Sự việc Sean Strickland lên tiếng phản đối chính sách trả lương của UFC đang thu hút sự chú ý lớn từ dư luận. Tuy nhiên, đằng sau những phát ngôn gây sốc là một thực tế phũ phàng về bản hợp đồng trói buộc và mô hình kinh doanh hà khắc của UFC. Bên cạnh đó, giới mộ điệu cũng có dịp nhìn lại kịch bản giả định đầy thú vị nếu Rafael dos Anjos thực sự chạm trán Conor McGregor trong quá khứ.
Tâm điểm của làng võ thuật tổng hợp thời gian qua không nằm ở những sự kiện thi đấu thông thường, mà xoay quanh những phát ngôn gai góc của nhà đương kim vô địch hạng trung Sean Strickland. Anh công khai công kích chính sách đãi ngộ của tổ chức, thậm chí dọa sẽ từ bỏ chiếc đai danh giá nếu không nhận được thù lao xứng đáng. Sự chuyển biến trong thái độ của Strickland đặt ra một dấu hỏi lớn: Liệu sự phẫn nộ của một cá nhân có đủ sức lay chuyển cả một cỗ máy khổng lồ?
Tiếng nói của Sean Strickland và bức tường thành kiên cố của UFC
"Từ những lời phàn nàn gần đây của Strickland về việc UFC không trả đủ tiền để võ sĩ có thể yên tâm giải nghệ, tôi chợt suy nghĩ. Trước đây, UFC từng mất một khoảng thời gian dài mới chịu nhượng bộ và cung cấp bảo hiểm y tế. Liệu trong tương lai, họ có chịu lùi bước một lần nữa để thiết lập quỹ hưu trí cho những võ sĩ kỳ cựu đã thượng đài từ 10 trận trở lên không? Rõ ràng họ dư sức làm điều đó nếu muốn."
Đây là một thắc mắc vô cùng xác đáng từ người hâm mộ. Nhưng dưới góc độ của một người quan sát lâu năm trong ngành, câu trả lời phũ phàng là: Không. Khó có một cá nhân võ sĩ nào đủ sức làm thay đổi nền tảng vận hành cốt lõi của UFC.
Trước tiên, hãy nhìn vào trường hợp của Strickland. Dù tính cách của anh có phần ngông cuồng và không phải ai cũng mến mộ, nhưng luận điểm về tiền lương của anh hoàn toàn chính xác. Chúng ta đều biết UFC chỉ chiết khấu khoảng 18 đến 20 phần trăm doanh thu cho các võ sĩ. So với tỷ lệ 50 phần trăm tại các giải thể thao nhà nghề khác như NFL hay NBA, con số này thực sự là một hạt muối bỏ bể. Trong bối cảnh sản phẩm cốt lõi của giải đấu chính là máu và mồ hôi của các võ sĩ, chỉ có những nhà tư bản máu lạnh nhất mới coi tỷ lệ ăn chia này là công bằng.
Nhưng Strickland có thể làm gì? Hoàn toàn bất lực. Hợp đồng và các quy định ràng buộc của UFC vốn dĩ vô cùng hà khắc. Theo nhiều nguồn tin, giải đấu chỉ đồng ý để Strickland tranh đai với điều kiện anh phải ký một bản hợp đồng mới kéo dài sáu trận đấu, và anh đã gật đầu. Điều đó có nghĩa là Strickland bị trói chân trong ít nhất năm lần thượng đài tiếp theo bằng những điều khoản không thể phá vỡ. Quyền tự quyết duy nhất của anh là bước lên võ đài chiến đấu hoặc ngồi chơi xơi nước. Khi tổ chức nắm trong tay quyền sinh quyền sát về việc bạn đánh với ai, ở đâu và khi nào, họ hoàn toàn có thể biến sự phản kháng thành đòn trừng phạt tàn khốc.
Kể cả khi Strickland cố tình làm loạn để UFC chán nản và phải thanh lý hợp đồng, khả năng thành công cũng vô cùng mỏng manh. Giới chóp bu của giải đấu không bao giờ có hứng thú thả tự do để anh chạy sang đấu quyền Anh hay kiếm tiền cùng Jake Paul. Hơn nữa, nếu chỉ cần cầm micro chửi bới là được giải phóng hợp đồng, UFC sẽ tự tạo ra một tiền lệ tồi tệ. Ngay ngày mai, những cái tên đang bất mãn về lương bổng như Paulo Costa chắc chắn sẽ học theo.
Nhìn rộng hơn, việc UFC lập quỹ hưu trí hay tăng lương đồng loạt là câu chuyện viễn vông không phải vì họ thiếu tiền. Họ có thể khởi động một chương trình hưu trí ngay ngày mai mà chẳng hề hấn gì đến lợi nhuận ròng. Tuy nhiên, đó không phải là triết lý kinh doanh của họ.
