Thận có nhiệm vụ lọc chất thải khỏi máu, điều hòa lượng nước và điện giải, đồng thời tham gia kiểm soát huyết áp. Khi chức năng thận suy giảm, chất thải và dịch dư thừa có thể tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều biểu hiện bất thường.
Đáng chú ý, những triệu chứng này đôi khi dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi thông thường. Người đã mắc bệnh thận cần đặc biệt chú ý nếu cơ thể xuất hiện dấu hiệu mới hoặc triệu chứng cũ ngày càng nghiêm trọng.
1. Phù tay chân, đặc biệt ở bàn chân
Khi thận không đào thải nước hiệu quả, dịch dư thừa có thể tích tụ trong các mô, gây sưng phù ở bàn chân, mắt cá chân, bàn tay hoặc vùng quanh mắt.
Người bệnh có thể nhận thấy giày dép chật hơn, chân nặng nề hoặc vùng da bị lõm khi ấn nhẹ. Nếu tình trạng phù kéo dài hoặc tăng dần, cần đi khám để xác định nguyên nhân.
2. Mệt mỏi, suy nhược kéo dài
Thường xuyên kiệt sức, thiếu năng lượng dù không làm việc nặng cũng có thể liên quan đến bệnh thận.
Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể có thể giảm sản xuất erythropoietin – hormone kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Điều này làm tăng nguy cơ thiếu máu, khiến người bệnh mệt mỏi, chóng mặt và khó tập trung.
3. Nước tiểu thay đổi bất thường
Nước tiểu có nhiều bọt kéo dài có thể là dấu hiệu protein bị rò rỉ qua màng lọc của thận. Một số người còn gặp tình trạng tiểu đêm nhiều lần hoặc lượng nước tiểu giảm rõ rệt.
Đây là những thay đổi cần được chú ý, đặc biệt ở người có tiền sử bệnh thận. Xét nghiệm nước tiểu sẽ giúp kiểm tra sự hiện diện của protein và đánh giá nguy cơ tổn thương thận.
4. Ngứa da dai dẳng
Khi thận suy giảm khả năng đào thải chất thải, các chất này có thể tích tụ trong máu. Rối loạn khoáng chất và chuyển hóa cũng góp phần gây ngứa da.
Người bệnh có thể ngứa ở nhiều vùng cơ thể, đôi khi khó chịu hơn vào ban đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ. Nếu ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, nên đi khám để kiểm tra.
5. Chán ăn, buồn nôn và nôn
Chức năng thận suy giảm có thể khiến chất thải tích tụ trong máu, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.
Người bệnh có thể cảm thấy miệng có vị kim loại, ăn không ngon, buồn nôn hoặc nôn. Nếu kéo dài, tình trạng này dễ dẫn đến sụt cân, thiếu dinh dưỡng và suy nhược cơ thể.
6. Thường xuyên bị chuột rút
Rối loạn cân bằng các chất điện giải như canxi, phốt pho và kali có thể xảy ra khi thận hoạt động kém.
Người bệnh đôi khi bị co cơ, chuột rút ở tay chân, nhất là vào ban đêm. Tuy nhiên, không nên tự ý bổ sung khoáng chất vì việc dư thừa một số chất, đặc biệt là kali, có thể gây nguy hiểm.
7. Khó thở, hụt hơi
Khi cơ thể giữ lại quá nhiều dịch, nước có thể tích tụ ở phổi, khiến người bệnh khó thở, nhất là khi nằm xuống.
Ngoài ra, thiếu máu do bệnh thận cũng có thể khiến cơ thể dễ hụt hơi khi vận động. Nếu khó thở đột ngột, đau ngực hoặc cảm giác ngạt thở, cần đến cơ sở y tế cấp cứu.
8. Khó tập trung, thường xuyên cảm thấy lạnh
Bệnh thận tiến triển có thể gây thiếu máu và rối loạn chuyển hóa. Người bệnh vì thế có thể thường xuyên cảm thấy lạnh, giảm khả năng tập trung, suy nghĩ chậm hoặc hay quên.
Những biểu hiện này dễ bị nhầm với thiếu ngủ, căng thẳng. Tuy nhiên, nếu xuất hiện kéo dài cùng các triệu chứng khác, người bệnh nên kiểm tra sức khỏe.
Chủ động kiểm soát bệnh, hạn chế biến chứng
Những dấu hiệu trên không đồng nghĩa chắc chắn bệnh thận đã chuyển nặng, bởi chúng cũng có thể xuất phát từ nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Để đánh giá chính xác, bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm máu đo creatinine, mức lọc cầu thận (eGFR), xét nghiệm nước tiểu tìm albumin và protein, đồng thời kiểm tra huyết áp.
Người mắc bệnh thận cần tái khám đúng lịch, dùng thuốc theo chỉ định và trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn uống. Đặc biệt, không tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc nam hoặc thực phẩm bổ sung khi chưa được tư vấn.
Phát hiện sớm những thay đổi bất thường và theo dõi chức năng thận định kỳ là cách quan trọng giúp người bệnh kiểm soát tình trạng sức khỏe, hạn chế nguy cơ biến chứng.
