Phở bò, phở gà được nhiều người yêu thích bởi hương vị thơm ngon, dễ ăn và có thể cung cấp nhiều nhóm dưỡng chất. Bánh phở chứa tinh bột, thịt cung cấp protein, trong khi hành lá, rau thơm bổ sung một phần vitamin và khoáng chất.
Tuy nhiên, cách ăn cũng ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng của món ăn. PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, lưu ý nước dùng là thành phần cần quan tâm, đặc biệt với những người có thói quen uống hết sau khi ăn. Ngoài ra, việc thường xuyên ăn phở kèm quẩy chiên cũng có thể làm tăng đáng kể năng lượng của bữa sáng.
1. Uống cạn nước phở: Nguy cơ nạp quá nhiều muối
Nước dùng là yếu tố tạo nên hương vị đặc trưng của một bát phở. Tuy nhiên, thành phần này có thể chứa lượng muối đáng kể, tùy thuộc vào nguyên liệu, cách ninh xương và lượng gia vị được sử dụng.
Theo ước tính, một bát phở có thể cung cấp khoảng 2,5-5 g muối. Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày. Như vậy, chỉ một bát phở đã có thể chiếm phần lớn lượng muối được khuyến nghị trong ngày.
Vị ngọt của xương hầm cùng các chất điều vị khiến nước dùng dễ ăn, nhưng không đồng nghĩa với việc món ăn chứa ít muối. Nếu uống cạn nước phở, đồng thời thêm nước mắm hoặc các loại gia vị mặn, lượng muối nạp vào cơ thể có thể tăng thêm.
Việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và gây thêm gánh nặng cho thận. Vì vậy, người mắc bệnh thận, tăng huyết áp hoặc đang phải kiểm soát lượng natri trong khẩu phần cần đặc biệt chú ý.
Nước dùng ninh từ xương, thịt cũng có thể chứa purin, hợp chất được cơ thể chuyển hóa thành axit uric. Người có nồng độ axit uric cao hoặc mắc gout nên cân nhắc chế độ ăn phù hợp với hướng dẫn của bác sĩ. Tuy nhiên, không thể kết luận rằng uống nước phở trực tiếp gây bệnh gout, bởi nguy cơ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Lời khuyên: Không nhất thiết phải bỏ phở khỏi thực đơn, nhưng nên hạn chế uống hết nước dùng, tránh thêm quá nhiều gia vị mặn và ưu tiên khẩu phần phù hợp với tình trạng sức khỏe.
2. Ăn phở kèm quẩy thường xuyên: Bữa sáng dễ dư thừa năng lượng
Quẩy chiên giòn là món ăn kèm quen thuộc khi thưởng thức phở. Tuy nhiên, thực phẩm này chủ yếu được làm từ bột mì và chiên trong dầu, do đó cung cấp thêm tinh bột, chất béo và năng lượng cho bữa ăn.
Một bát phở bò thông thường có thể cung cấp khoảng 350-600 kcal, tùy lượng bánh phở, thịt, mỡ và cách chế biến. Khi ăn thêm quẩy, tổng năng lượng của bữa sáng tiếp tục tăng, nhất là với những người sử dụng nhiều quẩy hoặc chọn khẩu phần lớn.
Nếu lượng năng lượng nạp vào thường xuyên vượt quá nhu cầu của cơ thể, trong khi hoạt động thể chất không đủ để cân bằng, nguy cơ tăng cân và béo phì có thể tăng lên. Chế độ ăn thường xuyên có nhiều thực phẩm chiên rán cũng khiến việc kiểm soát tổng lượng chất béo trở nên khó khăn hơn.
Bên cạnh đó, quẩy không phải nguồn cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất phong phú. Nếu thường xuyên ăn phở kèm quẩy nhưng ít bổ sung rau xanh, trái cây và các thực phẩm khác, khẩu phần ăn có thể thiếu sự đa dạng cần thiết.
Điều này không có nghĩa mọi người phải kiêng hoàn toàn quẩy. Vấn đề nằm ở lượng ăn, tần suất sử dụng và sự cân đối của toàn bộ chế độ dinh dưỡng.
Lời khuyên: Nên hạn chế ăn quẩy chiên mỗi sáng, đặc biệt khi cần kiểm soát cân nặng. Nếu muốn thưởng thức, hãy giảm số lượng quẩy, tăng rau ăn kèm và tránh bổ sung quá nhiều món giàu năng lượng trong cùng bữa ăn.
Ăn phở thế nào để tốt cho sức khỏe?
Phở vẫn có thể là một lựa chọn cho bữa sáng nếu được sử dụng hợp lý. Người ăn nên chọn lượng bánh phở và thịt phù hợp, hạn chế phần mỡ nhìn thấy được, đồng thời bổ sung rau thơm và rau xanh khi có thể.
Ngoài ra, nên đề nghị giảm độ mặn của nước dùng nếu cần, hạn chế thêm nước mắm và các loại gia vị chứa nhiều muối. Thay vì ăn phở liên tục mỗi ngày, mọi người có thể thay đổi thực đơn với những món khác để tăng sự đa dạng dinh dưỡng.
Người mắc bệnh thận, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc gout cần chú ý hơn đến thành phần món ăn và thực hiện hướng dẫn dinh dưỡng của bác sĩ.
Nhìn chung, uống cạn nước phở và thường xuyên ăn kèm quẩy chiên là hai thói quen nên điều chỉnh nếu muốn kiểm soát lượng muối, chất béo và năng lượng. Thay đổi cách ăn, kiểm soát khẩu phần và duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng sẽ giúp mọi người tiếp tục thưởng thức món ăn quen thuộc mà vẫn quan tâm đến sức khỏe lâu dài.
