Trong những năm gần đây, nhiều gia đình tận dụng sân thượng để trồng cây ăn quả, vừa tạo không gian xanh vừa có thêm trái cây sạch. Trong số đó, cây khế được khá nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng không nên trồng cây khế trên sân thượng vì cây có tán rộng, dễ ảnh hưởng đến phong thủy và kết cấu nhà.
Vậy thực tế trồng cây khế trên sân thượng có tốt không? Câu trả lời là có, nếu biết lựa chọn giống, bố trí chậu và chăm sóc đúng cách.
1. Xét về phong thủy, cây khế mang ý nghĩa gì?
Trong văn hóa dân gian Việt Nam, cây khế gắn với hình ảnh gia đình, quê hương, sự bình dị và sung túc. Những chùm quả khế sai trĩu cành thường được liên tưởng đến sự đủ đầy, thành quả sau quá trình vun trồng và chăm sóc.
Đặc biệt, cây khế có hoa nhỏ màu tím hồng, quả mọc thành chùm, khi chín chuyển sang màu vàng đẹp mắt. Vì thế, nhiều người quan niệm trồng khế trong nhà mang ý nghĩa về sự sinh sôi, phát triển và cuộc sống ấm no.
Xét theo phong thủy dân gian, không có quy tắc phổ quát nào khẳng định cây khế trồng trên sân thượng là xấu hay phạm đại kỵ. Gia chủ không nên quá lo lắng trước những lời truyền miệng thiếu căn cứ. Một cây xanh khỏe mạnh, được chăm sóc tốt và bố trí gọn gàng thường có giá trị thiết thực hơn những kiêng kỵ không rõ nguồn gốc.
2. Trồng cây khế trên sân thượng có những lợi ích gì?
Lợi ích dễ nhận thấy nhất là tạo thêm mảng xanh cho ngôi nhà. Tán khế có thể tạo bóng mát, giúp khu vực sân thượng bớt khô nóng và trở thành nơi thư giãn dễ chịu.
Cây khế còn có thể cho quả để sử dụng trong bữa ăn gia đình. Khế chua dùng nấu canh, kho cá, làm gia vị; khế ngọt có thể ăn tươi khi chín. Nếu chăm sóc tốt, một cây khế trồng trong chậu vẫn có khả năng ra hoa, đậu quả.
Ngoài ra, cây khế có dáng đẹp, lá xanh quanh năm trong điều kiện sinh trưởng thuận lợi. Khi vào mùa quả, những chùm khế vàng xen giữa tán lá tạo nên nét sinh động cho không gian sân thượng.
3. Nên chọn loại khế nào để trồng trên sân thượng?
Không phải cây khế nào cũng phù hợp với không gian trồng trong chậu. Nếu sân thượng có diện tích vừa phải, gia chủ nên ưu tiên những giống khế có kích thước sinh trưởng vừa phải, dễ kiểm soát chiều cao và tán cây.
Khế ngọt là lựa chọn được nhiều gia đình yêu thích vì quả có thể ăn trực tiếp. Khế chua cũng rất đáng trồng nếu thường xuyên sử dụng để chế biến món ăn.
Nên chọn cây giống khỏe mạnh, có bộ rễ tốt, thân không bị sâu bệnh. Cây chiết hoặc ghép thường có lợi thế về thời gian cho quả so với cây trồng từ hạt, nhưng cần chọn nguồn giống đáng tin cậy.
4. Trồng cây khế trên sân thượng cần chú ý điều gì?
Đây là yếu tố quan trọng nhất quyết định cây có sống khỏe và phát triển lâu dài hay không.
Trước tiên, cần chọn chậu đủ lớn và có lỗ thoát nước tốt. Cây khế trưởng thành cần không gian cho bộ rễ phát triển. Không nên dùng chậu quá nhỏ vì cây dễ còi cọc, nhanh thiếu dinh dưỡng và khó giữ độ ẩm ổn định.
Đất trồng nên tơi xốp, giàu chất hữu cơ và thoát nước tốt. Có thể phối trộn đất sạch với phân hữu cơ hoai mục, trấu hun hoặc vật liệu giúp tăng độ thông thoáng. Không để nước đọng lâu trong chậu vì dễ gây thối rễ.
Cây khế ưa sáng, vì vậy nên bố trí ở nơi có ánh nắng phù hợp. Tuy nhiên, sân thượng thường có nắng và gió mạnh hơn mặt đất, cần theo dõi độ ẩm đất, tưới nước đều đặn và có biện pháp che chắn khi thời tiết quá khắc nghiệt.
Một lưu ý không thể bỏ qua là tải trọng của chậu cây. Chậu lớn chứa đất và nước có thể rất nặng, đặc biệt khi trồng cây lâu năm. Gia chủ nên tính đến khả năng chịu tải của sân thượng, tránh đặt nhiều chậu nặng tập trung tại một vị trí. Nếu chưa rõ khả năng chịu lực, nên hỏi ý kiến người có chuyên môn về kết cấu công trình.
5. Có nên để cây khế phát triển quá lớn trên sân thượng?
Câu trả lời là không nên.
Trong điều kiện trồng dưới đất, cây khế có thể phát triển thành cây thân gỗ với tán khá rộng. Nếu để cây mọc tự nhiên trên sân thượng, cành lá có thể chiếm nhiều diện tích, che khuất ánh sáng và gây khó khăn khi chăm sóc.
Gia chủ nên định kỳ cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh, cành mọc quá dày hoặc vươn ra ngoài khu vực trồng. Việc tạo tán hợp lý giúp cây thông thoáng, dễ kiểm soát chiều cao và thuận tiện khi thu hoạch quả.
Không nên cắt tỉa quá mạnh một lần khiến cây suy yếu. Đồng thời, cần kiểm tra chậu, hệ thống thoát nước và vị trí đặt cây để tránh tình trạng nước tưới thấm xuống sàn lâu ngày.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo