Nhà cầm quân người Đức tuyên bố: việc cầm bóng và kiểm soát trận đấu "không nằm trong DNA của người Anh như Tây Ban Nha, Brazil hay Argentina". Lời nói này hứng chịu nhiều chỉ trích, nhưng nếu nhìn sâu vào thực tế, Tuchel hoàn toàn có lý.
Bóng đá Anh trong nửa thập kỷ qua đã phát triển theo hướng xa rời lối chơi kiểm soát. Sự tiến hóa của giải Ngoại hạng Anh phản ánh rõ ba xu hướng chính:
Sử dụng trung vệ đá hậu vệ biên: Cả Pep Guardiola lẫn Mikel Arteta đều dần chuyển sang dùng 4 trung vệ ở hàng thủ để tối ưu hóa khả năng tranh chấp thay vì ưu tiên các hậu vệ biên giỏi cầm bóng.
Sự lên ngôi của bóng chết: Các tình huống ném biên xa và quả phạt góc xoáy vào trong trở thành thứ vũ khí chiến thuật hàng đầu để tranh chấp không gian.
Cường độ áp sát (Pressing): Ngoại hạng Anh đã trở thành giải đấu mà tốc độ và sự cuồng nhiệt được đẩy lên mức tối đa. Những tiền vệ cầm nhịp tĩnh lặng dần bị thay thế bởi các mẫu cầu thủ thể lực, sẵn sàng càn quét.
Thực tế này dẫn đến việc tuyển Anh thiếu nghiêm trọng một tiền vệ trung tâm phân phối bóng đáng tin cậy. Declan Rice xuất sắc nhưng chỉ mạnh ở khả năng càn quét. Bổ sung mới như Elliot Anderson hay những cái tên như Alex Scott, James Garner đều là mẫu tiền vệ "box-to-box" (bao sân) giàu năng lượng chứ không phải người điều tiết nhịp độ.
Ngay cả những tài năng trẻ được kỳ vọng như Kobbie Mainoo hay Adam Wharton cũng chưa phải lời giải hoàn hảo. Wharton là mẫu cầu thủ thích tung ra các đường chuyên mạo hiểm, dẫn đến tỷ lệ chuyền bóng chính xác ở mùa giải trước tại Ngoại hạng Anh chỉ đạt 79% (thấp hơn trung bình giải đấu).
Trong khi đó, dàn sao kỹ thuật từng được kỳ vọng lớn như Phil Foden, Cole Palmer, Trent Alexander-Arnold hay Jack Grealish lại không duy trì được phong độ đỉnh cao như kỳ vọng.
Tuchel không hề bào chữa hay đổ lỗi; ông chỉ đưa ra một nhận định khách quan. Chiến lược gia người Đức hiểu rất rõ văn hóa bóng đá Anh. Tại World Cup lần này, ông đã tối ưu hóa những gì tốt nhất của người Anh: sự cơ động của Jude Bellingham hỗ trợ Harry Kane, các tiền đạo cánh tốc độ và lối chơi trực diện. Việc đưa Tam Sư vào tới bán kết World Cup là bằng chứng cho thấy phương pháp này có hiệu quả.
Thay vì cố gượng ép tuyển Anh chơi kiểm soát bóng như Tây Ban Nha dưới cái nóng khắc nghiệt tại Bắc Mỹ, Tuchel đã chọn cách tiếp cận phù hợp với thể trạng và tư duy chơi bóng của các học trò.
DNA của bóng đá Anh có thể không hướng đến sự kiểm soát hoàn hảo, nhưng lối chơi giàu thể lực và tốc độ ấy chắc chắn sẽ là thứ vũ khí đáng sợ khi họ trở về thi đấu trên sân nhà tại EURO 2028.
