Đáng chú ý, cây dâu tằm và cây chuối là hai loại cây quen thuộc với người Việt nhưng từ lâu đã gắn với những quan niệm khá đặc biệt về vị trí trồng. Nếu không gian trước cửa không phù hợp, gia chủ có thể cân nhắc đưa cây ra phía sau nhà hoặc khu vực sân vườn rộng rãi hơn.
1. Cây dâu tằm – trước cửa thường bị kiêng, phía sau có ý nghĩa che chắn
Cây dâu tằm gắn bó với đời sống người Việt từ lâu, đặc biệt trong các vùng nông thôn. Tuy nhiên, trong một số quan niệm dân gian, cây dâu không được khuyến khích trồng ngay trước cửa chính, nhất là vị trí chính diện lối ra vào vì chúng mang ý nghĩa tang tóc chia ly, vận rủi.
Người xưa quan niệm cửa nhà là nơi đón những nguồn khí tốt vào bên trong. Trong khi đó, cây dâu lại gắn với nhiều câu chuyện và tín ngưỡng dân gian nên thường được bố trí ở vị trí khác thay vì ngay trước cửa. Đây là quan niệm truyền thống, không phải kết luận khoa học.
Nếu gia đình vẫn muốn trồng dâu, có thể lựa chọn khu vực phía sau nhà hoặc một góc vườn phù hợp. Theo cách lý giải dân gian, phía sau nhà mang ý nghĩa hậu phương, tạo cảm giác có điểm tựa và che chắn cho gia chủ. Cây dâu ở sau nhà thường được xem là làm hàng rào vững chãi hơn nữa chúng giúp xua đuổi ma quỷ, bảo vệ gia chủ.
2. Cây chuối – trồng trước cửa cần cân nhắc, phía sau được xem là thế giữ của
Cây chuối là hình ảnh rất quen thuộc trong vườn nhà Việt Nam. Tán lá rộng, xanh quanh năm và khả năng sinh trưởng nhanh khiến cây chuối thường được trồng ở những khu vực có nhiều đất trống.
Tuy nhiên, theo một số quan niệm phong thủy dân gian, không nên tùy tiện trồng cả bụi chuối quá lớn ngay trước cửa chính. Những tàu lá rộng có thể che khuất mặt tiền, làm khu vực cửa thiếu thoáng và tạo cảm giác nặng nề nếu cây mọc quá sát nhà.
Ngược lại, cây chuối thường được trồng ở phía sau nhà hoặc cuối vườn. Người xưa có câu “trước cau, sau chuối”, thể hiện cách bố trí cây cối quen thuộc trong không gian nhà ở truyền thống. Theo cách hiểu dân gian, hàng chuối phía sau tạo thành lớp cây xanh như một điểm tựa, vừa làm mát vừa tạo cảm giác kín đáo, bảo vệ không gian sống.
Xét trên phương diện thực tế, trồng chuối ở phía sau cũng khá hợp lý. Cây có thể tạo bóng mát, hạn chế nắng chiếu trực tiếp vào khu vực sinh hoạt và tận dụng những khoảng đất phía sau nhà. Khi cây mọc quá dày, gia chủ chỉ cần tỉa bớt lá già, loại bỏ cây yếu và giữ khoảng cách phù hợp.
Vì sao người xưa thường chú trọng cây trước cửa và sau nhà?
Trong kiến trúc truyền thống, phía trước và phía sau ngôi nhà có chức năng khá khác nhau. Khu vực trước cửa thường được giữ sạch sẽ, sáng sủa và thông thoáng để thuận tiện đi lại cũng như tạo cảm giác rộng rãi.
Phía sau lại thường là khu vực sân vườn, nơi trồng những loại cây tạo bóng mát hoặc có tác dụng che chắn. Chính vì vậy, cùng một loại cây nhưng đặt ở vị trí khác nhau có thể tạo ra cảm nhận hoàn toàn khác.
Đặc biệt, câu “trước cau, sau chuối” cho thấy người Việt xưa đã có kinh nghiệm nhất định trong việc bố trí cây xanh quanh nhà. Cây cau mọc thẳng, tán gọn phù hợp với khoảng sân phía trước; cây chuối có lá lớn, mọc thành bụi lại thích hợp hơn với khu vực phía sau.
Những quan niệm về cây cối và tài lộc chủ yếu thuộc về văn hóa dân gian, phong thủy truyền thống và tín ngưỡng của từng gia đình. Chưa có cơ sở khoa học cho thấy cây dâu tằm hay cây chuối có thể thực sự ngăn cản tiền bạc hoặc quyết định tài vận của một gia đình.
Điều đáng lưu ý hơn là vị trí trồng cây. Cây quá lớn ngay trước cửa có thể chắn ánh sáng, cản lối đi, làm mặt tiền bí bách hoặc gây khó khăn khi chăm sóc. Với những cây có bộ rễ phát triển, việc trồng quá sát nhà còn có thể ảnh hưởng đến nền sân hoặc công trình theo thời gian.
Vì vậy, nếu gia đình coi trọng quan niệm truyền thống, có thể tham khảo cách bố trí dâu tằm và chuối ở những khu vực phía sau hoặc xa cửa chính. Còn về mặt thực tế, hãy ưu tiên vị trí đủ rộng, có ánh sáng phù hợp và không ảnh hưởng đến kết cấu ngôi nhà.
Cây xanh vốn là một phần đẹp đẽ của không gian sống. Chọn đúng loại cây, trồng đúng vị trí và chăm sóc hợp lý vừa giúp khuôn viên xanh mát, vừa giữ cho cửa nhà luôn thông thoáng.
Người xưa coi trọng việc “đúng cây, đúng chỗ” cũng bởi vậy. Không phải cứ cây xanh tốt là nên đặt ngay trước cửa. Với cây dâu tằm và cây chuối, nếu gia chủ quan tâm đến phong tục truyền thống, việc bố trí ở phía sau nhà hoặc khu vực sân vườn phù hợp có thể vừa thuận mắt, vừa tạo cảm giác kín đáo, xanh mát và an yên hơn cho không gian sống.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm
