Tại UFC Vegas 123, huấn luyện viên Bruno Polengo đã hứng chịu làn sóng chỉ trích dữ dội vì dùng lời lẽ thô bạo với chính người vợ và cũng là học trò của mình, Tainara Lisboa. Tuy nhiên, thay vì oán trách, nữ võ sĩ 35 tuổi lại lên tiếng bảo vệ phương pháp huấn luyện này. Sự việc mở ra một lăng kính sâu sắc về những áp lực khủng khiếp mà các tay đấm phải gánh chịu, nơi sức mạnh tinh thần đôi khi còn quan trọng hơn cả kỹ năng chiến đấu.
Cơn thịnh nộ ở góc đài và sự phản ứng từ giới chuyên môn
Cuối tuần qua tại nhà thi đấu APEX, Tainara Lisboa đã phải nhận một thất bại nặng nề trước Lucia Szabova. Trận đấu khép lại ở hiệp ba khi Lisboa bị hạ gục bằng ground and pound (vật ngã và giã đòn). Nhưng điều khiến dư luận chú ý hơn cả lại là những gì diễn ra ở góc đài giữa các hiệp đấu.
Bước vào hiệp đấu cuối cùng, Lisboa bị dẫn điểm hoàn toàn. Cô cần một pha kết liễu để tránh chuỗi ba trận thua liên tiếp tại UFC. Nhận thấy tình thế nguy ngập, huấn luyện viên trưởng Bruno Polengo, người đồng thời là chồng của cô, đã dốc toàn lực thúc đẩy tinh thần học trò bằng những lời lẽ vô cùng gay gắt bằng tiếng Bồ Đào Nha.
"Em đang tự làm nhục bản thân đấy!" Polengo gắt gỏng. "Đây là những gì em đã tập luyện sao? Thế quái nào lại ra nông nỗi này? Con ả đó chẳng có chút kỹ năng địa chiến nào cả. Tỉnh táo lại đi! Dậy ngay. Phải tóm lấy nó. Không được phép lơ là nữa. Con ả đó là nhà vô địch Oktagon ba lần, và tất cả những gì nó có chỉ thế thôi sao? Tainara, anh muốn em phải kết liễu con ả này. Em có năm phút."
Ngay lập tức, cách tiếp cận này vấp phải sự phản đối từ bàn bình luận. Hai bình luận viên gạo cội của UFC là Daniel Cormier và Laura Sanko tỏ ra vô cùng gay gắt. Họ cho rằng trong những thời khắc sinh tử như vậy, một võ sĩ cần những chỉ đạo kỹ thuật sắc bén chứ không phải một màn trút giận bốc đồng.
"Đây không phải là vấn đề về mặt cảm xúc," Cormier thẳng thắn nhận định trên sóng truyền hình. "Cô ấy đang chiến đấu với tất cả những gì mình có rồi." Cuối cùng, Szabova vẫn quật ngã Lisboa trong hiệp ba, tung ra 31 cú đánh ở vị trí áp đảo và giành chiến thắng TKO hoàn toàn thuyết phục.
Góc khuất tâm lý và cái giá của sự sinh tồn
Trong thế giới MMA chuyên nghiệp, mỗi võ sĩ là một cá thể độc lập với những chấn thương tâm lý phức tạp. Dưới góc độ của một người làm chuyên môn, những gì khán giả thấy qua màn ảnh nhỏ chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Ba ngày sau trận đấu, trước làn sóng phẫn nộ từ cộng đồng mạng, Lisboa đã lên tiếng bảo vệ chồng mình. Những chia sẻ của nữ võ sĩ 35 tuổi đã phơi bày một thực tế xót xa về sức khỏe tinh thần của các vận động viên đỉnh cao.
Lisboa thừa nhận cô thực sự gặp vấn đề nghiêm trọng về mặt cảm xúc, điều thường xuyên kìm hãm phong độ của cô trong lồng bát giác. Đối với cô, võ thuật không chỉ là đam mê mà còn là chén cơm manh áo, là cứu cánh của cả một cuộc đời đầy rẫy những bi kịch.
