đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân.
Phụ huynh cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo:
- Tóc thưa bất thường, rụng hoặc hói từng mảng trên đầu.
- Đau bụng tái diễn hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Buồn nôn, nôn nhiều lần.
- Ăn kém, nhanh no, chán ăn.
- Bụng chướng, khó chịu vùng bụng; hơi thở có mùi hôi kéo dài.
- Sụt cân hoặc chậm tăng cân không rõ nguyên nhân.
Khi trẻ có các biểu hiện trên, đặc biệt là trẻ có tiền sử nuốt tóc, gia đình nên đưa trẻ đến cơ sở y tế. Không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc hoặc chờ triệu chứng tự hết.
“Với trẻ từng mắc hội chứng Rapunzel hoặc ăn tóc lặp lại, điều trị không thể dừng ở việc lấy búi tóc. Gia đình cần phối hợp với bác sĩ chuyên khoa tâm lý, tâm thần nhi để xử lý nguyên nhân hành vi. Nếu không, trẻ rất dễ tái phát như trường hợp này” - Bác sĩ Cảnh khuyến cáo.
Trung tâm Tiêu hóa PhenikaaMec được trang bị hệ thống nội soi Olympus EVIS X1 CV-1500 và Fujifilm ELUXEO 8000, tích hợp công nghệ nội soi dải tần hẹp (NBI - Narrow Band Imaging) giúp quan sát chi tiết niêm mạc và đánh giá tổn thương. Hướng tới mô hình hệ thống y tế hàn lâm theo định hướng Đổi mới – Kiến tạo – Bền vững của Tập đoàn Phenikaa, PhenikaaMec phối hợp đa chuyên khoa trong chẩn đoán, can thiệp và theo dõi lâu dài cho người bệnh.
Phụ huynh cần tư vấn có thể liên hệ:
Địa chỉ: Đơn nguyên Nội soi - Tầng hầm, tòa B, Bệnh viện Đại học Phenikaa - Tổ 5, Hòe Thị, Phường Xuân Phương, Hà Nội
Hotline: 1900 2262
Website: https://phenikaamec.com/
