Thực tế, so với các bé gái, phương pháp nuôi dạy con trai có phần đặc biệt. Những cậu bé thường nhiều năng lượng, thích khám phá, vận động và dễ bị cuốn vào thế giới riêng của mình, nên việc giảng giải dài dòng đôi khi không mang lại hiệu quả như bố mẹ mong muốn.
Nuôi dạy một bé trai tốt không nhất thiết phải bắt đầu từ những lý thuyết phức tạp. Quan trọng hơn là bố mẹ biết chậm lại để lắng nghe, rộng rãi để con được khám phá và đáng tin cậy để con luôn biết mình có nơi để trở về.
Chậm rãi
Khi nuôi dạy con trai, một trong những sai lầm bố mẹ dễ mắc phải nhất là quá vội vàng.
Ăn nhanh, đi nhanh, làm bài tập cũng phải thật nhanh. Khi thấy con chậm chạp một chút, bố mẹ dễ mất kiên nhẫn, liên tục thúc giục: “Nhanh lên nào!”
Một lần ở công viên, một cậu bé cùng bố tình cờ nhìn thấy một đàn kiến đang di chuyển khỏi luống hoa. Cậu bé tò mò ngồi xuống quan sát. Người bố không giục con đứng dậy hay đi chơi chỗ khác. Hai bố con cứ thế ngồi xổm trên mặt đất và quan sát gần nửa tiếng.
Cậu bé hỏi:
“Bố ơi, sao kiến lại di chuyển vậy?”
Người bố trả lời:
“Có lẽ chúng nghĩ trời sắp mưa nên muốn chuyển đến nơi an toàn hơn.”
Cậu bé lại hỏi:
“Vậy làm sao kiến biết trời sắp mưa?”
Người bố gãi đầu:
“Bố cũng không biết nữa. Về nhà mình cùng tìm hiểu nhé!”
Không phớt lờ câu hỏi của con, cũng không thúc giục con vì cho rằng đó là chuyện nhỏ. Người bố kiên nhẫn để con khám phá thế giới theo tốc độ riêng.
Chính trong những khoảnh khắc tưởng như chậm rãi, trẻ đang học cách quan sát, đặt câu hỏi, suy nghĩ và tìm kiếm câu trả lời. Với những cậu bé nhiều năng lượng, càng bị thúc giục, con càng dễ căng thẳng và mất tập trung. Khi được cho thêm thời gian, trẻ lại bình tĩnh hơn và có cơ hội suy nghĩ sâu hơn.
Vì vậy, khi con loay hoay mãi với việc dọn ba lô, mặc quần áo hay buộc dây giày mà hơn mười phút vẫn chưa xong, bố mẹ hãy thử chậm lại một chút.
Không phải mọi sự chậm chạp đều cần được sửa ngay. Đôi khi, đó là khoảng thời gian trẻ cần để tự làm, tự quan sát và tự học cách giải quyết vấn đề.
Khoan dung
Khoan dung với con không chỉ bỏ qua những lỗi nhỏ, mà còn là cho con cơ hội được sai và tự sửa sai.
Nhiều bố mẹ đặt ra những tiêu chuẩn rất cao cho con trai: bàn học phải luôn gọn gàng, quần áo phải sạch sẽ, bài kiểm tra phải đạt điểm cao. Nhưng khi chăm sóc quá kỹ và muốn con làm mọi thứ thật hoàn hảo, bố mẹ lại vô tình lấy đi cơ hội để trẻ tự lập.
Một người mẹ tên Xiaoxin từng rất ngăn nắp và nghiêm khắc với con trai. Vì nghĩ con chưa biết giặt sạch quần áo, chị luôn tự làm thay. Đến hơn 10 tuổi, cậu bé thậm chí chưa từng tự giặt một đôi tất.
Có lần Xiaoxin phải nhập viện một tuần. Khi trở về nhà, chị sững sờ trước cảnh quần áo bẩn chất đống, bát đũa đầy trong bồn rửa, mọi thứ trở nên lộn xộn vì không còn mẹ làm thay.
Từ đó, Xiaoxin bắt đầu thay đổi. Chị học cách “làm ngơ” trước một số sai sót của con và để con tự chăm sóc bản thân, làm những việc nhà phù hợp với lứa tuổi.
Con mặc áo ngược? Không sao. Một lần bị bạn bè nhắc nhở, con sẽ nhớ cách mặc đúng vào lần sau.
Lỡ làm vỡ bát? Không sao. Chỉ cần dạy con cách dọn dẹp an toàn, lần sau con sẽ biết cẩn thận hơn.
Trẻ trưởng thành qua những lần tự làm, tự sai và tự điều chỉnh. Bố mẹ bao bọc, làm thay mọi việc, con sẽ ít có cơ hội học cách chịu trách nhiệm với chính mình.
Đôi khi, khoan dung với những sai sót của con cũng chính là trao cho con khoảng trống để lớn lên. Khi được tự mình trải nghiệm và giải quyết vấn đề, trẻ mới từng bước xây dựng sự tự tin và khả năng tự lập.
Tin tưởng
Trong ba điều, tin tưởng có lẽ là điều khó nhất, nhưng cũng quan trọng nhất khi nuôi dạy một cậu bé.
Tin tưởng không có nghĩa là luôn khen con giỏi hay cho rằng con không bao giờ mắc lỗi. Đó là việc bố mẹ tin rằng con có khả năng trưởng thành, biết cố gắng và tự vượt qua những khó khăn của mình.
Trẻ thường nhạy cảm với cách người lớn nhìn nhận về mình. Nếu thường xuyên nghe những câu như “Sao con ngốc thế?”, trẻ dễ dần mất tự tin. Ngược lại, khi được bố mẹ ghi nhận nỗ lực và tin vào khả năng của mình, trẻ sẽ có thêm động lực để thử sức.
Ví dụ tình huống, một cậu bé hơn 4 tuổi bắt đầu tập đi xe đạp, cậu ngã nhiều lần, thậm chí bị trầy đầu gối. Có lúc cậu bật khóc:
“Mẹ ơi, con không muốn tập nữa. Con vụng về quá.”
Nếu lúc đó bố mẹ trách con yếu đuối hay so sánh với những đứa trẻ khác, nỗi sợ thất bại sẽ càng lớn hơn.
Thay vào đó, người mẹ ngồi xuống lau nước mắt cho con và nói:
“Ai bảo con không làm được? Con vừa đi được 3 mét đấy. Tư thế của con lúc đó rất tuyệt. Con dũng cảm hơn bố ngày trước khi mới học đi xe đạp rồi.”
Cậu bé lau nước mắt, đứng dậy và tiếp tục tập.
Đôi khi, một lời động viên đúng lúc có thể thay đổi cách trẻ nhìn nhận chính mình. Một đứa trẻ tin rằng mình có thể làm được sẽ dám thử thêm một lần, kể cả sau khi vừa thất bại.
Đặc biệt với những cậu bé có lòng tự trọng cao, việc bị trách mắng trước mặt người khác dễ khiến trẻ tổn thương. Nhưng khi được bố mẹ tin tưởng và động viên đúng cách, trẻ sẽ có thêm sức mạnh để bước tiếp.
