4 nhóm độ tuổi cần thực hiện đổi mới căn cước công dân
Trong bối cảnh thẻ căn cước ngày càng gắn chặt với các giao dịch dân sự, tài chính, y tế, giáo dục và dịch vụ công trực tuyến, việc theo dõi thời hạn sử dụng của giấy tờ tùy thân trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Không ít người chỉ chú ý đến việc làm căn cước khi bị mất, hư hỏng hoặc thay đổi thông tin cá nhân, trong khi quy định pháp luật hiện hành đã xác định rõ các mốc tuổi bắt buộc phải đổi thẻ.
Theo Luật Căn cước 2023, công dân Việt Nam đã được cấp thẻ căn cước phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ khi đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Quy định này nhằm bảo đảm thông tin nhận dạng, đặc điểm nhân thân, dữ liệu sinh trắc học và hình ảnh trên thẻ được cập nhật phù hợp với từng giai đoạn phát triển, thay đổi của công dân.
Cần làm thủ tục cấp đổi thẻ Căn cước công dân theo quy định để tránh các rủi ro, hạn chế trong giao dịch hành chính, tiền tệ.
Chiếu theo các mốc tuổi trên, trong năm 2026, những người sinh vào 4 năm sau đây thuộc diện cần lưu ý thực hiện thủ tục cấp hoặc cấp đổi thẻ căn cước. Cụ thể, công dân sinh năm 2012 sẽ đủ 14 tuổi, thuộc nhóm bắt buộc làm thẻ căn cước lần đầu nếu chưa có thẻ. Công dân sinh năm 2001 sẽ đủ 25 tuổi, sinh năm 1986 sẽ đủ 40 tuổi và sinh năm 1966 sẽ đủ 60 tuổi, thuộc nhóm phải cấp đổi thẻ theo đúng độ tuổi luật định.
Điều này có nghĩa, người dân không nên chờ đến khi thẻ đã hết hạn mới kiểm tra hoặc đi làm lại. Trên thực tế, nhiều loại giấy tờ, hồ sơ ngân hàng, hồ sơ hành chính, bảo hiểm, thuế, giao dịch nhà đất, công chứng, chứng thực… đều yêu cầu thông tin căn cước còn hiệu lực.
Khi thẻ cũ hết hạn, người dân có thể rơi vào tình trạng phải bổ sung giấy tờ, xác minh lại thông tin hoặc bị từ chối thực hiện một số giao dịch cho đến khi hoàn tất cập nhật căn cước mới.
Tuy nhiên, người dân cũng cần nắm rõ một ngoại lệ quan trọng để tránh mất thời gian đi lại. Theo quy định, nếu thẻ căn cước công dân đã được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong thời hạn 2 năm trước độ tuổi phải đổi thẻ thì thẻ đó vẫn có giá trị sử dụng đến mốc tuổi cấp đổi tiếp theo. Nói cách khác, không phải tất cả người sinh năm 2012, 2001, 1986 và 1966 đều nhất thiết phải đi đổi ngay trong năm 2026 nếu trước đó họ đã được cấp thẻ trong khoảng thời gian được pháp luật cho phép.
Hiện rất người chú ý đến Hạn sử dụng của căn cước.
Ví dụ, một người sinh năm 2001, đến năm 2026 đủ 25 tuổi. Nếu người này đã được cấp đổi căn cước vào năm 2025, tức trong vòng 2 năm trước mốc 25 tuổi, thẻ đó có thể tiếp tục được sử dụng đến mốc tuổi đổi thẻ tiếp theo là 40 tuổi. Ngược lại, nếu thẻ hiện tại đã được cấp từ nhiều năm trước và ghi thời hạn sử dụng đến năm 2026, công dân cần chủ động thực hiện thủ tục cấp đổi để bảo đảm giấy tờ không bị quá hạn.
Chậm đổi căn cước có thể bị phạt đến 1 triệu đồng
Bên cạnh nguy cơ ảnh hưởng đến giao dịch, người dân còn có thể bị xử phạt nếu không thực hiện đúng quy định về cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước. Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, hành vi vi phạm quy định về cấp, quản lý, sử dụng thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước, căn cước điện tử hoặc giấy chứng nhận căn cước có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng tùy trường hợp.
Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là liệu thẻ căn cước công dân hết hạn có làm tài khoản ngân hàng bị “đóng băng” hay không.
Cách hiểu chính xác là: khi giấy tờ tùy thân đã đăng ký với ngân hàng hết hiệu lực hoặc khách hàng chưa cập nhật thông tin thay thế hợp lệ, ngân hàng có thể tạm dừng một số giao dịch theo quy định về quản lý tài khoản thanh toán và phòng chống rủi ro.
Thông tư 17/2024/TT-NHNN quy định ngân hàng phải theo dõi thời hạn hiệu lực giấy tờ tùy thân của khách hàng, thông báo trước khi giấy tờ hết hạn và tạm dừng giao dịch thanh toán, rút tiền trên tài khoản trong trường hợp giấy tờ tùy thân hết hiệu lực hoặc hết thời hạn sử dụng.
Điều này không đồng nghĩa mọi tài khoản sẽ bị khóa vĩnh viễn, nhưng người dùng có thể không thực hiện được một số giao dịch cho đến khi cập nhật giấy tờ mới. Trong bối cảnh các ngân hàng đã tăng cường xác thực sinh trắc học, đối chiếu dữ liệu căn cước gắn chip và chuẩn hóa thông tin khách hàng, việc sử dụng giấy tờ hết hạn có thể khiến hệ thống ghi nhận rủi ro, từ đó hạn chế giao dịch để bảo đảm an toàn.
