Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Auckland (New Zealand) đang thử nghiệm trợ lý sức khỏe ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), với mục tiêu giúp người mắc tiểu đường type 2 duy trì chế độ ăn, vận động và tuân thủ điều trị. Công nghệ này có thể mở ra hướng hỗ trợ chăm sóc bệnh mạn tính giữa những lần tái khám, nhưng vẫn cần được kiểm chứng bằng các thử nghiệm quy mô lớn.
AI hỗ trợ theo dõi bữa ăn, vận động và thuốc điều trị
Công cụ mang tên DiNa được phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại Auckland Bioengineering Institute thuộc Đại học Auckland. Thay vì chỉ hoạt động như một ứng dụng ghi chép sức khỏe thông thường, DiNa được thiết kế như một trợ lý có khả năng trò chuyện bằng giọng nói, hỗ trợ người bệnh theo dõi các mục tiêu chăm sóc sức khỏe hằng ngày.
Hệ thống có thể tiếp nhận thông tin từ nhiều nguồn, bao gồm dữ liệu vận động trên điện thoại và đồng hồ thông minh, thiết bị theo dõi đường huyết liên tục (CGM), nhật ký dùng thuốc và hình ảnh bữa ăn.
Khi người dùng chụp ảnh món ăn, AI có thể nhận diện thực phẩm và ước tính lượng calo, carbohydrate, protein cùng một số thành phần dinh dưỡng khác. Người dùng cũng có thể bổ sung hoặc điều chỉnh thông tin bằng giọng nói nếu hệ thống nhận diện chưa chính xác.
Đáng chú ý, DiNa có khả năng trao đổi với người bệnh để tìm ra những trở ngại khiến họ khó duy trì thói quen lành mạnh. Chẳng hạn, hệ thống có thể hỗ trợ lựa chọn thời điểm tập luyện phù hợp, gợi ý cách điều chỉnh kế hoạch khi lịch sinh hoạt thay đổi hoặc nhắc người dùng bám sát mục tiêu đã thống nhất với nhân viên y tế.
Thử nghiệm mới chỉ có 10 người tham gia
Theo thông tin được Đại học Auckland công bố ngày 13/11/2026, DiNa đang được đánh giá trong một thử nghiệm lâm sàng kéo dài 12 tuần với 10 người mắc tiểu đường type 2.
Người tham gia được chia thành hai nhóm: một nhóm sử dụng DiNa và nhóm còn lại sử dụng ứng dụng quản lý tiểu đường hiện có. Các nhà nghiên cứu muốn đánh giá tính khả thi, mức độ chấp nhận và khả năng hỗ trợ người bệnh duy trì những hành vi chăm sóc sức khỏe.
Đây là thử nghiệm ban đầu, chưa phải nghiên cứu đủ lớn để kết luận DiNa giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn, giảm biến chứng hay cải thiện hiệu quả điều trị. Những phản hồi tích cực ban đầu từ người tham gia chủ yếu liên quan đến sự thuận tiện khi theo dõi bữa ăn và thuốc, chưa thể thay thế bằng chứng về hiệu quả lâm sàng.
Nhóm nghiên cứu dự kiến triển khai các vòng thử nghiệm lớn hơn trong năm 2027 để tiếp tục đánh giá công nghệ.
AI có thể hỗ trợ, nhưng không thay thế bác sĩ
Điểm đáng quan tâm của DiNa là khả năng giảm bớt gánh nặng ghi chép thủ công và duy trì sự hỗ trợ trong khoảng thời gian giữa các lần tái khám. Với người mắc bệnh mạn tính, việc hiểu rõ tác động của bữa ăn, vận động và thuốc điều trị lên đường huyết có thể giúp họ chủ động hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Tuy nhiên, AI vẫn có thể nhận diện sai thực phẩm, ước tính không chính xác thành phần dinh dưỡng hoặc đưa ra gợi ý chưa phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân. Đặc biệt, người bệnh không nên dựa vào chatbot để tự điều chỉnh liều insulin, ngừng thuốc hoặc thay đổi phác đồ điều trị.
Nhận định: AI có tiềm năng trở thành công cụ hỗ trợ quản lý tiểu đường, nhất là trong việc duy trì thói quen và theo dõi dữ liệu sức khỏe. Nhưng giá trị thực sự của công nghệ này phải được chứng minh bằng những thử nghiệm có quy mô đủ lớn, thời gian theo dõi dài và kết quả cải thiện sức khỏe rõ ràng. Công nghệ nên giúp người bệnh kết nối tốt hơn với đội ngũ y tế, chứ không thay thế vai trò của bác sĩ.