Nhắc tới mô hình nuôi thỏ trong sản xuất nông nghiệp, hầu hết các giống thỏ nuôi trong gia đình hoặc trang trại hiện nay đều có nguồn gốc từ loài thỏ nhà, được thuần hóa từ loài thỏ hoang dã châu Âu. Chủng loại thỏ được nuôi nhiều nhất hiện nay là giống thỏ trắng New Zealand và thỏ trắng California, bên cạnh đó còn có một số giống thỏ nội khác như thỏ Đen, thỏ Xám, thỏ Cỏ và thỏ lai giữa thỏ ngoại, thỏ nội.
Thỏ là con vật dễ nuôi, được nhiều người nông dân lựa chọn để phát triển kinh tế gia đình
Thỏ có khứu giác rất phát triển nhưng khá nhát gan, dễ hoảng sợ khi gặp tiếng động lớn hoặc môi trường ồn ào. Thỏ là loài mắn đẻ, thành thục sớm từ 5 - 6 tháng tuổi. Thỏ cái có thể đẻ từ 6 - 7 lứa/năm, mỗi lứa từ 6 - 10 con. Trong khi thời gian mang thai ngắn, chỉ kéo dài từ 28 - 32 ngày.
Thỏ có dạ dày đơn và manh tràng phát triển mạnh giúp tiêu hóa chất xơ. Khẩu phần ăn tự nhiên gồm khoảng 60 - 70% là rau, cỏ và thức ăn thô xanh. Người nuôi có thể tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, rau, cỏ tự nhiên sẵn có ở nông thôn. Nhìn chung khi nuôi thỏ, nguồn thức ăn sẵn có trong tự nhiên, không tốn nhiều chi phí.
Thỏ là loài động vật ăn tạp thiên về thực vật nên thức ăn xanh vẫn là chủ yếu. Đây là nguồn cung cấp chất xơ và vitamin thiết yếu, bao gồm các loại rau xanh như rau muống, cải xanh, lá khoai lang, cỏ tươi và cây họ đậu. Lưu ý, các loại rau phải được rửa sạch và để ráo nước trước khi cho thỏ ăn, tránh gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của chúng.
Nguồn thức ăn cho thỏ rất rẻ, có sẵn trong tự nhiên
Các loại cỏ khô, rơm hoặc cám viên là món ăn khoái khẩu của chúng khi cung cấp năng lượng lâu dài và hỗ trợ tiêu hóa. Đặc biệt, cỏ khô là nguồn chất xơ không thể thiếu giúp thỏ mài răng, tránh tình trạng răng mọc dài. Ngoài ra, các loại thức ăn bổ sung protein cho thỏ như ngô, đậu nành… cũng rất quan trọng để chúng phát triển tốt.
Thỏ là vật dễ nuôi, không kén chọn thức ăn và chi phí đầu tư thấp, lại sinh trưởng và sinh sản nhanh, phù hợp với điều kiện của nhiều hộ dân. Hiện nay, đa số người dân chăn nuôi theo hướng hữu cơ, chú trọng xử lý môi trường, chuồng trại, hạn chế nguy cơ nhiễm bệnh chéo. Ngoài giống thỏ nuôi lấy thịt, một số hộ nông dân còn nuôi loài thỏ cảnh, đáp ứng nhu cầu sở thích, thú vui của khách hàng.
Theo người nông dân, để tạo điều kiện tốt nhất cho thỏ sinh trưởng, có thể làm chuồng xây bằng gạch, gỗ, tre hoặc bằng các nguyên vật liệu khác nhưng phải đảm bảo thỏ hoạt động thoải mái. Bên cạnh đó, người nuôi phải vệ sinh chuồng trại thường xuyên, sát khuẩn, đảm bảo vệ sinh. Về dụng cụ đựng thức ăn, có thể tận dụng chai nhựa, chậu sành và lắp hệ thống nước uống tự động, cung cấp đủ nước cho loài động vật này.
Mô hình nuôi thỏ đang được áp dụng tại nhiều địa phương
Nhiều hộ nông dân tại các địa phương khi nhận thấy điều kiện nơi ở có thể phát triển nuôi thỏ, đã đi nhiều nơi để tìm hiểu và quyết định đầu tư trang trại nuôi thỏ, điển hình là giống New Zealand.