Thực tế, nhiều người chỉ phát hiện căn cước đã hết hạn khi không thể chuyển khoản, không nâng được hạn mức, không hoàn tất xác thực trên ứng dụng ngân hàng hoặc bị yêu cầu ra quầy cập nhật hồ sơ. Tình huống này đặc biệt bất tiện với người thường xuyên giao dịch online, nhận lương qua tài khoản, kinh doanh cá nhân, mua bán qua ngân hàng hoặc cần giải quyết công việc gấp.
Vì vậy, thay vì đợi đến khi tài khoản gặp trục trặc, người dân thuộc 4 nhóm năm sinh nêu trên nên kiểm tra thời hạn thẻ ngay từ đầu năm 2026. Thông tin thời hạn sử dụng thường được in trực tiếp trên mặt thẻ căn cước công dân hoặc thẻ căn cước. Nếu sắp đến hạn, người dân nên chủ động làm thủ tục cấp đổi và sau đó cập nhật thông tin mới với ngân hàng, ví điện tử, công ty chứng khoán, bảo hiểm và các nền tảng dịch vụ quan trọng khác.
Cách làm thẻ Căn cước công dân trong năm 2026
Từ ngày 15/3/2026, Nghị định 58/2026/NĐ-CP có hiệu lực, sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến Luật Căn cước và các thủ tục hành chính liên quan.
Một điểm đáng chú ý là người dân có thể thực hiện một số bước đăng ký cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia VNeID, giúp giảm thời gian chờ đợi và chủ động hơn trong việc lựa chọn lịch hẹn.
Theo đó, công dân có thể lựa chọn thủ tục cần thực hiện, kiểm tra thông tin cá nhân được khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu thông tin chính xác, người dân đăng ký thời gian và cơ quan quản lý căn cước để thực hiện thủ tục. Hệ thống sẽ xác nhận và chuyển đề nghị đến cơ quan quản lý căn cước nơi công dân đăng ký.
Sau khi đăng ký trực tuyến, người dân đến cơ quan quản lý căn cước theo đúng thời gian, địa điểm đã hẹn để hoàn tất các bước cần thiết như chụp ảnh, thu nhận thông tin sinh trắc học, kiểm tra dữ liệu và xác nhận hồ sơ. Với các trường hợp mất thẻ, thẻ bị hư hỏng không sử dụng được hoặc cần cấp đổi do thay đổi địa giới hành chính, người dân cũng có thể lựa chọn thủ tục phù hợp trên hệ thống, kiểm tra thông tin và gửi đề nghị cấp lại để cơ quan chức năng xem xét, giải quyết.
Người dân đổi thẻ căn cước do sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính sẽ được miễn phí hoàn toàn và thực hiện dễ dàng qua VNeID.
Ngoài ra, người dân vẫn có thể thực hiện thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền. Đây là cách phù hợp với người lớn tuổi, người không quen thao tác trực tuyến hoặc những trường hợp cần được cán bộ hướng dẫn trực tiếp khi thông tin cá nhân có sai lệch, cần kiểm tra thêm.
Theo đó, công dân mang theo căn cước công dân hoặc thẻ căn cước cũ đến trụ sở Công an cấp tỉnh (Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an các tỉnh, thành phố) để yêu cầu cấp, đổi thẻ. Nếu đã đăng ký lịch hẹn online trước đó, người dân xuất trình thông tin lịch hẹn để được tiếp nhận theo thời gian đã đăng ký. Trường hợp chưa đặt lịch, cán bộ sẽ hướng dẫn quy trình thực hiện tại điểm tiếp nhận.
Sau khi tiếp nhận yêu cầu, cán bộ sẽ kiểm tra, đối chiếu thông tin của công dân trên hệ thống. Nếu dữ liệu khớp đúng, người dân được chụp ảnh chân dung, thu nhận vân tay, quét mống mắt và hoàn tất các bước xác thực cần thiết.
Một số trường hợp cấp đổi, cấp lại có thể phải nộp lệ phí theo quy định. Sau khi hoàn tất hồ sơ, công dân sẽ nhận giấy hẹn trả kết quả hoặc đăng ký nhận thẻ qua dịch vụ chuyển phát nếu địa phương có hỗ trợ.
Việc cấp đổi căn cước trong năm 2026 không chỉ là nghĩa vụ pháp lý với các nhóm tuổi đến hạn, mà còn là cách để mỗi người bảo đảm quyền lợi của mình trong các giao dịch thiết yếu. Những người sinh năm 2012, 2001, 1986 và 1966 nên kiểm tra ngay thời hạn trên thẻ, đối chiếu với thời điểm đã được cấp thẻ gần nhất và xác định mình có thuộc diện phải đổi trong năm nay hay không.
Sau khi được cấp thẻ mới, người dân cần cập nhật thông tin tại ngân hàng và các đơn vị có liên quan. Đặc biệt, với những ai đang sử dụng tài khoản ngân hàng làm phương tiện giao dịch chính, việc cập nhật căn cước mới nên được thực hiện càng sớm càng tốt để tránh bị gián đoạn chuyển khoản, rút tiền hoặc sử dụng dịch vụ ngân hàng số.
