Vitamin C có thể chặn chất sinh ung thư

Vitamin C vốn nổi tiếng với vai trò chống oxy hóa. Nhưng một nghiên cứu mới từ Đại học Waterloo (Canada) gợi mở thêm một khả năng đáng chú ý: vitamin này có thể hạn chế quá trình hình thành các hợp chất tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư ngay trong dạ dày.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Journal of Theoretical Biology, tập trung vào phản ứng nitros hóa – quá trình có thể tạo ra các hợp chất N-nitroso (NOCs) khi nitrite gặp những thành phần phù hợp trong môi trường axit của dạ dày. Nhiều hợp chất thuộc nhóm này được xem là có khả năng gây ung thư hoặc bị nghi ngờ có liên quan đến quá trình phát triển ung thư.

Vitamin C can thiệp vào phản ứng trong dạ dày

Nitrat và nitrite có thể xuất hiện trong nhiều loại thực phẩm. Nitrite cũng được sử dụng trong một số sản phẩm thịt chế biến như thịt xông khói, xúc xích và salami. Sau khi đi vào cơ thể, nitrat có thể được vi khuẩn trong khoang miệng chuyển hóa một phần thành nitrite. Khi xuống dạ dày, nitrite có thể tham gia phản ứng hóa học tạo thành các hợp chất N-nitroso.

Để tìm hiểu cơ chế này, nhóm nghiên cứu xây dựng mô hình toán học mô phỏng quá trình nitrat và nitrite di chuyển qua nước bọt, dạ dày, ruột non và máu. Mô hình cũng tính đến sự thay đổi độ axit trong dạ dày sau bữa ăn và vai trò của vitamin C.

Kết quả mô phỏng cho thấy vitamin C có thể làm giảm phản ứng nitros hóa, từ đó hạn chế lượng hợp chất N-nitroso được hình thành. Điều này phần nào lý giải vì sao một số thực phẩm giàu nitrat tự nhiên, chẳng hạn rau lá xanh, không nhất thiết có tác động giống với thực phẩm chứa nitrite trong những bối cảnh dinh dưỡng khác nhau.

Thời điểm bổ sung vitamin C có thể tạo khác biệt

Nhóm nghiên cứu còn mô phỏng tình huống sử dụng vitamin C dạng bổ sung sau bữa ăn. Kết quả cho thấy việc bổ sung gần thời điểm các phản ứng nitros hóa diễn ra có thể giúp hạn chế sự hình thành những hợp chất này hiệu quả hơn so với uống vào thời điểm xa bữa ăn.

Tuy nhiên, đây là kết quả từ mô hình mô phỏng, không phải thử nghiệm lâm sàng. Nghiên cứu chưa chứng minh uống vitamin C sau bữa ăn giúp giảm tỷ lệ mắc ung thư ở người, cũng chưa xác định được một lịch uống bổ sung phù hợp để khuyến nghị rộng rãi.

Nên ăn gì để tăng vitamin C?

Thay vì tự ý sử dụng viên vitamin C liều cao, mọi người nên ưu tiên bổ sung vitamin này từ thực phẩm tự nhiên như cam, ổi, kiwi, dâu tây, ớt chuông và các loại rau xanh.

Đồng thời, nên hạn chế tiêu thụ thường xuyên thịt chế biến sẵn, duy trì khẩu phần đa dạng và ưu tiên thực phẩm tươi. Vitamin C không thể xóa bỏ mọi nguy cơ liên quan đến chế độ ăn nhiều thịt chế biến.

Kết luận: Nghiên cứu mở ra hướng tìm hiểu thú vị về vai trò của vitamin C trong việc hạn chế hình thành hợp chất N-nitroso ở dạ dày. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy uống vitamin C có thể phòng ngừa ung thư. Lựa chọn thực phẩm lành mạnh và hạn chế thịt chế biến vẫn là những việc thiết thực hơn để bảo vệ sức khỏe lâu dài.