Một tách cà phê buổi sáng là thói quen quen thuộc của nhiều người. Có người chỉ uống một ly để bắt đầu ngày mới, trong khi không ít người duy trì 2-3 ly hoặc nhiều hơn để tỉnh táo khi làm việc.
Tuy nhiên, cơ thể mỗi người phản ứng với caffeine khác nhau. Có người uống cà phê thường xuyên mà không gặp vấn đề gì, nhưng cũng có người chỉ dùng một lượng nhỏ đã xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh, bồn chồn hoặc khó ngủ.
Đặc biệt, những người đang gặp vấn đề về tim mạch, huyết áp hoặc cholesterol nên chú ý không chỉ đến lượng caffeine mà còn cả thời điểm uống và cách pha cà phê.
Người tăng huyết áp, bệnh tim nên thận trọng khi uống cà phê
Caffeine có tác dụng kích thích hệ thần kinh giao cảm. Sau khi uống cà phê, nhịp tim và huyết áp có thể tăng tạm thời, đồng thời nhu cầu oxy của cơ tim cũng tăng.
Ở người khỏe mạnh, những thay đổi này thường không đáng lo nếu sử dụng caffeine ở mức vừa phải. Tuy nhiên, với người có bệnh lý tim mạch, đặc biệt là xơ vữa động mạch vành, sự thay đổi về nhịp tim và huyết áp có thể làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch.
Một số người có thể xuất hiện cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực hoặc khó chịu sau khi uống cà phê. Người đang tăng huyết áp, nhất là khi huyết áp chưa được kiểm soát tốt, càng cần tránh thói quen uống quá nhiều ly trong ngày hoặc uống liên tục từ sáng đến tối.
Theo nội dung bài gốc, khoảng 400 mg caffeine/ngày nhìn chung vẫn nằm trong giới hạn được xem là an toàn đối với đa số người trưởng thành khỏe mạnh. Tuy nhiên, đây không phải là mức áp dụng giống nhau cho tất cả mọi người.
Lượng caffeine trong một ly cà phê cũng thay đổi tùy loại hạt, cách rang, cách pha và kích thước khẩu phần. Vì vậy, chỉ đếm số ly chưa chắc phản ánh chính xác lượng caffeine một người đã sử dụng.
Quan trọng hơn, người uống nên quan sát phản ứng của cơ thể. Nếu thường xuyên bị tim đập nhanh, hồi hộp, bồn chồn, run hoặc mất ngủ sau khi uống cà phê, nên giảm lượng sử dụng và cân nhắc trao đổi với bác sĩ nếu triệu chứng kéo dài hoặc bất thường.
Không chỉ số lượng, cách uống cà phê cũng đáng chú ý
Với người nhạy cảm với caffeine hoặc có chất lượng giấc ngủ kém, thời điểm uống cà phê cũng rất quan trọng.
Cà phê nên được ưu tiên vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều. Uống vào cuối ngày có thể khiến caffeine tiếp tục tác động khi cơ thể cần nghỉ ngơi, từ đó làm khó đi vào giấc ngủ hoặc khiến giấc ngủ kém chất lượng.
Điều này đáng lưu ý với người tăng huyết áp và có nguy cơ tim mạch. Thiếu ngủ kéo dài không có lợi cho sức khỏe nói chung và cũng có thể khiến việc kiểm soát huyết áp trở nên khó khăn hơn.
Bên cạnh đó, cách pha cà phê cũng là vấn đề không nên bỏ qua.
Cà phê không lọc, trong đó có cà phê pha phin không sử dụng giấy lọc, có thể chứa các hợp chất làm tăng cholesterol LDL - loại cholesterol thường được gọi là cholesterol "xấu". Với người vừa bị tăng huyết áp vừa có cholesterol cao, có thể cân nhắc cà phê được pha qua giấy lọc để giảm lượng các hợp chất này.
Ngoài caffeine, những gì được cho thêm vào ly cà phê cũng quyết định đáng kể đến giá trị dinh dưỡng của đồ uống.
Cà phê nhiều đường, sữa đặc hoặc kem có thể cung cấp lượng đường và năng lượng cao. Nếu uống thường xuyên, điều này có thể gây bất lợi cho người đang cần kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết.
Do đó, một ly cà phê ít đường hoặc không đường, khẩu phần vừa phải và uống vào thời điểm phù hợp có thể là lựa chọn đáng cân nhắc hơn so với những loại cà phê chứa nhiều đường và kem.
Uống cà phê thế nào để hạn chế ảnh hưởng không mong muốn?
Không phải cứ có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp là mọi người đều phải tuyệt đối tránh cà phê. Mức độ nhạy cảm với caffeine rất khác nhau và tình trạng sức khỏe của mỗi người cũng không giống nhau.
Thay vì chỉ quan tâm đến việc "được uống bao nhiêu ly", người dùng nên chú ý tổng lượng caffeine trong ngày và phản ứng của cơ thể sau khi uống.
Nếu đang bị tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc cholesterol cao, nên tránh uống quá nhiều cà phê trong thời gian ngắn. Đặc biệt, không nên dùng cà phê như một cách liên tục để chống lại tình trạng thiếu ngủ.
Người thường xuyên gặp tình trạng tim đập nhanh, hồi hộp, đau ngực, chóng mặt hoặc khó thở sau khi uống cà phê cần ngừng sử dụng và được đánh giá y tế, nhất là khi các triệu chứng nghiêm trọng hoặc xuất hiện đột ngột.
Cà phê không nhất thiết phải bị loại khỏi thực đơn của tất cả mọi người. Điều quan trọng là lựa chọn lượng phù hợp với khả năng dung nạp, uống đúng thời điểm và hạn chế những thành phần đi kèm như đường, sữa đặc, kem. Với người có bệnh lý tim mạch, huyết áp hoặc rối loạn cholesterol, việc điều chỉnh thói quen uống cà phê nên dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể.