"Chúng tôi đã nỗ lực đến kiệt cùng để có được vị trí này," Lisboa bộc bạch. "Sau trận đấu thứ hai, tôi phải trải qua một ca phẫu thuật vô cùng phức tạp. Tôi phải học cách tập đi lại từ đầu, chịu đựng những cơn đau thể xác tột cùng và cố gắng tìm lại chính mình. Quá trình đó đã để lại trong tôi những vết sẹo lớn về tâm lý. Tôi mắc chứng trầm cảm, phải dùng thuốc. Việc được đứng trong lồng bát giác là cơ hội duy nhất cho tương lai của chúng tôi, là cách để chúng tôi trang trải cuộc sống."
Lời thú nhận của Lisboa cho thấy MMA không chỉ có những cú đấm và vinh quang. Đằng sau đó là nỗi lo sợ mất việc, nguy cơ bị UFC cắt hợp đồng sau những trận thua liên tiếp. Cô mô tả cảm giác bước vào trận đấu như đang "mang vác cả một cây đàn piano trên lưng", đối lập hoàn toàn với tâm lý thoải mái của một tân binh đang khao khát thể hiện mình như Szabova.
Ranh giới giữa "Kỷ luật thép" và "Lạm dụng"
Cách huấn luyện viên Polengo hành xử có thể gây sốc cho số đông khán giả, nhưng trong bối cảnh cá nhân của cặp đôi này, đó lại là chìa khóa duy nhất để đánh thức bản năng sinh tồn. Lisboa gọi đó là "phương thức hoạt động" của riêng cô. Cô cần một người dám mắng mỏ nhưng luôn dìu dắt mình trên mọi chặng đường.
"Trong lồng bát giác, có một kẻ đang chực chờ vặn cổ bạn, tước đoạt đi mọi ước mơ của bạn, nên mọi thứ không thể diễn ra êm đềm được," cô giải thích. Lisboa coi những lời quát tháo đó là "minh chứng vĩ đại của tình yêu". Thậm chí, ngay trong phòng thay đồ và sau hiệp một, chính cô đã cầu xin chồng mình: "Hãy chiến đấu cùng em, dù có chuyện gì xảy ra cũng đừng buông tay em."
Về phần mình, Bruno Polengo tỏ ra vô cùng bức xúc khi bị cộng đồng mạng gán cho từ "lạm dụng". Là người đã đồng hành cùng vợ vượt qua chứng trầm cảm nặng, từng chứng kiến khoảnh khắc cô muốn từ bỏ mạng sống và phải kiên nhẫn nhìn cô học cách bước đi sau chấn thương đầu gối nghiêm trọng, Polengo hiểu rõ ranh giới giữa việc ép buộc một vận động viên vượt qua giới hạn và hành vi bạo hành.
"Khi dùng từ 'lạm dụng', mọi người phải hết sức cẩn trọng," Polengo đanh thép đáp trả. "Châm ngôn tại phòng tập của tôi là: Đừng đưa tôi ra khỏi nhà nếu bạn không định cống hiến hết mình. Chúng tôi đã đánh đổi cả thanh xuân, tiêu tốn một gia tài để được đứng ở đây. Hãy tưởng tượng cảm giác của tôi khi thấy mọi thứ trôi tuột xuống cống chỉ vì vợ và cũng là học trò của mình đánh mất chính bản thân cô ấy."
Sự việc của Tainara Lisboa và Bruno Polengo để lại một bài học sâu sắc cho giới mộ điệu. Đôi khi, chúng ta quá vội vàng phán xét một khoảnh khắc trên truyền hình mà quên mất đi cả một quá trình đẫm mồ hôi và nước mắt phía sau. Võ thuật đỉnh cao vô cùng tàn nhẫn, nó bào mòn con người cả về thể xác lẫn tinh thần. Và trong những thời khắc ngặt nghèo nhất, những lời lẽ chói tai lại chính là chiếc phao cứu sinh duy nhất mà họ có thể bám vào để không bị nhấn chìm bởi áp lực sinh tồn.
