Trong nhiều năm, bảo tàng vẫn được xem là không gian của sự tĩnh lặng – nơi các giá trị nghệ thuật, lịch sử và ký ức được bảo tồn trong trạng thái gần như bất biến. Người xem đến, quan sát, lắng nghe và rời đi. Mọi thứ dường như đã được định nghĩa sẵn.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nghệ thuật đương đại ngày càng đề cao tính trải nghiệm và tương tác, câu hỏi đặt ra là: liệu bảo tàng có thể trở thành một không gian sống – nơi nghệ thuật không chỉ được trưng bày mà còn được “kích hoạt”?
Sự xuất hiện của Museumoon – mô hình trình diễn nghệ thuật đa thể loại trong không gian bảo tàng do Xin Chào Entertainment phát triển – đang mở ra một hướng tiếp cận mới, khi khái niệm “xem nghệ thuật” được thay thế bằng “bước vào nghệ thuật”.
Khi bảo tàng không còn là nơi để “đứng ngoài”
Museumoon được xây dựng từ ý tưởng “đêm ở bảo tàng” – một hình ảnh gợi mở về sự chuyển động trong không gian vốn dĩ tĩnh lặng. Nhưng thay vì dừng lại ở yếu tố thị giác, dự án này đi xa hơn: tái kiến tạo toàn bộ trải nghiệm của người xem.
Ở đó, bảo tàng không còn là nơi chỉ để trưng bày hiện vật. Không gian được “kích hoạt” bằng âm nhạc, ánh sáng, câu chuyện và sự hiện diện của con người. Các yếu tố này không tồn tại riêng lẻ, mà tương tác với nhau, tạo nên một môi trường trình diễn đa chiều.
Khán giả không còn đứng ngoài quan sát. Họ di chuyển, lắng nghe, cảm nhận và trở thành một phần của trải nghiệm. Ranh giới giữa người thưởng thức và tác phẩm dần bị xóa nhòa – một đặc trưng của nghệ thuật thể nghiệm đương đại.
Vai trò của “giám tuyển”: từ tổ chức show đến kiến tạo trải nghiệm
Một trong những điểm đáng chú ý của Museumoon là cách dự án định vị vai trò của mình. Thay vì chỉ là đơn vị tổ chức biểu diễn, Museumoon hoạt động như một “curator” – giám tuyển toàn bộ trải nghiệm nghệ thuật.
Điều này thể hiện ở cách lựa chọn nghệ sĩ: không chỉ dựa trên độ nổi tiếng, mà ưu tiên những cá tính sáng tạo, có nội dung nhất quán và khả năng kết nối với khán giả.
Song song đó là quá trình đồng sáng tạo (co-create), nơi nghệ sĩ và đội ngũ sản xuất cùng phát triển concept riêng cho từng chương trình. Mỗi show không còn là một “slot biểu diễn”, mà là một cấu trúc nội dung hoàn chỉnh, được thiết kế từ đầu đến cuối. Kết quả là mỗi chương trình trở thành một phiên bản độc bản không lặp lại, không thể sao chép ở không gian khác.
Ba lát cắt đầu tiên của nghệ thuật đương đại
Chuỗi Museumoon mở đầu với ba chương trình mang ba màu sắc khác nhau, phản ánh các hướng tiếp cận đa dạng của nghệ thuật đương đại.
Show đầu tiên – “Sóng Tự Tình” – lựa chọn format talkshow, kết hợp cùng MC Nguyên Khang để đưa “The Khang Show” từ màn ảnh vào không gian bảo tàng. Đây là một thử nghiệm thú vị khi đặt những cuộc đối thoại đời sống vào một bối cảnh giàu tính nghệ thuật, nơi cảm xúc được “lắng” lại và câu chuyện được “nghe” theo một cách khác.
Hai chương trình tiếp theo “Chuyện chưa kể” và “Rock in Museum” mở rộng biên độ thể nghiệm, từ storytelling mang tính cá nhân đến năng lượng mạnh mẽ của âm nhạc đương đại. Dù chưa công bố đầy đủ nghệ sĩ, định hướng này cho thấy tham vọng đa dạng hóa trải nghiệm của Museumoon.
Xu hướng toàn cầu và bước thử tại Việt Nam
Từ năm 2024, các mô hình trình diễn thể nghiệm trong không gian bảo tàng đã phát triển mạnh tại nhiều quốc gia. Các bảo tàng không còn là nơi lưu giữ quá khứ, mà trở thành không gian của hiện tại – nơi nghệ thuật được tái định nghĩa thông qua trải nghiệm của khán giả.
Tại Việt Nam, dù thị trường giải trí sôi động, các mô hình như vậy vẫn còn hiếm. Phần lớn chương trình vẫn xoay quanh concert, sân khấu truyền thống hoặc sự kiện thương mại.
Trong bối cảnh đó, Museumoon có thể được xem là một bước thử đáng chú ý – không chỉ về mặt nghệ thuật, mà còn về cách tiếp cận khán giả.
Museumoon chưa thể ngay lập tức thay đổi cách công chúng nhìn nhận về bảo tàng hay nghệ thuật. Nhưng việc đặt ra một mô hình mới – nơi không gian, nghệ sĩ và khán giả cùng tham gia vào một trải nghiệm chung – đã là một tín hiệu đáng chú ý.
Trong một thời đại mà khán giả không còn hài lòng với việc “xem”, mà muốn “cảm” và “sống cùng”, những thử nghiệm như Museumoon có thể là bước khởi đầu cho một cách hiểu khác về nghệ thuật gần hơn, sống động hơn và cá nhân hơn.
Thái Thiện