Để khởi nghiệp được với mô hình nuôi thỏ, có hộ đầu tư 300 triệu đồng xây dựng chuồng trại, mua sắm vật tư, thiết bị làm mát, máy bơm nước để vệ sinh chuồng trại, mua con giống... Ban đầu, người nông dân chỉ nuôi 30 con thỏ mẹ sinh sản nhưng nhờ đầu tư chăm sóc bài bản, áp dụng khoa học kỹ thuật vào quá trình nuôi nên đàn thỏ tăng trưởng nhanh.
Nhờ áp dụng kỹ thuật chăn nuôi tốt, đàn thỏ của gia đình đã lên đến 500 con, trong đó có 50 con thỏ sinh sản, còn lại là thỏ thịt và thỏ con. Để đảm bảo nguồn thức ăn cho đàn thỏ, người nông dân tự trồng thêm cỏ, khoai, chuối, bột cám, bột ngô… tiết kiệm chi phí sản xuất.
Người nông dân cho biết, mô hình nuôi thỏ có ưu điểm là sinh sản nhanh, ít dịch bệnh, thức ăn chủ yếu là rau, cỏ có sẵn trong vườn nhà. Thỏ con nuôi đến tháng thứ 7 là bắt đầu sinh sản, đẻ từ 8-12 con/lứa, mỗi lứa cách nhau 2 tháng. Nếu nuôi thỏ thịt đến tháng thứ 4 là có thể xuất bán với trọng lượng khoảng 2,5 kg/con.
Hiện nay, nhiều trang trại của các gia đình chuyên cung ứng thỏ thịt và thỏ giống với giá: thỏ thịt có giá 100.000 đồng/kg, thỏ giống 140.000 đồng/kg. Mô hình nuôi thỏ này có thể mang lại thu nhập cho hộ nông dân hơn 150 triệu đồng/năm.
Nhiều hộ nông dân vươn lên làm giàu nhờ nuôi thỏ
Đối với nhiều hộ nông dân, nhờ việc chăn nuôi thỏ bán lấy thịt và giống đã giúp cuộc sống của gia đình đỡ vất vả, thu nhập ổn định, đủ chăm lo cuộc sống. Ban đầu, có hộ nuôi thử hơn 10 con thỏ giống. Sau lứa đầu tiên đạt hiệu quả nhất định, họ mạnh dạn phát triển chuồng trại, con giống, nâng cao hiệu quả kinh tế.
Theo đó, thỏ có thể mang thai 6-7 lần/năm, mỗi lần đẻ được 6-10 thỏ con, chỉ giữ lại 6-7 thỏ con để nuôi. Nhờ thỏ sinh sản liên tục, năng suất khá cao nên người nông dân luôn đủ nguồn cung cấp thịt ra thị trường. Trong quá trình nuôi, quan trọng nhất trong chăn nuôi thỏ là phải biết chăm sóc, "vỗ béo" thỏ giống, biết phối giống cho thỏ cái và kỹ thuật nuôi thỏ con.
Thỏ dễ chăm, vốn đầu tư tương đối thấp nhưng cho năng suất cao
Người nông dân khẳng định, việc nuôi thỏ không quá phức tạp, chỉ cần chuồng trại thông thoáng, thức ăn sạch sẽ, tiêm phòng đầy đủ và người nuôi phải quan tâm sát sao. Với sự kiên trì và tận tâm, mô hình nuôi thỏ ngày càng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Mỗi tháng, trừ hết chi phí, các hộ có thể thu về gần 20 triệu đồng, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.
Nhìn chung, khi nuôi thỏ muốn đạt năng suất, hiệu quả kinh tế cao, người nông dân không chỉ quan tâm đến vấn đề an toàn ở thức ăn, vệ sinh chuồng trại mà còn phải tìm được đầu ra cho sản phẩm. Thỏ không chỉ cung cấp nguồn thịt sạch, giàu dinh dưỡng mà còn có thể xuất bán thỏ giống, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Bên cạnh đó, việc tận dụng phân thỏ làm phân bón hữu cơ cũng mang lại giá trị kinh tế đáng kể.
