Miếng rửa bát
Miếng rửa bát giá rẻ, nên thay định kỳ
Trong không gian nhà bếp, miếng rửa bát chính là một trong những đồ dùng chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh nhất. Đây là vật dụng tiếp xúc trực tiếp với bát, đũa, đĩa, thìa, nồi, chảo,... nên sẽ ảnh hưởng tới chất lượng món ăn.
Nếu không được làm sạch và thay mới liên tục, vi khuẩn trên miếng rửa bát có thể sinh sôi nhanh chóng, gây nhiều bệnh nhiễm trùng về da và đường tiết niệu hoặc gây bệnh viêm ruột, tiêu chảy. Chúng cần được thay mới hàng tháng để đảm bảo vệ sinh.
Một miếng rửa bát có giá rất rẻ, chỉ khoảng 5.000 đồng. Thông thường, các gia đình nên mua theo combo 10 miếng để có thể thay mới ngay khi cần.
Thớt nhựa
Thớt nhựa cũng cần thay mới định kỳ
Những loại thớt nhựa khi sử dụng nhiều, theo thời gian, chúng có thể xuất hiện các vết nứt, cong vênh hoặc rãnh sâu khiến vi khuẩn dễ dàng xâm nhập.
Về mặt vi sinh học, những rãnh xước này sâu hơn độ vươn của lông bàn chải hay miếng rửa bát. Khi bạn sử dụng thái đồ sống, vi khuẩn sẽ len lỏi và đóng kén tại đáy những rãnh này. Việc thái rau sống hay hoa quả trên cùng một chiếc thớt đã xước xát là con đường ngắn nhất dẫn đến tình trạng nhiễm khuẩn chéo nghiêm trọng.
Một chiếc thớt nên được thay thế sau 6 đến 12 tháng chỉ với giá vài chục nghìn đồng. Tuy nhiên, hạn sử dụng thực tế phụ thuộc vào tần suất dùng. Ngay khi bề mặt thớt xuất hiện quá nhiều vết cắt chằng chịt, cọ rửa không sạch hoặc có mùi hôi, bạn cần loại bỏ chúng lập tức.
Chảo chống dính
Nên thay chảo chống dính khi đã… hết chống dính
Chiếc chảo chống dính mang lại sự tiện lợi, nhưng lớp phủ màng polyme (phổ biến nhất là PTFE/Teflon) lại vô cùng nhạy cảm với nhiệt độ và ma sát vật lý. Dưới tác động của sự sốc nhiệt (xả nước lạnh khi chảo đang nóng) hoặc dùng muôi kim loại cọ xát, lớp chống dính sẽ bị bong tróc.
Khi lớp phủ này bị rách, không chỉ thức ăn bị bám dính mà các hạt vi nhựa và hóa chất kim loại dưới đáy chảo sẽ trực tiếp hòa tan vào món ăn. Mặc dù Teflon ở nhiệt độ thấp không gây ngộ độc cấp tính, nhưng sự tích tụ hóa chất lâu dài trong cơ thể là một ẩn họa không thể lường trước.
Tuổi thọ trung bình của một chiếc chảo chống dính phổ thông là từ 1 đến 2 năm với giá dao động trong khoảng vài trăm nghìn đồng. Hãy vứt bỏ chiếc chảo ngay khi lớp chống dính bắt đầu có dấu hiệu phồng rộp, trầy xước lõi kim loại, dù nó mới được mua vài tháng.
Hộp đựng thực phẩm bằng nhựa
Những chiếc hộp nhựa cũng cần được thay mới thường xuyên
Hộp nhựa mang lại sự gọn gàng cho tủ lạnh, nhưng nhựa không phải là vật liệu trường tồn. Đứng ở góc độ hóa học, các chuỗi polymer cấu tạo nên hộp nhựa sẽ dần bị thoái hóa và bẻ gãy khi liên tục phải chịu sự luân phiên thay đổi nhiệt độ khắc nghiệt: từ cái lạnh đông đá của tủ lạnh đến luồng vi ba bạo liệt trong lò vi sóng.
Sự thoái hóa này thể hiện qua việc hộp nhựa bị mờ đục, ố vàng do nhiễm màu thực phẩm, hoặc xuất hiện các vết xước dăm bên trong. Lúc này, cấu trúc nhựa không còn ổn định, nguy cơ giải phóng các hạt vi nhựa hoặc các chất gây rối loạn nội tiết vào thức ăn nóng là rất cao.
Nên thay mới hộp nhựa sau 6 tháng đến 1 năm sử dụng liên tục, chỉ từ 10.000 đồng. Để bảo vệ sức khỏe và tiết kiệm dài hạn, giới khoa học khuyến khích người dùng chuyển đổi sang các loại hộp đựng bằng thủy tinh chịu nhiệt.
Dụng cụ nấu ăn bằng gỗ
Đồ gỗ dùng để nấu ăn cũng có thời hạn sử dụng
Đũa gỗ, thìa gỗ, muôi gỗ,... là vật dụng mà nhiều gia đình dùng để nấu ăn. Tuy nhiên, gỗ là vật liệu hữu cơ có tính xốp và khả năng hút ẩm rất mạnh. Qua thời gian tiếp xúc liên tục với nước nóng, xà phòng và thức ăn mặn, lớp sơn hoặc vec-ni bảo vệ bên ngoài đũa sẽ bị bào mòn.
Hệ lụy là, cấu trúc gỗ sẽ xuất hiện các vết nứt nẻ vi mô. Đây là môi trường hoàn hảo cho nấm mốc sinh sôi, đặc biệt là nấm Aspergillus flavus, tác nhân sản sinh ra độc tố Aflatoxin. Aflatoxin là một chất gây ung thư gan cực mạnh, hoàn toàn không bị phân hủy dù bạn có luộc đũa trong nước sôi 100 độ C.
Bạn nên thay mới đồ gỗ sau 3 đến 6 tháng sử dụng chỉ với vài chục nghìn đồng, hoặc ngay lập tức khi quan sát thấy đũa có dấu hiệu chuyển màu đen, mốc trắng ở phần đầu gắp.
Khăn lau bếp
Khăn lau bếp cần được vệ sinh sạch sẽ
Khăn lau bếp có thể được sử dụng để lau tay, lau bàn, lau nước hoặc xử lý các vết bẩn trong quá trình nấu nướng. Chính vì sử dụng cho nhiều mục đích, chúng có nguy cơ trở thành phương tiện đưa vi khuẩn từ khu vực này sang khu vực khác.
Các chuyên gia khuyến cáo nếu sử dụng khăn vải trong nhà bếp, cần giặt thường xuyên bằng nước nóng. Đặc biệt, không nên dùng một chiếc khăn từng lau nước thịt, gia cầm hoặc hải sản sống để lau tay, bởi nước từ thực phẩm sống có thể chứa vi khuẩn gây bệnh và phát tán sang tay cũng như các khu vực khác trong bếp.
Do đó, khăn đã có mùi, ẩm lâu ngày, đổi màu hoặc dù đã giặt vẫn không sạch nên được thay. Tốt hơn hết, nên phân loại khăn theo mục đích sử dụng thay vì dùng một chiếc khăn cho mọi việc. Chỉ với giá từ 15.000 đồng/chiếc, bạn nên thay mới định kỳ để bảo vệ sức khỏe cho người thân.
