Nhiều người quan tâm quạt thổi hướng nào mát nhất, nhưng ít người đặt câu hỏi hướng nào tốt hơn cho sức khỏe. Thực tế, vị trí luồng gió có thể ảnh hưởng đáng kể đến sự thoải mái của cơ thể, đặc biệt khi sử dụng trong nhiều giờ liên tục.
1. Thổi thẳng từ trên đầu xuống: Không phải lựa chọn lý tưởng cho thời gian dài
Phần đầu, mặt, mắt, mũi và cổ là những khu vực nhạy cảm với luồng gió liên tục. Khi quạt hướng từ trên xuống, gió thường tập trung vào chính những vùng này trước tiên.
Sau nhiều giờ, hơi nước trên bề mặt mắt và niêm mạc mũi có thể bốc hơi nhanh hơn bình thường. Một số người dễ xuất hiện cảm giác khô mắt, khô mũi, khô họng hoặc khó chịu khi thức dậy vào buổi sáng. Người bị viêm mũi dị ứng hoặc nhạy cảm đường hô hấp thường cảm nhận rõ hiện tượng này hơn.
Ngoài ra, việc một vùng cơ thể liên tục bị làm mát trong khi các vùng khác ít được tiếp xúc với không khí có thể tạo cảm giác căng cơ vùng cổ và vai ở một số người. Vì vậy, các chuyên gia thường không khuyến khích để quạt thổi trực tiếp từ trên đầu xuống suốt đêm.
2. Thổi ngang thân: Thường được xem là phương án cân bằng hơn
Về mặt sinh lý, cơ thể làm mát chủ yếu bằng cách tỏa nhiệt qua da và làm bay hơi mồ hôi. Luồng gió ngang thân giúp quá trình này diễn ra hiệu quả mà không tập trung quá nhiều vào vùng đầu mặt.
Khi quạt đặt cách cơ thể một khoảng hợp lý và có chế độ quay, luồng không khí được phân bố đều hơn. Điều này giúp giảm nguy cơ khô mắt hoặc khô niêm mạc so với việc gió liên tục hướng thẳng vào mặt.
Tuy nhiên, ngay cả khi quạt đặt ngang thân, người dùng cũng không nên ngồi quá sát hoặc để gió tập trung vào một vị trí cố định trong nhiều giờ. Cảm giác mát mạnh không đồng nghĩa với việc cơ thể đang ở trạng thái dễ chịu nhất.
3. Thổi từ dưới lên: Có lợi cho lưu thông không khí nhưng cần đặt đúng cách
Nhiều người nghĩ đây là hướng quạt kém hiệu quả, nhưng thực tế nó có một ưu điểm đáng chú ý về sức khỏe. Luồng gió từ dưới lên giúp không khí trong phòng lưu chuyển tốt hơn thay vì chỉ tập trung làm mát một vùng cơ thể.
Khi không khí được luân chuyển đều, cảm giác bí bách và nóng cục bộ trong phòng thường giảm đi. Đây là lý do nhiều chuyên gia khuyến nghị sử dụng quạt theo hướng này khi kết hợp với điều hòa hoặc trong những không gian kín.
Dù vậy, nếu quạt đặt quá gần chân và thổi mạnh liên tục lên người, một số người có thể cảm thấy khó chịu ở vùng bàn chân hoặc cẳng chân, đặc biệt vào ban đêm khi nhiệt độ cơ thể giảm tự nhiên trong lúc ngủ.
4. Điều quan trọng không chỉ là hướng quạt mà còn là cách sử dụng
Nhiều nghiên cứu cho thấy những khó chịu liên quan đến quạt điện thường xuất phát từ việc tiếp xúc với luồng gió mạnh quá lâu hơn là do bản thân chiếc quạt.
Khoảng cách quá gần, tốc độ gió quá lớn, phòng thiếu thông thoáng hoặc sử dụng quạt suốt đêm mà không thay đổi hướng gió đều có thể làm tăng nguy cơ khô mắt, khô da và gây cảm giác mệt mỏi sau khi thức dậy.
Đối với người cao tuổi, trẻ em, người bị viêm xoang, dị ứng hoặc các vấn đề hô hấp, việc tránh để luồng gió thổi trực tiếp vào mặt và đầu thường mang lại cảm giác dễ chịu hơn. Chế độ quay tự động và tốc độ gió vừa phải thường là lựa chọn phù hợp.
5. Xét riêng về sức khỏe, hướng nào đáng ưu tiên nhất?
Nếu mục tiêu là cân bằng giữa làm mát và sự thoải mái cho cơ thể, hướng ngang thân nhưng không thổi trực diện vào mặt thường được đánh giá cao nhất.
Hướng từ dưới lên đứng thứ hai nhờ khả năng hỗ trợ lưu thông không khí, đặc biệt trong phòng có điều hòa hoặc phòng kín. Đây là lựa chọn đáng cân nhắc khi muốn giảm cảm giác ngột ngạt mà không để gió tập trung vào đầu.
Trong khi đó, hướng từ trên đầu xuống tuy tạo cảm giác mát nhanh nhưng thường ít được ưu tiên khi sử dụng lâu dài, nhất là vào ban đêm. Việc để luồng gió liên tục tác động lên vùng đầu, mắt và cổ có thể khiến một số người cảm thấy khó chịu hơn sau nhiều giờ.
Xét dưới góc độ sức khỏe, quạt thổi ngang thân với khoảng cách hợp lý và chế độ quay tự động là phương án phù hợp nhất cho đa số người dùng. Hướng từ dưới lên có thể hỗ trợ lưu thông không khí hiệu quả, còn hướng từ trên đầu xuống chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn. Đôi khi, cảm giác dễ chịu của cơ thể không phụ thuộc vào việc quạt thổi mạnh đến đâu mà nằm ở cách luồng gió được phân bố hợp lý như thế nào.
