An toàn không gian số
An toàn không gian số (hay An ninh mạng/Cyber Security) là lĩnh vực chuyên nghiên cứu, phát triển và triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo vệ hệ thống máy tính, mạng dữ liệu, phần mềm và thông tin số trước các cuộc tấn công mạng hoặc hành vi truy cập trái phép. Trước sự bùng nổ của chuyển đổi số và các mối đe dọa mạng ngày càng phức tạp, ngành An toàn không gian số đang thu hút nhân lực mạnh mẽ.
An toàn không gian số là ngành học của tương lai
Đây là một trong những ngành học khó bị AI “xóa sổ” nhờ tính chất phức tạp, đòi hỏi tư duy chiến lược và phản ứng linh hoạt trước các mối đe dọa không ngừng biến đổi của con người. “Tội phạm mạng” cũng sử dụng AI để tấn công, do đó chuyên gia bảo mật đóng vai trò là “lớp khiên” sống còn để phân tích, phán đoán và đưa ra đối sách mang tính chiến lược mà máy móc chưa thể tự quyết định toàn diện.
Sinh viên theo học ngành này được trang bị nền tảng vững chắc về bảo mật hệ thống, mã hóa dữ liệu, an ninh mạng và phòng chống tấn công mạng. Những kỹ năng chuyên môn của một sinh viên ngành An toàn không gian số sau khi tốt nghiệp nắm chắc là: Kỹ thuật mật mã và bảo mật dữ liệu; An ninh mạng, phòng thủ và phát hiện xâm nhập hệ thống; Kỹ năng phân tích mã độc, điều tra số (digital forensics) và xử lý sự cố an toàn thông tin; Bảo mật ứng dụng web, mạng không dây và các thiết bị IoT.
Ở Việt Nam, Đại học Bách khoa Hà Nội là cơ sở giáo dục đại học đầu tiên đào tạo ngành học này từ năm học 2021-2022. Điểm chuẩn của ngành học này luôn thuộc top đầu toàn trường nói riêng và ở nhóm ngành công nghệ nói chung. Năm 2026, điểm đầu vào cho ngành An toàn không gian số tại Đại học Bách khoa Hà Nội là 29,01 điểm.
Do nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này luôn khan hiếm, sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể dễ dàng nhận lương 8 con số. Đối với người có trình độ chuyên môn giỏi, nhiều kinh nghiệm, thu nhập có thể lên tới 45 - 50 triệu đồng/tháng.
Năng lượng tái tạo
Năng lượng tái tạo là lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật về sản xuất, lưu trữ, quản lý và phân phối các nguồn năng lượng sạch từ tự nhiên có khả năng tự phục hồi và không bị cạn kiệt. Trước bối cảnh thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ sang năng lượng sạch nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và sự cạn kiệt của nhiên liệu hóa thạch, Năng lượng tái tạo trở thành ngành học hot trên toàn cầu, không riêng gì Việt Nam.
Năng lượng tái tạo là lĩnh vực thu hút nhân tài
Đây được đánh giá là một trong những ngành nghề mà AI khó có thể thay thế. Mục tiêu phát triển bền vững và cắt giảm phát thải rác thải đòi hỏi con người hoạch định chính sách, đàm phán, quản lý dự án và làm chủ công nghệ chuyển đổi xanh. AI đóng vai trò là công cụ hỗ trợ thông minh giúp vận hành lưới điện hiệu quả hơn chứ không thể thay thế con người.
Sinh viên ngành Năng lượng tái tạo sẽ được cung cấp đầy đủ kiến thức chuyên ngành về: Công nghệ năng lượng mặt trời (tấm quang điện, hệ thống điện mặt trời áp mái và quy mô lớn); Năng lượng gió (tuabin gió trên bờ và ngoài khơi); Thủy điện nhỏ, năng lượng sinh khối (biomass) và địa nhiệt; Lưới điện thông minh (Smart Grid), hệ thống lưu trữ năng lượng (như pin BESS) và kinh tế - chính sách năng lượng. Đồng thời được tham gia lắp đặt, vận hành thử nghiệm thiết bị, tham gia các đồ án thiết kế hệ thống và thực tập tại các nhà máy điện hoặc doanh nghiệp năng lượng.
Điểm chuẩn ngành Năng lượng tái tạo năm 2026 tại một số trường đại học lớn ở mức vừa sức. Đại học Bách khoa Hà Nội có Chương trình tiên tiến Hệ thống điện và năng lượng tái tạo lấy 24.47 điểm. Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP.HCM lấy 61.71 điểm (theo thang điểm xét tuyển tổng hợp 100). Đại học Công nghiệp Hà Nội lấy 21,25 điểm.
