Tránh uống ngay khi vừa thức dậy, khi bụng đói và hạn chế uống trong vòng 6–8 giờ trước khi đi ngủ để không ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Cà phê là thức uống quen thuộc của hàng triệu người trên thế giới. Một tách cà phê thơm ngon không chỉ giúp tỉnh táo mà còn mang đến cảm giác hứng khởi để bắt đầu ngày mới. Tuy nhiên, không phải thời điểm nào uống cà phê cũng mang lại hiệu quả như nhau. Nếu uống sai lúc, cà phê có thể khiến bạn bồn chồn, khó ngủ, thậm chí ảnh hưởng đến dạ dày.
Vậy đâu là "khung giờ vàng" để thưởng thức cà phê?
Vì sao thời điểm uống cà phê lại quan trọng?
Thành phần chính tạo nên tác dụng của cà phê là caffeine. Chất này kích thích hệ thần kinh trung ương, giúp tăng sự tỉnh táo, cải thiện khả năng tập trung và giảm cảm giác mệt mỏi.
Tuy nhiên, cơ thể con người còn có một loại hormone gọi là cortisol, thường được biết đến là "hormone tỉnh táo". Nồng độ cortisol thay đổi theo nhịp sinh học trong ngày và thường cao nhất vào khoảng thời gian ngay sau khi thức dậy.
Nếu uống cà phê đúng lúc cortisol đang ở mức cao, hiệu quả kích thích của caffeine có thể không rõ rệt, đồng thời cơ thể dễ hình thành sự phụ thuộc vào cà phê theo thời gian.
Không nên uống cà phê ngay sau khi thức dậy
Nhiều người có thói quen vừa mở mắt đã pha ngay một ly cà phê. Tuy nhiên, đây chưa phải là lựa chọn tối ưu.
Khoảng 30–60 phút đầu sau khi thức dậy, cortisol trong cơ thể thường đang ở mức cao. Lúc này bạn vốn đã có cơ chế tự nhiên để duy trì sự tỉnh táo.
Ngoài ra, nếu uống cà phê khi bụng còn rỗng, caffeine có thể kích thích tiết axit dạ dày, khiến một số người cảm thấy cồn cào, khó chịu hoặc ợ nóng.
Với những người có tiền sử viêm loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày – thực quản, việc uống cà phê lúc đói có thể làm các triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.
Khoảng 9h30–11h30 là thời điểm lý tưởng
Sau khi ăn sáng và bắt đầu làm việc một thời gian, nồng độ cortisol có xu hướng giảm dần. Đây là lúc một tách cà phê có thể phát huy hiệu quả tốt nhất.
Caffeine giúp tăng sự tập trung, cải thiện khả năng ghi nhớ ngắn hạn và duy trì sự tỉnh táo trong nhiều giờ tiếp theo.
Đối với dân văn phòng, học sinh hoặc người làm việc trí óc, đây thường là khoảng thời gian phù hợp để nâng cao hiệu suất làm việc mà không gây áp lực quá lớn lên cơ thể.
Buổi chiều có nên uống cà phê?
Câu trả lời là có, nhưng cần chọn đúng thời điểm.
Nếu cảm thấy uể oải sau bữa trưa, bạn có thể uống cà phê vào khoảng 13h30–15h30. Đây là lúc nhiều người bắt đầu giảm sự tỉnh táo theo nhịp sinh học tự nhiên.
Một lượng caffeine vừa phải có thể giúp bạn lấy lại năng lượng và làm việc hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, không nên uống quá muộn trong ngày.
Tránh uống cà phê vào buổi tối
Caffeine có thời gian tồn tại khá lâu trong cơ thể. Ở nhiều người trưởng thành khỏe mạnh, phải mất khoảng 5–6 giờ để cơ thể đào thải một nửa lượng caffeine đã hấp thu, thậm chí lâu hơn ở một số người.
Nếu uống cà phê vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối, caffeine vẫn có thể còn tác dụng khi đến giờ ngủ.
Hệ quả là bạn khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm.
Các chuyên gia thường khuyến nghị nên ngừng uống cà phê trước giờ đi ngủ khoảng 6–8 giờ, đặc biệt với người nhạy cảm với caffeine.
Uống cà phê sau ăn có tốt hơn không?
Đối với đa số mọi người, uống cà phê sau bữa sáng hoặc sau khi ăn nhẹ sẽ tốt hơn uống khi bụng đói.
Thức ăn giúp giảm kích thích lên niêm mạc dạ dày, đồng thời hạn chế cảm giác cồn cào hoặc buồn nôn do caffeine gây ra.
Tuy nhiên, cũng không nên uống ngay sau bữa ăn quá no vì một số nghiên cứu cho thấy cà phê có thể làm giảm khả năng hấp thu một số khoáng chất như sắt nếu dùng cùng bữa ăn, đặc biệt từ nguồn thực vật.
Tốt nhất nên uống sau bữa ăn khoảng 30–60 phút.
Mỗi ngày nên uống bao nhiêu cà phê?
Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, lượng caffeine khoảng 400 mg mỗi ngày (tương đương khoảng 3–4 tách cà phê pha thông thường, tùy cách pha) thường được xem là mức an toàn.
Tuy nhiên, nhu cầu của mỗi người không giống nhau.
Nếu sau khi uống cà phê bạn xuất hiện các triệu chứng như tim đập nhanh, bồn chồn, run tay hoặc mất ngủ, hãy giảm lượng tiêu thụ hoặc chuyển sang loại cà phê ít caffeine.
Những ai nên hạn chế cà phê?
Một số đối tượng cần thận trọng khi sử dụng cà phê gồm:
-
Người bị mất ngủ kéo dài.
-
Người mắc trào ngược dạ dày hoặc viêm loét dạ dày.
-
Người có bệnh tim mạch hoặc rối loạn nhịp tim cần tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng caffeine phù hợp.
-
Phụ nữ mang thai nên hạn chế lượng caffeine theo khuyến cáo của nhân viên y tế.
-
Người quá nhạy cảm với caffeine.
Mẹo uống cà phê vừa ngon vừa tốt cho sức khỏe
Để tận dụng lợi ích của cà phê, bạn nên:
-
Uống sau khi đã ăn sáng hoặc ăn nhẹ.
-
Chọn cà phê nguyên chất, hạn chế thêm quá nhiều đường hoặc kem béo.
-
Uống đủ nước trong ngày vì caffeine có thể làm tăng bài tiết nước nhẹ ở một số người.
-
Không lạm dụng cà phê để thay thế giấc ngủ hoặc nghỉ ngơi.
-
Kết hợp với chế độ ăn cân bằng và vận động thường xuyên để duy trì sức khỏe.
Cà phê có thể mang lại nhiều lợi ích như tăng sự tỉnh táo, cải thiện khả năng tập trung và nâng cao hiệu suất làm việc nếu được sử dụng đúng cách. Thời điểm lý tưởng nhất là khoảng 9h30–11h30 buổi sáng hoặc 13h30–15h30 buổi chiều, sau khi đã ăn. Ngược lại, uống cà phê ngay khi thức dậy, lúc bụng đói hoặc quá gần giờ đi ngủ có thể làm giảm lợi ích và gây ra một số tác động không mong muốn.
Điều quan trọng không chỉ là uống cà phê vào lúc nào, mà còn là sử dụng với lượng hợp lý và phù hợp với thể trạng của mỗi người để vừa thưởng thức hương vị yêu thích, vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài.
