Trong vài năm gần đây, nhiều địa phương bắt đầu mạnh dạn đưa các giống cây trồng mới vào sản xuất thay cho những cây truyền thống có giá trị kinh tế không cao.
Trong số đó, ớt J xanh là cái tên gây chú ý bởi hình dáng quả nhỏ, màu xanh bắt mắt, thời gian sinh trưởng không quá dài và có khả năng cho thu hoạch sau vài tháng trồng nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật.
Ớt J xanh (hay ớt giống mới) được đặt tên như vậy chủ yếu do hình dáng quả cong cong giống chữ "J" trong bảng chữ cái, kết hợp với màu xanh đặc trưng khi thu hoạch.
Khác với một số giống ớt quen thuộc thường được trồng nhỏ lẻ trong vườn nhà, ớt J xanh đang được hướng đến mô hình sản xuất hàng hóa, đặc biệt khi có doanh nghiệp hoặc hợp tác xã đồng hành từ khâu cung ứng giống, hướng dẫn kỹ thuật đến bao tiêu đầu ra.
Điểm hấp dẫn của ớt J xanh nằm ở chu kỳ sản xuất tương đối ngắn. Với điều kiện đất đai, thời tiết và chăm sóc phù hợp, cây có thể bắt đầu cho thu hoạch sau khoảng vài tháng xuống giống.
Có mô hình ghi nhận thời gian thu hoạch sớm chỉ sau hơn 50 ngày ở một số vụ thời vụ, trong khi nhiều giống ớt nói chung thường có thể thu hoạch sau khoảng 3–5 tháng tùy giống và điều kiện canh tác.
Đây là lợi thế lớn với nông dân, bởi vòng quay vốn nhanh hơn so với các cây lâu năm, đồng thời có thể thu hái nhiều lần thay vì chỉ thu một đợt.
Với đặc điểm quả nhỏ, cây cho nhiều trái, ớt J xanh phù hợp với nhu cầu chế biến, tiêu thụ tươi hoặc xuất khẩu nếu đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng.
Tuy nhiên, để cây trồng này thật sự mang lại hiệu quả, nông dân không thể trồng theo kiểu tự phát. Các chuyên gia nông nghiệp khuyến cáo, ớt là cây khá mẫn cảm với sâu bệnh, đặc biệt là các bệnh liên quan đến đất, nấm, héo rũ, thối rễ, sâu đục trái. Vì vậy, muốn đạt năng suất cao, khâu chuẩn bị đất phải được xem là yếu tố quyết định ngay từ đầu.
Đất trồng ớt J xanh nên là đất tơi xốp, thoát nước tốt, không bị ngập úng. Trước khi xuống giống, bà con cần vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch tàn dư cây trồng cũ, cày xới kỹ, lên luống cao để hạn chế đọng nước trong mùa mưa.
Trước khi trồng, người dân có thể bón lót bằng phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ. Ở khâu cây giống, nông dân cần chọn giống rõ nguồn gốc, tỷ lệ nảy mầm cao, cây con khỏe, không sâu bệnh. Cây giống khi đem trồng nên có thân cứng, lá xanh, rễ phát triển đều.
Với cây ớt nói chung, thời điểm đưa cây con ra ruộng thường là khi cây có khoảng 4–5 lá thật, tương đương 30–35 ngày sau gieo tùy điều kiện chăm sóc. Khi trồng, cần giữ khoảng cách hợp lý để vườn thông thoáng, cây nhận đủ ánh sáng và hạn chế lây lan sâu bệnh.
Sau khi xuống giống, việc tưới nước phải được điều chỉnh theo thời tiết. Cây ớt cần đủ ẩm nhưng rất sợ úng. Mùa nắng, bà con nên duy trì độ ẩm ổn định cho đất, mùa mưa cần đặc biệt chú ý hệ thống thoát nước.
Phương pháp tưới rãnh hoặc tưới thấm thường được khuyến nghị vì giúp tiết kiệm nước, hạn chế đất bắn lên lá và giảm nguy cơ nấm bệnh. Với những vùng có điều kiện đầu tư, hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp phủ màng nông nghiệp có thể giúp kiểm soát độ ẩm tốt hơn, đồng thời giảm cỏ dại.
Nếu chăm sóc tốt, mỗi sào ớt (360m2/1 sào) có thể cho thu hoạch từ 3,5 đến 4 tạ quả/vụ. Đầu ra ổn định với mức giá 6.000-8.000 đồng/kg, nhờ đó nông dân yên tâm sản xuất, không còn nỗi lo “được mùa mất giá”.
Trong quá trình sinh trưởng, cây ớt J xanh cần được bón phân cân đối. Giai đoạn đầu, cây cần dinh dưỡng để phát triển thân lá và bộ rễ. Khi bắt đầu ra hoa, đậu quả, cần bổ sung dinh dưỡng phù hợp để nuôi trái, tránh tình trạng cây ra hoa nhiều nhưng rụng nụ, rụng quả non.
Một thao tác quan trọng khác là tỉa cành, làm giàn hoặc cố định cây. Với cây ớt, việc tỉa bỏ lá già, cành sát gốc, cành sâu bệnh giúp vườn thông thoáng hơn, hạn chế nấm bệnh và tạo điều kiện cho cây tập trung dinh dưỡng nuôi quả.
Nông dân trồng loại cây có hình thù đặc biệt này nên tỉa nhánh vào ngày nắng ráo, tránh làm khi trời ẩm ướt để hạn chế vết thương trên cây bị nhiễm bệnh. Nếu cây sai quả, việc cắm cọc hoặc làm giàn còn giúp cây đứng vững, giảm gãy đổ, thuận tiện cho thu hoạch.
Quá trình trồng ớt đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật cao hơn trồng lúa và cây hoa màu khác. Chính vì vậy trong quá trình chăm sóc cần phải chú ý để phòng ngừa bệnh cho cây.
Ớt J xanh có thể cho thu hoạch nhiều đợt. Khi quả đạt kích thước, màu sắc và độ già phù hợp theo yêu cầu thu mua, người trồng tiến hành hái nhẹ tay, tránh làm gãy cành hoặc dập quả.
Với cây ớt nói chung, vào thời điểm rộ, có thể thu hoạch hằng ngày hoặc cách 1–2 ngày tùy mật độ quả chín và yêu cầu thị trường. Nếu chăm sóc tốt, thời gian thu hoạch có thể kéo dài, giúp nông dân có nguồn thu đều thay vì chỉ thu một lần.
Hiện, ớt J xanh mở ra một hướng đi mới cho nhiều nông dân. Với doanh thu ổn định, thời gian thu hoạch ngắn và không quá khó để chăm sóc, cây ớt J xanh đã giúp nông dân thu về từ chục triệu đến hàng trăm triệu đồng mỗi vụ, nhiều gia đình nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống.
