Cây phật thủ là cây thân gỗ nhỏ, cao khoảng 2 đến 4 m, phân cành nhiều, cành non màu tím, cành già màu xanh, có gai sắc nhọn. Lá to, hình trứng hoặc thuôn dài, màu xanh đậm, viền có răng cưa nhỏ. Hoa mọc thành chùm, cánh hoa màu trắng pha sắc tím, có cả hoa đơn và hoa lưỡng tính, hương thơm dễ chịu.
Cây phật thủ trong tự nhiên
Điểm đặc trưng nhất của cây là quả có hình dạng giống bàn tay Phật. Khi non màu xanh, khi chín chuyển sang màu vàng tươi. Quả phật thủ bên trong không có nước và hạt, có mùi thơm dịu, thường dùng làm cảnh, thờ cúng hoặc vị thuốc trong Y học cổ truyền.
Phật thủ thuộc chi Cam chanh, xuất xứ từ các nước châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ. Giống cây này thích hợp với vùng khí hậu ôn hòa đến nhiệt đới, ưa ẩm nhưng chịu rét và chịu sương muối kém. Tại Việt Nam, cây phật thủ được trồng ở nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc.
Quả phật thủ có hình dáng kỳ lạ
Theo quan niệm xưa, phật thủ là loại quả dùng để thờ Phật và gia tiên. Vì có mùi thơm dễ chịu, tác dụng lưu giữ thần, Phật và gia tiên lưu lại trong nhà lâu hơn để phù hộ cho gia chủ. Quả phật thủ tượng trưng cho bàn tay Đức Phật, mang lại phước lành, tài lộc cho chủ nhà. Chính vì vậy nhiều gia đình chưng loại quả ngày trong dịp lễ, Tết, mong cho một năm bình an, vui vẻ, no ấm.
Vừa có hình dáng độc lạ, lại mang ý nghĩa phong thủy đặc biệt, không chỉ quả mà cả cây phật thủ cũng được đưa “lên chậu” làm bonsai. Nhiều năm trở lại đây, người tiêu dùng có xu hướng tìm những cây quả độc đáo, mang nhiều ý nghĩa phong thủy để chơi Tết, trong đó có phật thủ bonsai. Dù giá cả loại cây này khá cao nhưng nhiều người sẵn sàng chi tiền để sở hữu.
Cây phật thủ “lên chậu” thành tác phẩm bonsai
Không chỉ tại các nhà vườn, chợ cây cảnh, phật thủ bonsai còn được rao bán rầm rộ trên mạng xã hội. Trong các bài đăng, chậu phật thủ bonsai 1 trái có giá khoảng từ 300.000 đồng, loại 3 trái gần 800.000 đồng. Những chậu cây phật thủ bonsai 1 trái vẫn hút khách vì yếu tố phong thủy: Một quả cũng mang ý nghĩa là “nhất”, là số 1. Có những cây mang giá trị tới 1,5 triệu đồng nhờ cái đẹp nằm ở bộ gốc già, dáng thế điệu đà, rất hiếm trên thị trường.
Những cây phật thủ bonsai gây ấn tượng với lớp vỏ căng bóng, độ dày và dài ở các múi giá thường đắt đỏ hơn. Hoặc một quả phật thủ có trên 20 ngón, ngón cuối cùng nếu nằm ở chữ thịnh, theo cách đếm “thịnh - suy - vi - thái” thì giá thành đắt. Đa số những cây phật thủ như vậy, khách chỉ mua biếu. Giá phật thủ bonsai mỗi năm cũng có những biến động khác nhau, tùy theo số lượng phân phối trên thị trường nhiều hay khan hiếm.
Các tác phẩm phật thủ bonsai đẹp mắt thu hút khách hàng
Theo một chủ vườn phật thủ bonsai ở Hà Nội, cây phật thủ bonsai có 3 loại chính gồm: cây ghép quả, cây mini tự nhiên và cây uốn tạo hình. Những loại cây cho quả tự nhiên có kích thước mini được ưa chuộng hơn cả vì giá thành phải chăng. Phải mất khoảng 5 năm để cho ra đời một chậu phật thủ bonsai mini từ lúc nhân giống, trộn đất, tạo tán…
Một chậu phật thủ bonsai đẹp phải có tán đẹp, sai quả, quả tươi xanh… Chậu cây này có thể bày trong nhà như phòng khách, cạnh bàn thờ hay bàn thần tài… Số quả trên cây thường là số lẻ, mang ý nghĩa sinh tài lộc cho gia chủ. Nếu chăm sóc tốt, cây này có thể trưng được hơn 6 tháng sau đó mang ra vườn để chăm sóc. Có những cây giá tới chục triệu đồng, tùy thuộc vào kích thước, số quả, dáng thế.
Phật thủ bonsai có nhiều loại phục vụ người yêu cây cảnh
Các nghệ nhân sinh vật cảnh cho biết, nếu một quả phật thủ cắt cành loại đẹp, được tuyển chọn kỹ lưỡng, giá bán chỉ vài trăm nghìn đồng, nhưng cũng chính quả đó, khi được ghép lên cây phật thủ, tạo dáng bonsai, đưa vào chậu cảnh, giá trị lập tức tăng gấp nhiều lần. Có tác phẩm ghép 19 quả, nếu bán rời thì chỉ vài triệu đồng, nhưng khi hoàn thiện thành cây bonsai, giá có thể lên tới 45-50 triệu đồng.
Đây là cây phật thủ dáng huyền, mềm mại. Tính từ đôn lên đến hết tán cao 1,6m, rộng 1,4m, ghép 19 quả. Trong tâm linh, nhiều người thích số lẻ như 5, 7, 9… Riêng số 19 được quan niệm là “nhất đỉnh”, thể hiện mong muốn luôn đứng đầu, ở vị thế cao nhất.
Những tác phẩm phật thủ bonsai ghép quả có giá cao vào dịp lễ, Tết
Theo các nghệ nhân, để tạo nên một cây phật thủ bonsai đẹp, người làm phải đáp ứng nhiều tiêu chí khắt khe. Trước hết là dáng cây. Tùy đặc điểm từng gốc mà tạo thế như dáng huyền, dáng trực, phu thê, mẫu tử, phụ tử hay đoàn viên. Tiếp đó là bộ lá - lá phải nhỏ, dày, đều, không quá to hay quá bé. Quan trọng nhất là quả: Quả phải xòe đẹp, tròn đều, các “ngón tay” cân đối; vị trí ghép quả phải tự nhiên, không lộ mắt ghép. Đến thời điểm trưng, cây bật lộc non càng tăng thêm ý nghĩa về sinh sôi, may mắn.
