Nguyên nhân khiến mật ong bị đóng đường
Hiện tượng mật mong bị đóng đường (hay còn gọi là lắng đường, mật ong bị kết tinh) là hiện tượng mật ong chuyển từ dạng lỏng sang dạng hạt. Bạn có thể dễ dàng quan sát bằng mắt thường khi hiện tượng này xảy ra. Phần đường kết tinh trong mật ong có thể là dạng hạt mịt hoặc to, thô tùy theo thời gian. Ban đầu, đường sẽ kết tinh ở dạng mịn. Sau đó, hạt đường sẽ to hơn.
Đường có thể kết tinh ở miệng chai, lắng xuống đáy chai hoặc toàn bộ chai. Thành phần chính của đường này là fructose (khoảng 38.5%) và glucose (31%). Trong đó, đường glucose dễ bị tách nước vào tạo thành dạng tinh thể hơn. Nó khiến mật ong chuyển từ dạng lỏng sang dạng đường mịn rồi thành hạt to.
Có thể hiểu đơn giản mật ong là dung dịch đường nhưng đặc hơn đường thông thường khoảng 75-80%. Vì vậy, đường trong mật ong rất dễ kết tinh. Hiện tượng lắng đường ở chai mật ong là hoàn toàn bình thường.
Các yếu tố khiến mật ong bị kết tinh
Có nhiều yếu tố khác nhau mật ong bị lắng đường như nhiệt độ, hàm lượng nước, hàm lượng đường, nguồn mật hoa...
Nhiệt độ môi trường
Nhiệt độ môi trường dưới 5 độ C, mật ong khó kết tinh. Kể cả khi để ở ngăn đông của tủ lạnh, mật ong chỉ trở nên đặc và dẻo hơn chứ không bị lắng đường.
Nhiệt độ khiến mật ong dễ kết tinh nhất là 6-20 độ C. Bạn có thể dễ dàng nhận thấy tình trạng mật ong bị lắng đường nếu bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh hoặc trong mùa đông.
Trên 27 độ C, mật ong kết tinh bị tan chảy. Ở mức nhiệt độ này, hiện tượng lắng đường không xảy ra. Tuy nhiên, nhiệt độ quá cao sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng của mật ong.
Hàm lượng nước trong mật ong
Mật ong có lượng nước thấp, kết cấu càng đặc và càng nhanh lắng đường. Lượng nước nhiều, mật ong sẽ lỏng hơn và đường kết tinh chậm hơn hoặc không bị kết tinh.
Hàm lượng glucose trong mật ong
Lượng glucose và fructose trong mật ong rơi vào khoảng 1:1. Nếu tỷ lệ này cao, mật ong sẽ nhanh bị lắng đường. Ngược lại, nếu tỷ lệ này thấp, tốc độ kết tinh dường sẽ chậm hoặc không xyar ra.
Nguồn mật hoa
Ong lấy mật của loài hoa nào cũng có ảnh hưởng đến khả năng kết tinh đường của mật ong. Ong lấy mật hoa từ các loại cây có hàm lượng glucose cao như cà phê, điều, cao su... thì mật ong sẽ dễ kết tinh đường hơn.
Mật ong lắng đường chậm, thậm chí không lắng đường có thể là do hàm lượng fructose cao. Đây là loại đường có độ ngọt đậm hơn, thường gặp ở mật hoa vải, mật hoa nhãn...
Phấn hoa lẫn trong mật ong
Mật ong thô, chưa qua xử lý thường sẽ lẫn cả phấn hoa. Đây cũng được xem là một yếu tố có thể dẫn tới hiện tượng đóng đường.
Có nên sử dụng mật ong đóng đường không?
Mật ong đóng đường vẫn an toàn để sử dụng như bình thường. Trên thực tế, nhiều người còn thích sử dụng mật ong ở dạng này vì có thể phết lên bánh mì hay trộn với phô mai, sữa chua dễ dàng hơn.
Mật ong đóng đường chỉ cần pha với nước ấm hoặc đồ uống là có thể tan ra, cách sử dụng không khác loại mật ong dạng lỏng.
Khi lấy mật ong, bạn cần dùng thìa khô, sạch để không làm ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, không nên làm ấm cả hũ/chai đựng mật ong nhiều lần để tránh làm thay đổi hương vị, giảm giá trị dinh dưỡng.
Nếu thấy mật ong có dấu hiệu sủi bọt, có mùi chua hoặc vị lạ thì không nên sử dụng tiếp.
