Rau muống là một loại rau ăn lá thuộc họ bìm bìm, được trồng phổ biến ở Việt Nam, có thân rỗng, lá rau có hình ba cạnh, đầu nhọn, đôi khi hẹp và dài. Hoa rau muống thường có màu trắng hoặc hồng tím, ống hoa tím nhạt… So với các loại rau màu khác, rau muống có tốc độ sinh trưởng khá nhanh, có thể sau 3 tuần đã cho thu hoạch nên được nhiều hộ dân chọn làm cây rau ngắn ngày để sản xuất, nhằm xoay vòng nguồn thu nhập.
Ruộng rau muống xanh tốt của người dân, so với các loại rau trồng khác, rau muống có tốc độ sinh trưởng nhanh hơn - Ảnh minh hoạ
Khác với một số loại rau phải làm cây giống rồi mới đem ra ruộng để trồng, người dân có thể gieo hạt trực tiếp xuống luống. Đây được xem là cách trồng rau muống chuyên canh được nhiều hộ dân áp dụng, việc gieo hạt này có thể cho thu hoạch lứa rau đầu tiên sau 20 - 30 ngày. Bên cạnh đó, người trồng cũng có thể tận dụng những đoạn thân khỏe để cắm xuống đất để nhân giống.
Dù là phương pháp trồng nào, để rau muống có thể sinh trưởng và phát triển, cho chất lượng rau tốt, bước làm đất rất quan trọng. Theo kinh nghiệm của người dân, đất thịt nhẹ, đất pha cát hoặc đất phù sa được cho là phù hợp để trồng rau muống. Quá trình làm đất cũng cần được thực hiện kỹ, dọn cỏ sạch và lên luống rộng khoảng 1,2 – 1,5 mét, cao 20 – 30cm để tránh ngập úng vào mùa mưa. Mật độ gieo trồng cũng cần phải phù hợp để tạo môi trường sinh trưởng tốt cho cây.
Đối với thời gian đầu khi trồng, người dân cần phải giữ ẩm cho đất và tránh ngập úng để rau muống phát triển. Đến khi rau phát triển mạnh, người trồng phải làm cỏ, kiểm tra sâu bệnh, loại bỏ cây kém phát triển và đảm bảo độ ẩm đất luôn ổn định. Là loại rau ưa sáng, cho nên quá trình trồng và chăm sóc, người dân cần chú ý đến việc cung cấp đủ ánh sáng cho rau, tuy nhiên tránh ánh nắng gay gắt liên tục. Việc tưới nước bón phân cũng cần thực hiện một cách đủ liều lượng, tránh bón phân quá nhiều gây cháy rễ.
Vì là loại rau ít bị sâu bệnh cho nên quá trình chăm sóc cho rau muống cũng tương đối đơn giản. Nếu trồng đúng phương pháp, sau khoảng 3 tuần sẽ cho lứa thu hoạch rau muống đầu tiên. Tuỳ mục đích, người trồng có thể cắt cả cây hoặc chỉ ngắt ngọn, lá để thu hoạch nhằm tận dụng để thu hái vào những đợt kế tiếp.
Người dân thu hoạch rau muống, phân loại trước khi đem bán cho thương lái - Ảnh minh hoạ
Đối với cách trồng rau muống một lần nhưng thu hái liên tục, sau mỗi lứa thu hoạch, người dân cần phải tiến hành làm sạch cỏ, vun gốc, bón thúc và chăm sóc dinh dưỡng cho rau. Để rau có thể nảy chồi mới chất lượng, khi thu hoạch, cần cắt cách mặt đất khoảng 3 - 5cm, tuỳ vào quá trình chăm bón, mỗi lần xuống giống, người dân có thể thu hoạch liên tục từ 4 - 6 lứa trước khi phải trồng mới.
Sau khi thu hoạch, người dân sẽ nhặt bỏ lá già, phần dập và phân loại nhanh trước khi bó hoặc đóng gói để bán cho thương lái. Vì là rau tươi, dễ mất nước nên thông thường cần thu hoạch lúc sáng sớm, tránh để ngoài nắng quá lâu làm giảm chất lượng của rau muống.
Theo chia sẻ của một số hộ trồng rau muống chuyên canh, việc trồng loại rau này mang lại nguồn thu nhập ổn định. Mức giá rau muống có thể thay đổi theo mùa, dao động từ 10.000 - 25.000 đồng/kg, giúp người dân có thu nhập liên tục.
Trong khi đó, vì là loại rau giàu dưỡng chất nên rau muống ngày càng được các bà nội trợ tin dùng, việc tiêu thụ rau muống nhờ đó cũng được đẩy mạnh. Bên cạnh cung cấp nước, chất xơ, rau muống còn chứa nhiều vitamin A, B, C và một số khoáng chất như canxi, photpho, sắt… mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe toàn diện như tốt cho mắt, hệ tim mạch, tiêu hoá… Từ rau muống, bà nội trợ có thể xào tỏi, xào thịt bò hoặc luộc, nấu canh, làm các món nộm, gỏi đều rất hấp dẫn.
Rau muống được sử dụng nhiều trong chế biến món ăn, nổi bật với món “quốc dân” rau muống xào tỏi - Ảnh minh hoạ
Có thể nói, từ loại rau dân dã ở vườn nhà, xưa kia góp mặt trong bữa cơm của người nghèo, rau muống giờ đây đã trở thành thực phẩm quen thuộc trong đời sống ẩm thực của người dân. Không chỉ mang đến nguồn dưỡng chất dồi dào cho cơ thể, việc phát triển các mô hình trồng rau muống chuyên canh cũng đã mang lại những hiệu quả kinh tế tích cực cho người nông dân.
Là loại rau màu sinh trưởng nhanh, không cần vốn đầu tư cao, quá trình chăm sóc dễ dàng, có thể thu hoạch liên tục sau một lần xuống giống… đã giúp rau muống nhận được sự tin tưởng của nhiều hộ nông dân trong việc phát triển kinh tế gia đình, vươn lên làm giàu.
