Hai trường hợp tài khoản VNeID tự động bị khóa
Tài khoản định danh điện tử VNeID ngày càng được sử dụng phổ biến trong việc xác thực thông tin cá nhân, thực hiện thủ tục hành chính và giao dịch trực tuyến. Vì vậy, việc nắm rõ các trường hợp tài khoản có thể bị khóa sẽ giúp người dân chủ động kiểm tra thông tin, hạn chế những bất tiện phát sinh.
Theo Điều 15 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Điều 8 Nghị định 320/2026/NĐ-CP theo thông tin được dẫn trong nguồn, hệ thống định danh và xác thực điện tử tự động khóa tài khoản định danh điện tử của công dân Việt Nam trong hai trường hợp.
Thứ nhất, tài khoản định danh điện tử bị khóa khi căn cước điện tử tương ứng bị khóa. Khi căn cước điện tử được mở khóa theo quy định, hệ thống cũng tự động mở lại tài khoản định danh điện tử tương ứng.
Thứ hai, tài khoản có thể tự động bị khóa khi số thuê bao di động được sử dụng để đăng ký tài khoản đã thay đổi và không còn chính chủ. Đây là trường hợp người dùng cần lưu ý, đặc biệt khi đổi số điện thoại, chuyển quyền sử dụng thuê bao hoặc phát hiện thông tin đăng ký không còn phù hợp.
Để hạn chế gián đoạn, người dân nên kiểm tra thông tin thuê bao đang sử dụng, bảo đảm số điện thoại đăng ký được quản lý hợp pháp và liên hệ cơ quan chức năng khi phát hiện bất thường.
Cần lưu ý, tài khoản VNeID bị khóa không đồng nghĩa với việc thẻ căn cước vật lý đương nhiên bị thu hồi. Hai thủ tục này có căn cứ áp dụng riêng và không nên đánh đồng.
Khi nào căn cước điện tử bị khóa?
Căn cước điện tử được thể hiện và sử dụng thông qua tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID. Theo Điều 34 Luật Căn cước năm 2023, căn cước điện tử có thể bị khóa trong những trường hợp nhất định.
Cụ thể, việc khóa được thực hiện khi người được cấp căn cước điện tử có yêu cầu; vi phạm thỏa thuận sử dụng ứng dụng định danh quốc gia; bị thu hồi hoặc bị giữ thẻ căn cước; đã chết; hoặc có yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng hay cơ quan khác có thẩm quyền.
Tùy từng trường hợp, căn cước điện tử có thể được mở khóa khi người dùng đề nghị mở lại sau khi đã chủ động yêu cầu khóa, khắc phục hành vi vi phạm hoặc được trả lại thẻ căn cước sau thời gian bị giữ. Việc mở khóa cũng có thể được thực hiện theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Riêng trường hợp người được cấp đã chết, căn cước điện tử không thuộc diện mở khóa trở lại theo nội dung quy định được đề cập trong nguồn.
Thẩm quyền quyết định khóa, mở khóa căn cước điện tử thuộc thủ trưởng cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an.
Những trường hợp bị thu hồi thẻ căn cước
Khóa căn cước điện tử và thu hồi thẻ căn cước là hai vấn đề khác nhau. Theo Điều 29 Luật Căn cước năm 2023, với nội dung sửa đổi được dẫn trong nguồn, thẻ căn cước bị thu hồi trong các trường hợp liên quan đến quốc tịch hoặc tính hợp pháp của thẻ.
Các trường hợp cụ thể gồm: công dân bị tước quốc tịch Việt Nam; được thôi quốc tịch Việt Nam; bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam hoặc quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam.
Ngoài ra, thẻ căn cước được cấp sai quy định hoặc đã bị tẩy xóa, sửa chữa cũng thuộc trường hợp bị thu hồi.
Những quy định này nhằm bảo đảm thông tin trên giấy tờ căn cước phù hợp với tình trạng pháp lý của người được cấp và bảo đảm tính hợp lệ của thẻ. Người dân không nên tự ý sửa chữa, tẩy xóa thông tin trên thẻ. Khi phát hiện sai sót hoặc có thay đổi liên quan đến quốc tịch, cần liên hệ cơ quan quản lý căn cước để được hướng dẫn xử lý.
Không phải mọi trường hợp tài khoản VNeID gặp trục trặc đều dẫn đến thu hồi thẻ căn cước. Việc thu hồi phải căn cứ vào đúng trường hợp được pháp luật quy định.
Những trường hợp bị giữ thẻ căn cước
Bên cạnh thu hồi, pháp luật còn quy định các trường hợp thẻ căn cước bị giữ trong một khoảng thời gian nhất định. Việc giữ thẻ không đồng nghĩa với thu hồi vĩnh viễn.
Theo nội dung được đề cập trong nguồn, thẻ căn cước bị giữ khi người được cấp đang chấp hành biện pháp tư pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng; đang chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc; đang bị tạm giữ, tạm giam; hoặc đang chấp hành án phạt tù.
Trong thời gian thẻ bị giữ, cơ quan quản lý có thể xem xét cho phép người được cấp sử dụng thẻ để thực hiện giao dịch hoặc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định.
Thẻ được trả lại khi hết thời hạn tạm giữ, tạm giam; có quyết định hủy bỏ việc tạm giữ, tạm giam; hoặc người được cấp đã chấp hành xong án phạt tù, biện pháp tư pháp hay biện pháp xử lý hành chính tương ứng.
Cơ quan giữ thẻ có trách nhiệm theo dõi việc giữ, trả thẻ và thông báo cho cơ quan quản lý căn cước của Bộ Công an để thực hiện việc khóa hoặc mở khóa căn cước điện tử theo quy định.
Người nước ngoài và tổ chức cũng có thể bị khóa tài khoản
Đối với người nước ngoài, tài khoản định danh điện tử có thể bị khóa khi chủ tài khoản yêu cầu; vi phạm thỏa thuận sử dụng ứng dụng định danh quốc gia; hộ chiếu hoặc giấy tờ đi lại quốc tế hết hạn; hết thời hạn cư trú tại Việt Nam; chủ tài khoản đã chết; hoặc có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Đối với cơ quan, tổ chức, tài khoản có thể bị khóa khi tổ chức yêu cầu, vi phạm thỏa thuận sử dụng ứng dụng định danh quốc gia, bị giải thể, phá sản, tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động. Trường hợp người đứng tên đăng ký tài khoản có quyết định thi hành án của cơ quan có thẩm quyền cũng thuộc diện cần lưu ý.
Người dân nên thường xuyên kiểm tra thông tin cá nhân, bảo đảm số điện thoại đăng ký VNeID còn phù hợp và chỉ liên hệ các kênh hỗ trợ chính thức khi cần mở khóa tài khoản. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP cho người lạ hoặc truy cập đường link không rõ nguồn gốc với lý do hỗ trợ xác thực.
Lưu ý: Trước khi xuất bản, cần đối chiếu số hiệu, hiệu lực và nội dung các văn bản được dẫn với nguồn pháp luật chính thức, đặc biệt khi xác định thời điểm áp dụng từ năm 2027.
