Món canh có tên gọi lạ, nguyên liệu lại vô cùng dân dã
Nhắc đến ẩm thực Hải Phòng, nhiều người thường nghĩ ngay đến bánh đa cua, bánh mì cay, nem cua bể hay cà phê cốt dừa. Tuy nhiên, thành phố cảng còn có một món ăn bình dị ít được nhắc đến hơn nhưng mang hương vị rất riêng: canh củ.
Điểm đặc biệt của món ăn nằm ở kết cấu sánh quánh, dẻo mịn, thoạt nhìn dễ khiến người ta liên tưởng đến cháo. Thế nhưng, nguyên liệu tạo nên độ đặc ấy không phải gạo mà là củ canh, một loại củ dân dã còn được gọi bằng những tên như củ đầu, củ cọc hoặc khoai mỡ tùy cách gọi địa phương.
Sau khi gọt vỏ, rửa sạch, củ được nạo hoặc xay nhuyễn rồi nấu cùng nước dùng. Phần thịt củ mềm ra, hòa quyện với các nguyên liệu, tạo độ sánh tự nhiên mà không cần thêm bột tạo đặc.
Canh củ gắn bó với nhiều thế hệ người dân Hải Phòng, thường xuất hiện trong những bữa cơm gia đình, nhất là khi thời tiết chuyển lạnh. Món ăn không cầu kỳ về nguyên liệu nhưng đòi hỏi sự khéo léo để đạt được độ dẻo thơm vừa phải.
Kết hợp cùng tôm, cá, thịt lợn tạo nên hương vị riêng
Nếu củ canh quyết định độ sánh thì nguyên liệu đi kèm lại tạo nên vị ngọt và sự hấp dẫn cho món ăn. Tùy khẩu vị, người Hải Phòng có thể nấu canh củ với tôm, cá rô đồng, cá quả, ghẹ hoặc thịt lợn.
Trong đó, canh củ nấu tôm là cách kết hợp được nhiều người yêu thích. Vị ngọt tự nhiên của tôm hòa quyện với độ bùi dẻo của củ, tạo nên món ăn đậm đà mà không cần sử dụng quá nhiều gia vị.
Để chế biến, tôm được sơ chế, bóc vỏ và băm nhỏ. Phần đầu tôm có thể được xay, lọc lấy nước làm nước dùng, trong khi thân tôm được xào sơ với hành và gia vị. Củ canh sau khi nạo nhuyễn được nấu cùng nước dùng, khuấy đều cho đến khi hỗn hợp sánh lại rồi thêm tôm vào nấu chín.
Một nguyên liệu góp phần tạo nên nét riêng của món ăn là rau cần. Rau thường được thái nhỏ, cho vào gần cuối quá trình nấu để giữ màu xanh và độ giòn. Tùy công thức của mỗi gia đình, canh củ còn có thể kết hợp với hành hoa, thì là hoặc rau răm để tăng hương thơm.
Khi hoàn thành, bát canh có màu trắng ngà hoặc ánh vàng tùy nguyên liệu. Phần canh dẻo quánh, xen lẫn tôm và rau xanh, mang đến sự kết hợp giữa vị ngọt thanh của nước dùng, vị bùi của củ và chút giòn nhẹ của rau cần.
Bí quyết để món ăn ngon nằm ở việc điều chỉnh lượng nước và giữ lửa phù hợp. Nếu nước quá nhiều, canh dễ bị loãng; nếu quá đặc hoặc đun lửa lớn, hỗn hợp có thể bén đáy nồi. Người nấu cần khuấy đều tay để củ chín mịn, không bị vón cục.
Ngoài cách nấu thông thường, canh củ còn có thể biến tấu thành lẩu, ăn kèm cá quả, sườn sụn hoặc các nguyên liệu khác. Mỗi cách chế biến có hương vị riêng nhưng vẫn giữ được đặc trưng sánh dẻo của món ăn.
Đặc sản ngày lạnh gắn với ký ức của người Hải Phòng
Không giống những món ăn đường phố thường được du khách chủ động tìm kiếm, canh củ gắn bó nhiều hơn với bữa cơm gia đình. Một nồi canh nóng có thể được dùng riêng hoặc ăn cùng cơm, phù hợp với những ngày trời se lạnh.
Với người dân địa phương, món ăn còn gợi nhớ đến căn bếp của mẹ, của bà và những bữa cơm quây quần. Cách chế biến được truyền qua nhiều thế hệ cũng góp phần giữ lại nét riêng trong văn hóa ẩm thực đất cảng.
Du khách muốn khám phá những món ngon ít phổ biến của Hải Phòng có thể tìm hiểu về canh củ tại các quán ăn địa phương hoặc mua nguyên liệu về tự nấu. Khi chế biến tại nhà, nên chọn củ tươi, sơ chế sạch, kết hợp với tôm hoặc cá và chú ý khuấy đều để món canh đạt độ sánh mong muốn.
Không cần nguyên liệu đắt tiền hay cách trình bày cầu kỳ, canh củ Hải Phòng vẫn tạo được dấu ấn nhờ hương vị dân dã và kết cấu khác biệt. Đây là món ăn đáng thử với những ai muốn khám phá thêm một góc bình dị trong bản đồ ẩm thực thành phố cảng.
