Bước sang tháng 7/2026, nhiều văn bản quy phạm pháp luật bắt đầu có hiệu lực, kéo theo hàng loạt thay đổi đáng chú ý trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Trong đó có những chính sách liên quan trực tiếp đến tiền lương, trợ cấp, thuế thu nhập cá nhân, xây dựng, dân số cũng như các quy định về xử phạt hành vi chia sẻ thông tin sai sự thật trên môi trường mạng.
Tăng mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng
Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định về mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang chính thức có hiệu lực.
Theo quy định mới, mức lương cơ sở được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng.
Đối tượng được áp dụng gồm cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã theo Điều 1 Luật Cán bộ, công chức; viên chức làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập theo Điều 1 Luật Viên chức.
Ngoài ra, chính sách còn áp dụng đối với người lao động làm việc theo chế độ hợp đồng trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc trường hợp được áp dụng hoặc có thỏa thuận xếp lương theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP ngày 14/12/2004.
Những người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động theo Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 8/10/2024 cũng thuộc phạm vi điều chỉnh.
Bên cạnh đó, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, công chức quốc phòng, lao động hợp đồng thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; sĩ quan, hạ sĩ quan hưởng lương, công nhân công an và lao động hợp đồng trong Công an nhân dân; người làm việc trong tổ chức cơ yếu; hạ sĩ quan, binh sĩ thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ thuộc Công an nhân dân; người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố cũng được áp dụng mức lương cơ sở mới.
Lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội tăng từ ngày 1/7
Cùng thời điểm này, Nghị định số 162/2026/NĐ-CP về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng cũng bắt đầu có hiệu lực.
Theo khoản 1 Điều 2 của nghị định, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh tăng 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026.
Đối với người nghỉ hưởng lương hưu hoặc trợ cấp trước ngày 1/1/1995, khoản 2 Điều 2 quy định nếu sau khi tăng 8% mà mức hưởng vẫn dưới 3,8 triệu đồng/tháng thì tiếp tục được điều chỉnh.
Cụ thể:
- Người có mức hưởng bằng hoặc dưới 3,5 triệu đồng/tháng được tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng.
- Người có mức hưởng trên 3,5 triệu đồng/tháng nhưng chưa đạt 3,8 triệu đồng/tháng sẽ được nâng lên đúng mức 3,8 triệu đồng/tháng.
Theo khoản 3 Điều 2, mức lương hưu và trợ cấp sau điều chỉnh sẽ là căn cứ để tính các lần điều chỉnh tiếp theo theo quy định.
Chia sẻ thông tin sai sự thật có thể bị phạt đến 50 triệu đồng
Một điểm đáng chú ý khác là Nghị định số 174/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo nghị định, mức phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng được áp dụng đối với một số hành vi như:
- Cung cấp hoặc chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới hoặc chủng tộc mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Tiết lộ thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư hoặc các loại bí mật khác khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Đăng tải hoặc chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Ngoài xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm hoặc thông tin gây nhầm lẫn, đồng thời có thể bị buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung liên quan đến hành vi vi phạm.
Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cấp Giấy phép xây dựng
Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đến hết 28/2/2027, trong đó điều chỉnh thời gian giải quyết thủ tục cấp và điều chỉnh Giấy phép xây dựng.
Theo quy định mới:
- Thời gian cấp Giấy phép xây dựng còn 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, thay vì 20 ngày như trước.
- Thời gian điều chỉnh Giấy phép xây dựng còn 9 ngày làm việc, giảm từ 20 ngày.
- Đối với nhà ở riêng lẻ, thời gian cấp hoặc điều chỉnh Giấy phép xây dựng còn 7 ngày làm việc, thay cho 15 ngày hiện hành.
Các quy định này được áp dụng theo điểm e khoản 1 Điều 102 Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 đã được sửa đổi tại điểm b khoản 36 Điều 1 Luật Xây dựng số 62/2020/QH14.
Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng
Từ ngày 1/7/2026, Luật Dân số bắt đầu có hiệu lực với nhiều quy định mới về công tác dân số.
Một trong những nội dung đáng chú ý là trường hợp lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, trong khi lao động nam có vợ sinh con được nghỉ 10 ngày làm việc.
Luật cũng quy định hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người, phụ nữ sinh sống tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Ngoài ra, người có từ hai con đẻ trở lên được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.
Đối với vấn đề cân bằng giới tính khi sinh, Luật Dân số tiếp tục bổ sung quy định cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, đồng thời cấm thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi.
Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh và chính sách thuế đối với hộ kinh doanh
Luật Thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực từ 1/7/2026 quy định mức giảm trừ gia cảnh đối với bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng, trong khi mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.
Luật cũng điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ và cá nhân kinh doanh từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm, đồng thời cho phép trừ mức doanh thu này trước khi tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu.
Theo quy định mới:
- Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm áp dụng thuế suất 15% trên thu nhập.
- Doanh thu trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng/năm áp dụng thuế suất 17%.
- Doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm áp dụng thuế suất 20%.
Riêng cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm được lựa chọn tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu hoặc theo thu nhập.
Đối với cá nhân cho thuê bất động sản (trừ hoạt động kinh doanh lưu trú), thuế thu nhập cá nhân được xác định bằng phần doanh thu năm vượt 500 triệu đồng nhân với thuế suất 5%.
Phạm nhân được gọi video về nhà mỗi tháng một lần
Luật Thi hành án hình sự 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, bổ sung nhiều quy định mới liên quan đến công tác quản lý và cải tạo phạm nhân.
Theo Điều 51 của Luật, phạm nhân được gửi 2 lá thư mỗi tháng. Việc gửi và nhận thư phải được giám thị trại giam hoặc trại tạm giam kiểm tra, kiểm duyệt theo quy định.
Bên cạnh hình thức liên lạc bằng thư, phạm nhân còn được gọi điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh bằng phương tiện điện tử với người thân thích ở trong nước mỗi tháng 1 lần, thời lượng không quá 10 phút, trừ trường hợp cấp bách.
Việc cho phép liên lạc và tổ chức kiểm soát quá trình liên lạc do giám thị trại giam hoặc trại tạm giam xem xét, quyết định. Chi phí liên lạc do phạm nhân tự chi trả.