Năng lượng tái tạo là ngành học có triển vọng, cho mức thu nhập hấp dẫn với mức lương khoảng 15 triệu đồng/tháng với một số vị trí kỹ sư mới tốt nghiệp tùy doanh nghiệp. Đối với kỹ sư có kinh nghiệm, thu nhập có thể đạt từ 25 - 35 triệu đồng/tháng, tùy thuộc vào vị trí, trình độ chuyên môn và đơn vị công tác.
Kiểm toán
Kiểm toán là lĩnh vực chuyên thu thập, kiểm tra và đánh giá các bằng chứng tài chính nhằm xác minh tính trung thực, hợp lý của báo cáo tài chính và mức độ tuân thủ quy định pháp luật của một tổ chức. Đây là ngành nghề đóng vai trò cốt lõi trong việc đảm bảo tính minh bạch tài chính cho các doanh nghiệp, cũng như đòi hỏi kiến thức chuyên ngành vững chắc, tư duy logic và sự am hiểu tường tận về luật, chuẩn mực kế toán - kiểm toán và thuế.
Ngành Kiểm toán có mức thu nhập cao
AI không thể thay thế hoàn toàn trong ngành Kiểm toán, mà chỉ tự động hóa các công việc kỹ thuật lặp đi lặp lại và thay đổi cách thức làm việc của kiểm toán viên. Trong ngành Kiểm toán, các yếu tố con người vẫn giữ quyết định gồm: Phân tích tài chính sâu và đánh giá rủi ro; Đưa ra phán đoán chuyên môn và tư vấn chiến lược cho doanh nghiệp; Hiểu bối cảnh kinh doanh thực tế và các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp; Tận dụng AI như một trợ lý cao cấp để tối ưu hiệu suất công việc.
Khi theo học ngành Kiểm toán, sinh viên được đào tạo các kiến thức chuyên sâu về kế toán, tài chính, thuế, và quy trình kiểm tra, xác thực báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Tìm hiểu các chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS), chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), và chuẩn mực kiểm toán quốc tế (ISA). Một số trường còn có chương trình định hướng chứng chỉ quốc tế như ICAEW CFAB hoặc ACCA.
Mùa tuyển sinh 2026, điểm chuẩn ngành Kiểm toán thuộc top đầu tại nhiều trường đại học lớn. Đại học Kinh tế Quốc dân lấy 28,84 điểm và Học viện Tài chính lấy 28,07 điểm. Nhóm ngành Kế toán - Kiểm toán của Trường Đại học Ngoại thương lấy 27,1 điểm. Như vậy, trung bình thí sinh phải đạt trên 9 điểm/môn mới độ, chứng minh độ hot của ngành học này.
Kiểm toán đang là ngành nghề thu hút sự quan tâm của nhiều nhân sự trẻ tại Việt Nam với thu nhập hấp dẫn. Sinh viên mới ra trường với nền tảng kiến thức chuyên môn tốt có thể nhận mức lương trên 20 triệu đồng/tháng. Tùy thuộc vào số năm kinh nghiệm, vị trí và môi trường làm việc, nhân sự ngành Kiểm toán có thể nhận mức thu nhập xấp xỉ 40 triệu đồng/tháng.
Kinh tế đối ngoại
Kinh tế đối ngoại là lĩnh vực nghiên cứu về các hoạt động giao thương, trao đổi kinh tế, đầu tư và tài chính giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Hiện nay, Kinh tế đối ngoại đang trở thành ngành học hot nhờ cơ hội việc làm rộng mở, môi trường làm việc năng động, và mức thu nhập hấp dẫn trong bối cảnh hội nhập quốc tế, trẻ trung và hiện đại.
Kinh tế đối ngoại là ngành nghề dẫn đầu xu hướng
Đây cũng là ngành nghề mà AI khó có thể chạm tới vì lĩnh vực này đòi hỏi tư duy chiến lược, kỹ năng đàm phán và sự thấu hiểu các mối quan hệ con người mà máy móc không có được. Nhân sự ngành Kinh tế đối ngoại luôn có kỹ năng đàm phán, kỹ năng xây dựng mối quan hệ, kỹ năng xử lý rủi ro bất ngờ và sự am hiểu văn hóa, pháp luật,... đều là những điều mà máy móc không thể được lập trình.