UFC luôn khăng khăng xếp võ sĩ vào diện nhà thầu độc lập để né tránh các nghĩa vụ phúc lợi. Các công ty khác cung cấp phúc lợi để thu hút nhân tài, còn UFC thì đã độc quyền thị trường MMA. Gần như mọi võ sĩ giỏi nhất đều khao khát đặt chân đến đây. Chẳng có lý do thực dụng nào ép họ phải trích lập quỹ hưu trí ngoài sự thấu cảm, mà sự thấu cảm thì hiếm khi tồn tại trong thương trường khốc liệt này. Dana White luôn tự hào so sánh giải đấu với NBA hay NFL, nhưng sự thật là phúc lợi võ sĩ tại đây còn kém rất xa. Sự thay đổi có chăng chỉ đến khi các võ sĩ biết đoàn kết lại thành một tổ chức công đoàn vững mạnh, một viễn cảnh gần như không bao giờ xảy ra.
Góc nhìn giả định: Chuyện gì sẽ xảy ra nếu Rafael dos Anjos đối đầu Conor McGregor?
"Sau khi xem bộ phim tài liệu Góc khuất lồng bát giác về Conor và Khabib, cùng việc chứng kiến RDA thi đấu ở sự kiện gần đây, diễn biến của UFC sẽ rẽ hướng ra sao nếu RDA thực sự đối đầu Conor? Quy luật bắc cầu trong MMA cho thấy Alvarez đánh bại RDA rồi thua Conor. Nhưng chính RDA lại dễ dàng vượt qua Diaz, người từng đánh bại Conor."
Quy luật bắc cầu trong võ thuật luôn mang đến những ảo mộng thú vị nhưng hiếm khi chính xác. Đây là một câu hỏi đầy tính gợi mở, đưa chúng ta về ngã rẽ lịch sử của sự kiện UFC 196. Có hai kịch bản hoàn toàn đối lập có thể xảy ra:
Nếu Rafael dos Anjos chiến thắng: Conor McGregor sẽ cạn lý do để ngụy biện và buộc phải quay về hạng 145 pound (hạng lông). Tại đây, anh nhiều khả năng sẽ đánh bại Frankie Edgar trong lần bảo vệ đai đầu tiên. Kế đến là trận tái đấu với Jose Aldo. Bất chấp cú knock out lịch sử trong 13 giây ở lần chạm trán đầu, cơ hội trong trận tái đấu sẽ chia đều 50 chia 50 cho cả hai. Và nếu Conor sống sót qua ải Aldo để tái ngộ Max Holloway, phiên bản trưởng thành của Holloway lúc đó nhiều khả năng sẽ hạ bệ siêu sao người Ireland.
Tất nhiên, việc ép cân xuống 145 pound vốn là cực hình với Conor. Anh có thể sẽ lại đôn hạng để săn lùng những con mồi lớn hơn, nhưng sức hút lúc này đã giảm sút đáng kể. Trận boxing tỷ đô với Floyd Mayweather không bao giờ thành hình, kéo theo việc MMA mất đi một cú hích khổng lồ để vươn tầm phổ biến toàn cầu. Dẫu vậy, bù lại chúng ta sẽ không phải chứng kiến trào lưu nhàm chán khi võ sĩ nào cũng đòi đấu quyền Anh hay đòi tranh đai kép. Cùng với đó, Nate Diaz vẫn sẽ chỉ là một võ sĩ tầm trung được yêu mến chứ không trở thành siêu sao hạng A, và khái niệm về chiếc đai BMF (Baddest Motherf*cker) cũng không bao giờ xuất hiện.
Nếu Conor McGregor chiến thắng: Dòng thời gian nhìn chung vẫn diễn ra như thực tế, chỉ khác là trận thư hùng với Nate Diaz sẽ không xảy ra, kéo theo sự vắng mặt của chiếc đai BMF. Điểm thú vị nhất nằm ở thời điểm. Sự kiện UFC 196 diễn ra vào tháng 3. Lúc đó, giải đấu vẫn chưa công bố trận tranh đai hạng bán trung (welterweight) giữa Robbie Lawler và Tyron Woodley. Với bản tính ngông cuồng, có thể Conor sẽ hoãn kế hoạch đấu Mayweather để đòi tranh đai hạng bán trung với một Lawler đang ở đỉnh cao phong độ tàn bạo.
Dưới góc nhìn chuyên môn, một tay đấm khát máu như Robbie Lawler có lẽ sẽ nghiền nát Conor một cách dễ dàng, nhưng đó chắc chắn sẽ là một cơn địa chấn truyền thông cực lớn. Những biến số này cũng để lại hàng loạt câu hỏi bỏ ngỏ ở hạng nhẹ: Liệu Conor có quay lại để đối đầu Khabib Nurmagomedov? Eddie Alvarez có cơ hội chạm tay vào chiếc đai vô địch? Có quá nhiều ngã rẽ hấp dẫn.
Nếu phải đưa ra nhận định cá nhân cho trận thư hùng hụt này, cán cân chuyên môn luôn nghiêng về phía Rafael dos Anjos. Tuy không dám khẳng định chắc nịch về một chiến thắng tuyệt đối, nhưng tỷ lệ 60 chia 40 nghiêng về phía tay đấm người Brazil là một đánh giá hoàn toàn hợp lý ở bối cảnh lúc bấy giờ.
