Mo cau được biết đến là phế phẩm từ cây cau, thứ mà xưa kia người ta vẫn coi như “rác” chỉ vứt đi. Tuy nhiên những năm gần đây, mo cau lại trở thành nguyên liệu được ứng dụng phổ biến để sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường như chén, đĩa, muỗng, hộp cơm, khay đựng thức ăn. Nhờ độ bền cao, không chứa hóa chất và khả năng phân hủy tự nhiên, mo cau ép nhiệt đang là sản phẩm xuất khẩu được ưa chuộng.
Vừa có giá trị kinh tế vừa góp phần bảo vệ môi trường, mo cau cũng đã tạo công ăn việc làm tăng thu nhập cho người dân. Một trong những mô hình buôn bán mo cau nổi tiếng phải nhắc tới khu chợ đặc biệt ở Quảng Ngãi. Đến đây, du khách chỉ cần hỏi “Tuyến mo cau” là ai cũng biết bởi nơi đây không chỉ nổi tiếng với câu chuyện “hô biến” mo cau, mà còn tạo công ăn việc làm cho hàng trăm lao động, đặc biệt là người lớn tuổi.
Chợ mo cau đặc biệt ở Quảng Ngãi, nơi các cụ ông cụ bà tấp nập trao đổi hàng hóa, kiếm thêm thu nhập mỗi dịp cuối tuần
Khu chợ này không có quầy sạp, cũng chẳng biển hiệu nhưng lại tấp nập người mua kẻ bán. Đây cũng là nơi các doanh nghiệp đặt nhiều điểm thu mua mo cau. Chợ thường họp vào sáng sớm, từ 6h đến 8h, một tuần một lần. Dù thời gian ngắn ngủi, nhưng đây là khoảng thời gian sôi động nhất trong tuần đối với nhiều hộ dân.
Ngay từ lúc tờ mờ sáng, các cụ bà, cụ ông đã tất tả chuẩn bị mo cau từ sân nhà, chất lên xe đạp, xe máy, có người còn gánh bộ ra chợ. Nhiều người phải đi hai chuyến mới hết hàng. Mo cau được mang đến chợ đã qua sơ chế: phần lá bị cắt bỏ, phần mo được rửa sạch, phơi khô và ép phẳng để dễ vận chuyển và đảm bảo chất lượng khi thu mua.
Khu chợ thuận mua vừa bán, dù mức giá chỉ có vài trăm đồng cho một sản phẩm
Chợ mo cau không ồn ào tiếng rao, cũng chẳng một lời mặc cả chỉ thuận mua vừa bán nhưng đầy không khí lao động. Những bó mo cau xếp ngay ngắn, thương lái nhẹ nhàng lựa từng chiếc, đánh giá độ trắng, độ cong, độ ố vàng để định giá.
Vì từng được coi như “rác” chỉ bỏ đi hoặc nhóm bếp, nên giá mo cau được thu mua khá rẻ. Những chiếc mo to, bề mặt sạch sẽ, không vết nứt hay đốm vàng sẽ được mua với giá cao nhất - khoảng 1.000 đồng/chiếc. Loại mo nhỏ hơn hoặc có khiếm khuyết chỉ có giá 2.000 đồng cho 3 chiếc, thậm chí loại xấu nhất chỉ 500 đồng/chiếc.
Mo cau trở thành nguồn thu nhập cho người lớn tuổi, được thu nhặt và sơ chế cẩn thận
Mỗi phiên chợ, thương lái có thể thu mua hàng nghìn chiếc mo cau các loại. Đối với người dân, trung bình mỗi tuần một người có thể nhặt được từ 70 đến 100 mo cau, bán ra thu về gần 100.000 đồng. Với nhiều cụ già không còn khả năng lao động nặng, đây là một khoản thu nhập nhỏ nhưng quý giá. Có người chỉ nhặt mo trong vườn mình, có người đi xin thêm từ hàng xóm, mỗi khi có gió lớn, mo cau rụng nhiều là một dịp "lộc trời cho".
Chợ mo cau không chỉ là điểm giao dịch mà còn là điểm đến thú vị cho những ai muốn tìm hiểu đời sống nông thôn Quảng Ngãi. Chuyến đi đến chợ mo cau sẽ trở nên trọn vẹn hơn khi du khách không chỉ mua được một sản phẩm xanh, mà còn được trò chuyện với người dân địa phương, nghe họ kể chuyện đời sống, mùa vụ, mang lại những trải nghiệm văn hóa đậm đà hương vị miền Trung.
