Cây nha đam còn được gọi là Oloe vera, là một loài thực vật có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Phi, được biết đến từ hàng ngàn năm trước đây. Với ngoại hình đặc trưng là những chiếc lá dài, có đầu nhọn và một đường giữa rõ nét. Nha đam đã được sử dụng như một loại thảo dược và thực phẩm bổ dưỡng trong văn hóa Ấn Độ, Ai Cập và Hy Lạp cổ đại.
Nha đam là loại cây thân thuộc ở Việt Nam, được sử dụng trong thực phẩm và làm đẹp
Cây nha đam vốn là loại cây dại, phát triển rất nhanh và có thể đạt tới độ tuổi 5 năm. Cây nha đam có những chiếc lá dày, dài, có màu xanh sáng và có đầu nhọn. Lá của cây nha đam có chiều rộng khoảng 5 – 10 cm và dài tới 50 cm. Mặt dưới của lá có nhiều vân và một đường giữa rõ nét. Lá nha đam cũng có thể có màu hồng hoặc đỏ trong điều kiện khác nhau.
Cây nha đam có thân ngắn và dày với các lá xếp chồng lên nhau. Thân được bao phủ bởi lớp da mỏng và mềm, có thể bong ra khi cây già đi. Nha đam thường có chiều cao từ 60 đến 100 cm và có thể rộng từ 30 đến 60 cm. Hoa nha đam mọc từ thân gốc của cây lên, chúng vươn dài và có màu vàng nhạt hoặc đỏ khi già.
Cây nha đam thích nghi tốt với điều kiện khắc nghiệt
Nha đam có khả năng chịu được môi trường khắc nghiệt và được trồng trong nhiều loại đất khác nhau. Nha đam cũng có khả năng thích nghi với nhiều loại thời tiết và nhiệt độ khác nhau. Nó thường được trồng ở các khu vực có nhiều ánh sáng mặt trời và ít mưa. Về Việt Nam, nha đam trở thành cây trồng được yêu thích với đặc tính để sống, không cần tốn công chăm sóc.
Cây nha đam cũng có khả năng tự sản xuất thức ăn và nước. Nha đam ở Việt Nam còn biết đến với tên lô hội, là loại thực vật có tính mát, nhiều lợi ích cho sức khỏe nên đã trở thanh đặc sản được yêu thích. Cây được ứng dụng nhiều trong đời sống hàng ngày, từ làm thức uống giải nhiệt hiệu quả cho đến chăm sóc da mặt. Bên trong cây chứa nhiều chất dinh dưỡng như các chất chống oxy hóa, các loại vitamin (A, C, E), magie, canxi, kẽm, axit folic.
Nha đam được trồng nhiều tại các địa phương, trở thành cây trồng cho kinh tế ổn định
Do nhu cầu thu mua số lượng lớn từ các doanh nghiệp chế biến nước giải khát, mỹ phẩm và của cả người tiêu dùng, những năm gần đây, nhiều hộ nông dân nhờ chuyển đổi sang mô hình trồng nha đam mà đạt được nguồn thu nhập ổn định, đặc biệt là không tốn công chăm sóc như nhiều cây trồng khác.
Có nhiều hộ dân tại các địa phương có điều kiện thời tiết nắng gió, đất pha cát đã phát triển mô hình trồng nha đam hàng chục năm qua, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Theo đó, mỗi sào nha đam chỉ cần đầu tư khoảng 10 triệu đồng, bao gồm giống cây trồng, nhân công và phân chuồng. Sau khoảng 6 tháng từ ngày trồng cây con và chăm sóc, là có thể thu hoạch lứa đầu tiên.
Nhiều hộ nông dân trồng nha đam để phát triển kinh tế
Một năm, tính trung bình có khoảng 10 đến 11 lần thu hoạch, sản lượng khoảng từ 4- 6 tấn/sào/đợt. Nha đam cực dễ trồng, ít khi mắc sâu bệnh nên dù người mới bắt đầu vẫn có thể thu về năng suất cao. Mỗi lần xuống giống nha đam như vậy, người nông dân có thể thu hoạch suốt trong 2 - 3 năm mới phải thay giống mới.
Thời điểm hiện tại, giá nha đam đang dao động từ 3.000 - 3.200 đồng/kg. Vào mùa hè nắng nóng, nhu cầu tiêu dùng nha đam tăng cao, có khi còn lên đến 7.000 - 8.000 đồng/kg. Sau khi trừ đi các chi phí, người nông dân có thể đạt thu nhập xấp xỉ 100 triệu đồng/vụ. Bên cạnh đó, các hộ nông dân còn thu mua nha đam lẫn nhau khi có đầu mối và bán lại cho công ty hoặc các chợ, cho lợi nhuận khá.
Thu hoạch nha đam cho năng suất cao, ít vốn đầu tư, không tốn công chăm sóc
Nhiều hộ nông dân cũng mạnh dạn chuyển đổi cây trồng từ hồ tiêu, cà phê sang trồng nha đam giống ngoại. Chỉ trong vòng 3 năm, có hộ đã mở rộng quy mô vườn nha đam từ 300m2 lên 5 sào đất, thu về đều đặn hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Thời điểm từ tháng 11 đến tháng 5 là nhu cầu tiêu thụ hàng nhiều, các công ty rất thiếu nguồn nguyên liệu lá nha đam nên đẩy giá lên rất cao.
Không chỉ giúp kinh tế gia đình đi lên, mô hình trông cây nha đam ngày càng phát triển còn giúp giải quyết nhu cầu lao động địa phương. Thấy hiệu quả kinh tế, nhiều hộ nông dân đã cùng nhau truyền đạt kinh nghiệm, phân chia giống cây trồng và đầu ra của sản phẩm, để đạt hiệu quả kinh tế cao, làm giàu ngay tại mảnh đất quê hương.