Sinh viên ngành Kinh tế đối ngoại được đào tạo các kiến thức chuyên sâu về quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư và tài chính quốc tế trong môi trường kinh doanh toàn cầu. Đó là nền tảng vững chắc bao gồm: thương mại quốc tế, luật thương mại quốc tế, đầu tư quốc tế, và chính sách kinh tế đối ngoại; Quản trị xuất nhập khẩu, logistics và quản lý chuỗi cung ứng, thanh toán quốc tế, tài chính quốc tế, cùng nghiệp vụ hải quan,... đảm bảo chất lượng đầu ra.
Kinh tế đối ngoại là ngành học hot trong mùa tuyển sinh 2026 với mức điểm chuẩn cao ngất ngưởng - 29,7 điểm tại Trường Đại học Ngoại thương đối với chương trình tiên tiến. Trường Đại học Kinh tế - Luật lấy 84,76 điểm (xét theo phương thức xét tuyển tổng hợp trên thang điểm 100) cho chuyên ngành Kinh tế đối ngoại.
Thị trường lao động hiện đang trong giai đoạn tuyển chọn khắt khe, rất khát nhân lực chất lượng cao đối ngành Kinh tế đối ngoại. Nhân sự trong ngành cần giỏi ngoại ngữ, am hiểu kiến thức kinh tế quốc tế và thạo kỹ năng nghề nghiệp, có thể đạt thu nhập từ 20 - 40 triệu đồng/tháng. Tại các tập đoàn đa quốc gia, công ty xuất nhập khẩu, ngân hàng,... mức lương dành cho nhân sự ngành nghề này còn có thể cao hơn.
Sư phạm Tiếng Anh
Sư phạm Tiếng Anh là lĩnh vực đào tạo giáo viên chuyên nghiệp có năng lực giảng dạy ngoại ngữ tại các cấp học từ tiểu học đến trung học phổ thông, cao đẳng, đại học và các trung tâm ngoại ngữ. Không thể phủ nhận độ hot của ngành Sư phạm trong những năm gần đây trước nhu cầu học ngoại ngữ ngày càng bùng nổ ở thời kỳ hội nhập và các chính sách hỗ trợ thiết thực cho khối ngành sư phạm.
Sư phạm Tiếng Anh không lo bị “xóa sổ” bởi AI
Sư phạm tiếng Anh khó có thể bị thay thế hoàn toàn nhờ vào yếu tố tương tác con người, cảm xúc và kỹ năng sư phạm thực tế. Giáo viên biết cách xử lý tình huống lớp học, quản lý học sinh và rèn luyện kỹ năng phản xạ giao tiếp tự nhiên mà AI chưa thể làm thay. Tuy nhiên, việc tiếp cận tiếng Anh trở nên dễ dàng hơn qua các nền tảng trực tuyến, đòi hỏi giáo viên phải có chuyên môn cao thay vì chỉ dạy kiến thức cơ bản.
Để có tấm bằng cử nhân Sư phạm Tiếng Anh, sinh viên phải trải qua thời gian đào tạo khắt khe, bao gồm cả kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm. Người học sẽ được phát triển toàn diện 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết đạt chuẩn năng lực cao, cùng các môn ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, văn hóa và văn học Anh - Mỹ. Cùng với đó là tâm lý giáo dục, giáo dục học, lý luận dạy học và các phương pháp giảng dạy tiếng Anh hiện đại.
Với phổ điểm tiếng Anh năm 2026 cùng với các hình thức xét tuyển qua chứng chỉ ngoại ngữ, tỉ lệ chọi đầu vào tại các trường đại học dành cho ngành Sư phạm Tiếng Anh cũng ở mức cao. Trường Đại học Ngoại ngữ (ĐHQG Hà Nội) 28,12 điểm (giảm gần 2 điểm so với mức tuyệt đối 30 điểm của năm 2025). Trường Đại học Sư phạm Hà Nội lấy 27,06 điểm, và Trường Đại học Sư phạm TP.HCM lấy 27,79 điểm.
Đây là ngành học mở ra nhiều cơ hội việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp với mức thu nhập có thể đạt 8 con số, và tăng cao tùy thuộc vào năng lực cũng như môi trường làm việc. Cử nhân Sư phạm Tiếng Anh có thể tham gia giảng dạy trực tiếp tại các trường tiểu học, trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông công lập, tư thục hay các trung tâm đào tạo, hoặc làm chuyển hướng sang nghề biên - phiên dịch với thu nhập tốt.
