Sau khi chào đời, trẻ sơ sinh thường được mẹ chăm sóc và ngủ cùng mẹ. Điều này giúp mẹ thuận tiện hơn trong việc cho ăn, chăm sóc, cũng như góp phần gắn kết tình cảm mẹ con.
Tuy nhiên, hoàn cảnh mỗi gia đình lại khác nhau. Có trẻ được mẹ trực tiếp chăm sóc từ nhỏ, nhưng cũng có trẻ lớn lên cùng người giữ trẻ hoặc được ông bà chăm nom.
Một người mẹ mang thai đôi từng chia sẻ rằng, việc chăm sóc hai con cùng lúc không hề dễ dàng. Sau khi sinh, bé lớn được gửi cho bà ngoại chăm sóc, còn bé nhỏ ở cùng mẹ. Gần đây, người mẹ nhận thấy bé lớn dường như có phần xa cách với mình.
Theo chị, sự khác biệt giữa một đứa trẻ thường xuyên ngủ cùng mẹ và một đứa trẻ không có điều kiện ngủ cùng mẹ ngày càng rõ rệt khi các con lớn lên. Hiện hai bé đã gần một tuổi và những khác biệt ấy càng dễ nhận thấy.
5 điểm khác biệt giữa việc ngủ cùng mẹ và không ngủ cùng mẹ
Trạng thái tâm lý
Dẫn từ ví dụ hai em bé, một bé thường ngủ cùng mẹ, một bé được bà chăm sóc và ngủ cùng bà, có thể hình thành mức độ gắn bó khác nhau với người chăm sóc.
Theo một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí Psychological Bulletin năm 2024, dựa trên 174 nhóm kết quả nghiên cứu với hơn 22.900 cặp trẻ và người chăm sóc, sự nhạy cảm của người lớn trước tín hiệu và nhu cầu của trẻ có mối liên hệ tích cực với mức độ gắn bó an toàn. Điều này có nghĩa là khi trẻ được quan tâm, vỗ về và đáp ứng kịp thời, bé có nhiều cơ hội hình thành cảm giác an toàn hơn.
Đặc biệt, giai đoạn 0-1 tuổi có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển tâm lý. Vì vậy, mẹ thường xuyên ở bên và chăm sóc trẻ trong thời gian này có ảnh hưởng nhất định đến cảm xúc của bé.
Mức độ gắn bó với các thành viên trong gia đình
Ngay từ khi còn nhỏ, trẻ đã có thể hình thành sự gắn bó khác nhau với từng thành viên trong gia đình.
Trẻ chưa hiểu rõ các mối quan hệ họ hàng, nhưng có thể nhận biết ai thường xuyên ở bên, chăm sóc và mang lại cảm giác an toàn cho mình. Vì thế, trẻ thường thân thiết hơn với người dành nhiều thời gian và sự quan tâm cho trẻ.
Nếu mẹ và bà là hai người chăm sóc trẻ trong những khoảng thời gian khác nhau, mức độ gắn bó của bé với mỗi người cũng có thể khác nhau.
Ngay từ khi còn nhỏ, trẻ đã có thể hình thành sự gắn bó khác nhau với từng thành viên trong gia đình.
Sự phát triển não bộ
Sự gần gũi với mẹ trong những tháng đầu đời cũng góp phần hỗ trợ quá trình phát triển não bộ của trẻ. Giọng nói, mùi hương và những tiếp xúc thân mật từ mẹ giúp bé cảm thấy an toàn, giảm căng thẳng và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của hệ thần kinh.
Đặc biệt, trong thời kỳ bú mẹ, những tương tác gần gũi giữa mẹ và con còn mang lại nhiều kích thích tự nhiên, hỗ trợ quá trình phát triển của trẻ.
Phát triển nhận thức
Môi trường và cách chăm sóc của người lớn có ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhận thức của trẻ.
Ví dụ, mẹ và bà thường có lối sống, thói quen cũng như cách nhìn nhận vấn đề khác nhau. Do đó, khi được chăm sóc bởi những người khác nhau, trẻ cũng có cơ hội tiếp xúc với những cách sinh hoạt và trải nghiệm khác nhau.
Theo đó, cách tương tác, hướng dẫn và khuyến khích trẻ khám phá của mẹ góp phần hình thành khả năng nhận biết, tư duy và học hỏi của bé.
Phát triển ngôn ngữ
Khi ở bên mẹ, trẻ dần làm quen với giọng nói, cách diễn đạt và những cuộc trò chuyện hàng ngày của mẹ.
Trẻ nhỏ thường học ngôn ngữ thông qua việc lắng nghe và tương tác với người xung quanh. Vì vậy, nếu mẹ thường xuyên trò chuyện, phản hồi và giao tiếp với trẻ thì càng tạo thêm cơ hội để bé phát triển khả năng ngôn ngữ.
Môi trường và cách chăm sóc của người lớn có ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhận thức của trẻ.
Lời khuyên chuyên gia: Mẹ không nên vắng mặt trong những năm tháng đầu đời của trẻ
Năm đầu đời là giai đoạn quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Vì vậy, mẹ cần quan tâm, dành thời gian ở bên và chăm sóc con.
Trẻ sơ sinh còn non nớt và rất cần sự gần gũi của mẹ. Sự chăm sóc, dinh dưỡng và tương tác thường xuyên với mẹ góp phần hỗ trợ trẻ phát triển về thể chất, não bộ, trí tuệ và ngôn ngữ.
Điều này không có nghĩa mẹ phải tự mình đảm nhận mọi việc. Các thành viên trong gia đình hoàn toàn có thể hỗ trợ chăm sóc trẻ, chia sẻ áp lực và giúp mẹ có thời gian nghỉ ngơi. Tuy nhiên, sự hỗ trợ ấy không nên thay thế hoàn toàn vai trò của mẹ trong việc nuôi dưỡng và gắn kết với con.
Mẹ vẫn nên là người chủ động xây dựng mối quan hệ gần gũi với trẻ. Giọng nói, mùi hương và những tiếp xúc thân mật từ mẹ giúp bé cảm thấy an toàn, ổn định cảm xúc, đồng thời thuận tiện hơn trong quá trình chăm sóc và bú mẹ.
Đặc biệt, trong năm đầu đời, mẹ cần coi trọng sự hiện diện và đồng hành cùng con, bởi đây là nền tảng quan trọng cho sự phát triển toàn diện của trẻ.
Năm đầu đời là giai đoạn quan trọng đối với sự phát triển của trẻ.
