Vừa qua, Khoa Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long) tiếp nhận bệnh nhân Phạm Văn S. (47 tuổi), nhập viện trong tình trạng tỉnh táo nhưng đau nhiều, mất một phần ngón IV bàn tay trái do tai nạn lao động xảy ra trước đó khoảng 1 tiếng 30 phút. Theo lời kể, trong lúc làm việc, ngón tay của ông không may bị cuốn vào cửa sắt, gây đứt lìa hoàn toàn.
Điều đáng ghi nhận là ngay sau tai nạn, bệnh nhân đã bình tĩnh băng ép cầm máu và bảo quản phần ngón tay đứt rời bằng cách đặt vào thùng đá trước khi đến viện. Đây là yếu tố then chốt giúp mở ra cơ hội nối lại chi thể trong “thời gian vàng”.
Tại Khoa Cấp cứu, các bác sĩ nhanh chóng tiến hành xử trí ban đầu, đánh giá mức độ tổn thương mạch máu, gân, thần kinh và xương. Phần ngón tay đứt lìa được bảo quản lại đúng quy cách. Tuy nhiên, thách thức lớn đặt ra là bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường type II – bệnh lý có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tuần hoàn vi mạch và khả năng lành thương sau phẫu thuật. Vì vậy, song song với xử trí chấn thương, việc kiểm soát đường huyết được triển khai khẩn trương và chặt chẽ.
Do bệnh nhân mắc đái tháo đường nên việc điều trị gặp nhiều trở ngại, nguy cơ tắc mạch cao, nhưng ê-kíp Bệnh viện vẫn dốc toàn lực suốt 5 giờ để cứu phần chi đứt rời.
Sau hội chẩn chuyên môn, Khoa Chấn thương chỉnh hình quyết định thực hiện phẫu thuật vi phẫu nối ngón tay. Ca mổ bắt đầu lúc 16 giờ 30 cùng ngày, do bác sĩ Kim Sơn Trà trực tiếp phụ trách, cùng ê-kíp gây mê hồi sức và vi phẫu.
Chia sẻ sau ca mổ, bác sĩ Kim Sơn Trà cho biết đây là trường hợp đứt lìa hoàn toàn ngón IV bàn tay trái. Thuận lợi lớn nhất là bệnh nhân nhập viện sớm, phần chi đứt rời vẫn nằm trong khoảng thời gian cho phép để can thiệp. Tuy nhiên, tiền sử đái tháo đường khiến nguy cơ tắc mạch sau nối cao hơn bình thường, buộc ê-kíp phải theo dõi và kiểm soát sát sao.
Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp đã tiến hành kết hợp xương, khâu nối gân gấp, duỗi và vi phẫu nối động mạch, tĩnh mạch, thần kinh dưới kính hiển vi phẫu thuật. “Đây là bước quan trọng nhất. Nếu tái lập được tuần hoàn tốt, ngón tay sẽ có cơ hội sống. Sau khi hoàn tất nối mạch, chúng tôi ghi nhận ngón tay hồng ấm, có tín hiệu tưới máu khả quan”, bác sĩ Trà thông tin thêm.
Sau khi hoàn tất nối mạch, ê-kíp ghi nhận tín hiệu tích cực là ngón tay hồng trở lại, ấm dần và có biểu hiện tưới máu tốt. Đây được xem là dấu hiệu khả quan cho thấy tuần hoàn đã được tái lập.
Kết thúc ca mổ sau khoảng 5 giờ liên tục, bệnh nhân được chuyển về khu vực theo dõi hậu phẫu trong tình trạng ổn định. Những ngày đầu sau phẫu thuật là giai đoạn đặc biệt quan trọng, bởi nguy cơ tắc mạch hoặc nhiễm trùng có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Bệnh nhân được sử dụng thuốc chống đông, kháng sinh, đồng thời tiếp tục kiểm soát đường huyết nghiêm ngặt nhằm hạn chế biến chứng.
Theo ThS.BS CKII Dương Thanh Bình - Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình, thời gian vàng để nối chi đứt lìa thường trong vòng 6 giờ kể từ khi tai nạn xảy ra, tùy vào mức độ tổn thương và điều kiện bảo quản. Nếu phần chi được bảo quản đúng cách và đưa đến cơ sở có khả năng vi phẫu sớm, cơ hội phục hồi sẽ tăng lên đáng kể.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo, khi gặp tình huống đứt lìa chi thể, người dân cần giữ bình tĩnh, băng ép cầm máu đúng cách. Phần chi đứt rời nên được bọc bằng gạc sạch, đặt vào túi kín, sau đó cho túi này vào thùng đá lạnh. Tuyệt đối không để phần chi tiếp xúc trực tiếp với đá vì có thể gây tổn thương mô. Việc vận chuyển nhanh đến cơ sở y tế có chuyên môn vi phẫu là yếu tố quyết định thành công.
Hiện tại, bệnh nhân đang được theo dõi sát sao tình trạng tuần hoàn tại ngón tay nối lại. Tiên lượng phục hồi chức năng phụ thuộc nhiều vào quá trình chăm sóc hậu phẫu và tập vật lý trị liệu sau này. Nếu diễn tiến thuận lợi, bệnh nhân có thể xuất viện trong vài ngày tới. Ca phẫu thuật thành công không chỉ giúp người bệnh giữ lại ngón tay mà còn góp phần bảo tồn khả năng lao động và chất lượng cuộc sống.
