Trong số những giống mận có hình dáng độc đáo, mận đào đá nón lá gây chú ý bởi quả to gần bằng lòng bàn tay, lớp vỏ phơn phớt hồng cùng những đường gân nổi chạy dọc thân quả. Không chỉ có vẻ ngoài lạ mắt, loại mận này còn được yêu thích nhờ phần thịt dày, chắc, mọng nước và vị ngọt đậm đà. Trên thị trường, quả được rao bán với giá khoảng 50.000 đồng/kg.
Mận đào đá nón lá là tên gọi được sử dụng để phân biệt giống mận có hình dáng giống chiếc nón lá truyền thống, đây là giống mận cổ ở miền Tây.
Điểm dễ nhận biết nhất của mận đào đá nón lá là hình dáng quả khác biệt. Trái có dáng tròn hơi dẹt, phần gần cuống nhô lên. Những đường gân nổi rõ kéo dài từ cuống xuống phía đáy quả tạo thành các múi nhẹ, khiến tổng thể trông giống chiếc nón lá. Đây cũng là đặc điểm giúp giống mận này nổi bật khi đặt cạnh những loại mận thông thường trên thị trường.
Vỏ quả có màu hồng từ nhạt đến đậm, phân bố không đồng đều trên bề mặt. So với mận đào đá sọc, mận đào đá nón lá có sắc hồng rõ hơn, tạo cảm giác bắt mắt khi quả chín. Kích thước lớn cùng hình dáng có đường gân đặc trưng khiến loại quả này dễ thu hút sự chú ý của người mua, nhất là những người thích tìm kiếm giống cây ăn trái lạ.
Không chỉ có hình thức đặc biệt, chất lượng thịt quả cũng là yếu tố làm nên sức hấp dẫn của mận đào đá nón lá. Quả có kết cấu chắc, cầm nặng tay, phần thịt tương đối dày và cứng. Khi ăn, mận cho cảm giác giòn, nhiều nước, vị ngọt đậm đà. Sự kết hợp giữa độ giòn và vị ngọt giúp loại quả này phù hợp với những người thích ăn trái cây tươi, không quá mềm nhũn khi chín.
Để thưởng thức trọn vẹn hương vị, mận có thể được rửa sạch, để ráo rồi ăn trực tiếp. Người thích vị thanh nhẹ có thể chọn những quả vừa chín, còn độ giòn rõ; trong khi những quả chín hơn thường có màu sắc đậm hơn và vị ngọt nổi bật hơn, tùy điều kiện sinh trưởng và độ chín khi thu hoạch. Khi ăn, có thể cắt quả thành miếng vừa miệng để dễ thưởng thức phần thịt dày quanh hạt.
Ngoài cách ăn tươi, mận đào đá nón lá cũng có thể dùng làm món ăn vặt bằng cách bổ miếng, trộn cùng một chút muối ớt hoặc muối tôm. Vị ngọt của thịt quả kết hợp với vị mặn, cay tạo nên hương vị đậm đà hơn.
Khi chọn mua, người tiêu dùng nên ưu tiên những quả còn nguyên vẹn, vỏ căng, không có dấu hiệu dập nát, thối mềm hoặc rỉ nước. Quả cầm chắc tay, màu sắc tự nhiên và không có mùi lạ thường là những dấu hiệu nên tham khảo. Do kích thước lớn và phần thịt chắc, mận cần được vận chuyển, bảo quản cẩn thận để hạn chế va đập làm tổn thương vỏ và thịt quả.
Bên cạnh quả tươi, cây giống mận đào đá nón lá cũng được rao bán, phục vụ nhu cầu trồng làm cảnh kết hợp thu hoạch trái tại nhà hoặc xây dựng vườn cây ăn quả. Với hình dáng quả độc đáo, giống mận này có thể trở thành lựa chọn đáng chú ý đối với người yêu thích các loại cây ăn trái khác biệt.
Khi trồng mận, cần lựa chọn vị trí có đủ ánh sáng, đất thoát nước tốt và chủ động nguồn nước tưới. Cây non cần được chăm sóc để phát triển bộ rễ, thân cành khỏe mạnh; đồng thời cần theo dõi sâu bệnh, cắt tỉa cành khô và bón phân phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng. Nếu trồng trong chậu, nên chọn chậu đủ rộng, có lỗ thoát nước và thay giá thể khi cần thiết.
Thời gian cây bắt đầu cho quả phụ thuộc vào đặc tính giống, phương pháp nhân giống và điều kiện chăm sóc. Cây ghép thường có khả năng cho trái sớm hơn cây trồng từ hạt, nhưng chưa có dữ liệu đáng tin cậy để xác định chính xác số năm cho thu hoạch đối với mận đào đá nón lá.
