Tại nhiều địa phương ở miền Tây Nam Bộ, dừa là loại cây trồng quen thuộc, được người dân tận dụng để mang lại hiệu quả kinh tế từ việc trồng dừa lấy quả, tàu lá đến phần đọt dừa. Trong đó củ hủ dừa là phần lõi non nằm trên ngọn thân của cây dừa, vốn rất hiếm vì chỉ khi chặt đốn cây dừa mới có thể lấy được.
Cũng chính vì vậy, nhiều hộ dân nhận thấy tiềm năng từ củ hủ dừa nên đã phát triển mô hình chuyên trồng dừa để lấy củ hủ, bên cạnh các mô hình truyền thống. Người trồng dừa cho biết, củ hủ thực chất là phần đỉnh sinh trưởng nằm ở giữa thân cây, được bao bọc bởi nhiều lớp bẹ lá. Để lấy được phần lõi trắng giòn này, người dân phải bóc tách từng lớp bẹ sau khi hạ cây. Đây là công việc đòi hỏi sự khéo léo vì chỉ cần sơ suất sẽ làm dập phần củ hủ, ảnh hưởng đến chất lượng thương phẩm.
Củ hủ dừa nằm ở phần đỉnh sinh trưởng của cây, muốn thu hoạch phải chặt hạ toàn bộ thân dừa (Ảnh minh hoạ)
Nếu như trước đây, việc thu hoạch củ hủ dừa từ những cây dừa già, có năng suất trái giảm hoặc nằm trong diện tích cần cải tạo vườn thì hiện nay, nhiều hộ nông dân đã chuyên trồng giống dừa để lấy củ hủ.
Theo chia sẻ của người dân, trồng dừa lấy củ hủ khá đơn giản, ít tốn công chăm sóc hoặc phun thuốc, bón phân. Quan trọng nhất là ở khâu chọn giống dừa, thường sẽ chọn giống dừa ta để cây phát triển, sinh trưởng nhanh và cho thành phẩm là củ hủ dừa to.
Để có thể tận dụng tối đa diện tích đất canh tác, sau khi làm đất để trồng lứa dừa đầu tiên, 1 năm sau khi cây dừa cứng cáp có thể trồng xen giữa 2 cây dừa 1 cây mới, vừa tận dụng được diện tích, vừa có nguồn thu xoay vòng. Sau khoảng 2 năm, giống dừa trồng để lấy củ hủ có thể thu hoạch thành phẩm.
Để lấy củ hủ dừa, sau chặt bỏ cây và tách củ hủ khỏi thân dừa, củ hủ được gọt bỏ phần già bên ngoài, chỉ giữ lại lõi non màu trắng ngà. Tùy kích thước cây, mỗi cây chỉ thu được một củ hủ với trọng lượng khoảng 1-4kg, vì vậy sản lượng không nhiều. Đây cũng là lý do loại thực phẩm này thường có giá cao hơn thông thường.
Phần lõi non được bóc tách cẩn thận trước khi bán cho thương lái hoặc các khu chợ truyền thống (Ảnh minh hoạ)
Theo nhiều nhà vườn, giá củ hủ dừa thay đổi theo mùa và nguồn cung, phổ biến từ khoảng 80.000-200.000 đồng/kg, có thời điểm cao hơn nếu khan hàng. Sản phẩm chủ yếu được thương lái thu mua, cung cấp cho nhà hàng, quán ăn hoặc các chợ đầu mối tại nhiều tỉnh, thành.
Từ củ hủ dừa có thể chế biến thành nhiều món như gỏi tôm thịt, xào hải sản, nấu lẩu, muối chua hoặc làm nhân để đổ bánh xèo. Phần lõi non có vị ngọt dịu, giòn mát nên được nhiều thực khách yêu thích. Đây cũng là món ăn thường xuất hiện trong thực đơn của các nhà hàng phục vụ ẩm thực Nam Bộ.
Về giá trị dinh dưỡng, trong 100g củ hủ dừa chứa khoảng 36 calo, 4g đạm, dưới 1g chất béo, 4g carbohydrate và 4g chất xơ. Loại thực phẩm này còn cung cấp nhiều khoáng chất thiết yếu như kali (đáp ứng khoảng 38% nhu cầu hằng ngày), phốt pho (20%), đồng (70%) và kẽm (36%), góp phần hỗ trợ sức khỏe và phù hợp với chế độ ăn lành mạnh.
Củ hủ dừa chứa hàm lượng chất xơ dồi dào, giúp kích thích hoạt động của hệ tiêu hóa, hỗ trợ ngăn ngừa táo bón và cải thiện sức khỏe đường ruột. Bên cạnh đó, chất xơ còn góp phần kiểm soát lượng cholesterol trong máu và làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó hỗ trợ ổn định đường huyết.
Củ hủ dừa là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn đặc sản miền Tây (Ảnh minh hoạ)
Chính nhờ vào giá trị dinh dưỡng lớn lại có thể làm nhiều món ăn ngon nên hiện nay, nhu cầu tiêu thụ củ hủ dừa khá ổn định, đặc biệt tại các nhà hàng chuyên món miền Tây và những cơ sở chế biến thực phẩm. Từ đó, nâng cao giá trị kinh tế cho nhiều hộ dân trồng dừa để lấy củ hủ, mở ra một hướng đi mới để người dân có thêm nguồn thu nhập, cải thiện cuộc sống.
