Di truyền có vai trò nhất định đối với sự phát triển của trẻ, nhưng sức khỏe của mẹ, dinh dưỡng, giấc ngủ, tinh thần và môi trường sống trong thai kỳ cũng là những yếu tố đáng được quan tâm.
Không cần những phương pháp thai giáo cầu kỳ hay các loại thực phẩm đắt tiền, mẹ bầu có thể bắt đầu từ chính những thói quen nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Duy trì một thai kỳ lành mạnh không thể bảo đảm em bé sẽ “thông minh hơn”, nhưng có thể giúp tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tăng trưởng và phát triển của thai nhi.
Ảnh minh hoạ.
1. Giữ tinh thần ổn định
Mang thai là giai đoạn cơ thể thay đổi nhanh chóng, kéo theo không ít lo lắng về sức khỏe, công việc, tài chính hay ngày sinh. Căng thẳng, lo âu kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của mẹ, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cũng quan trọng không kém ăn uống hay nghỉ ngơi.
Mẹ bầu không cần ép mình lúc nào cũng phải vui vẻ hay nghĩ rằng chỉ một ngày buồn bực cũng sẽ ảnh hưởng đến em bé. Điều quan trọng hơn là tìm cách để cơ thể và tinh thần được thư giãn, chẳng hạn trò chuyện với người thân, nghe nhạc, đọc sách, đi bộ nhẹ nhàng nếu được bác sĩ cho phép hoặc dành một khoảng thời gian yên tĩnh cho bản thân.
ACOG khuyến cáo mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ nếu thường xuyên cảm thấy lo âu, căng thẳng, buồn bã hoặc nhận thấy những thay đổi đáng kể về tâm trạng. Chăm sóc sức khỏe tinh thần trong thai kỳ cũng là một phần của chăm sóc mẹ và bé.
Ảnh minh hoạ.
2. Duy trì giờ giấc sinh hoạt, ngủ nghỉ hợp lý
Khi mang thai, mất ngủ hoặc ngủ không ngon khá phổ biến do thay đổi hormone, cơ thể tăng cân và nhiều khó chịu khác. Thay vì thức khuya rồi cố ngủ bù vào ban ngày, mẹ bầu nên cố gắng duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối ổn định, đồng thời hạn chế những thói quen khiến giấc ngủ bị gián đoạn.
Một giấc ngủ tốt không phải là “bí quyết” quyết định trí thông minh của trẻ, nhưng lại rất quan trọng với sức khỏe của chính mẹ trong thai kỳ. Nghỉ ngơi đầy đủ có thể giúp mẹ giảm mệt mỏi, cải thiện tâm trạng và có thêm năng lượng cho các hoạt động hằng ngày.
Khi bụng ngày càng lớn, mẹ cũng nên chú ý tư thế ngủ. ACOG cho biết nằm nghiêng thường phù hợp hơn ở giai đoạn sau của thai kỳ, trong khi nằm ngửa lâu có thể gây chèn ép các mạch máu lớn. Nếu mất ngủ kéo dài hoặc tình trạng này ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự ý dùng thuốc ngủ.
Ảnh minh hoạ.
3. Ăn uống đa dạng, đủ chất
Mẹ bầu không cần quan niệm “ăn cho hai người” hay cố gắng ăn thật nhiều để con nhận được nhiều dưỡng chất hơn. Điều quan trọng là lựa chọn thực phẩm đa dạng, cân bằng giữa các nhóm chất để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng tăng lên trong thai kỳ.
Rau củ quả, thực phẩm giàu tinh bột, nguồn protein như thịt, cá, trứng, đậu cùng các sản phẩm từ sữa đều có thể góp phần tạo nên chế độ ăn cân bằng. Mẹ cũng nên chú ý lựa chọn thực phẩm an toàn, hạn chế các món chứa quá nhiều đường, muối và chất béo.
Đặc biệt, axit folic đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển sớm của hệ thần kinh thai nhi. CDC khuyến nghị phụ nữ có khả năng mang thai bổ sung 400 microgam axit folic mỗi ngày; những trường hợp cần liều cao hơn phải được bác sĩ chỉ định.
Vì vậy, thay vì chạy theo những món được quảng cáo là “bổ não cho thai nhi”, mẹ bầu nên ưu tiên một chế độ ăn cân bằng và sử dụng vitamin, khoáng chất bổ sung theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ảnh minh hoạ.
4. Trò chuyện và tương tác nhẹ nhàng với em bé
Một thói quen đơn giản mà mẹ bầu có thể thực hiện ngay tại nhà là trò chuyện với em bé. Từ khoảng giữa thai kỳ, thính giác của thai nhi dần phát triển và em bé có thể nghe được một số âm thanh từ bên ngoài.
Mẹ có thể tranh thủ lúc nghỉ ngơi để nói chuyện, đọc sách hoặc hát cho con nghe. Người bố cũng có thể tham gia bằng cách trò chuyện với em bé qua bụng mẹ. Những hoạt động này không phải phương pháp giúp trẻ “thông minh vượt trội” như một số lời truyền miệng, nhưng có thể trở thành cách để cha mẹ tạo sự gắn kết với con ngay từ trước khi em bé chào đời.
NHS cũng khuyến khích cha mẹ trò chuyện, đọc và hát cho em bé như một cách xây dựng mối liên kết. Với mẹ bầu, đây còn là khoảng thời gian để chậm lại giữa những thay đổi của thai kỳ và cảm nhận rõ hơn sự hiện diện của một sinh linh đang lớn lên từng ngày.
Ảnh minh hoạ.
Sau cùng, không có một thói quen đơn lẻ nào có thể quyết định trí thông minh của một đứa trẻ. Sự phát triển của não bộ là quá trình phức tạp, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố từ di truyền, sức khỏe thai kỳ đến môi trường nuôi dưỡng sau khi trẻ chào đời.
Vì thế, thay vì tự tạo áp lực phải làm thật nhiều để “con thông minh từ trong bụng”, mẹ bầu chỉ cần chăm sóc bản thân tốt hơn mỗi ngày: ăn uống đủ chất, ngủ nghỉ hợp lý, giữ tinh thần ổn định, khám thai đầy đủ và dành những khoảng thời gian nhẹ nhàng để trò chuyện với em bé. Những điều tưởng như nhỏ bé ấy mới là nền tảng thiết thực để mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh và em bé có điều kiện phát triển tốt ngay từ những ngày đầu tiên.
