Có cái tên nghe lạ tai, hình dáng cũng không giống những loại quả quen thuộc, quả vú bò từng là thức quà mà trẻ em vùng quê hái được trong những buổi rong chơi giữa rừng. Quả nhỏ, mọc thành chùm, khi non có màu xanh rồi dần chuyển vàng cam, vị chua ngọt dân dã.
Nhiều năm trước, không mấy ai nghĩ loại quả này có thể bán ra tiền. Thế nhưng hiện nay, vú bò lại được tìm mua như một món đặc sản rừng lạ, phần vì hương vị đặc biệt, phần vì mùa quả ngắn và số lượng không nhiều.
Vú bò là loại quả gắn với những khu rừng, đồi núi và vùng cây bụi tự nhiên ở miền Trung và miền Nam. Cây không quá lớn, thường mọc xen giữa các loại cây hoang dại. Theo các tài liệu về cây vú bò, loài cây này có tên khoa học Ficus heterophyllus, cây cao khoảng 2-3m, cành thưa, lá có thể chia thành nhiều thùy khá đặc trưng.
Điểm khiến quả vú bò gây tò mò ngay từ tên gọi chính là hình dáng. Những quả nhỏ thuôn dài, phần đầu hơi nhọn, khi còn xanh có màu xanh non hoặc xanh đậm, lúc chín chuyển dần sang vàng cam. Quả thường bám trên những đoạn cành nhỏ. Khi được hái về, những quả ở nhiều độ chín khác nhau tạo thành màu sắc đan xen xanh, vàng và cam khá bắt mắt.
Với những người từng biết đến loại quả này từ nhỏ, vú bò không chỉ đơn thuần là một món ăn vặt. Đây còn là hương vị của những ngày hè rong chơi, khi trẻ con theo người lớn lên rừng rồi tiện tay hái vài quả chín ăn ngay. Quả vú bò không có vị ngọt đậm như nhiều loại trái cây được trồng phổ biến mà thiên về vị chua thanh pha chút ngọt. Phần thịt quả mềm, mọng, càng chín vị chua càng dịu, để lại cảm giác khá lạ miệng.
Chính hương vị chua ngọt tự nhiên ấy khiến loại quả rừng này từng được trẻ nhỏ yêu thích. Quả vừa hái có thể ăn trực tiếp. Một số người còn thích chấm với muối hoặc kết hợp cùng các loại gia vị để vị chua ngọt trở nên đậm đà hơn.
Điều thú vị là thứ quả từng chỉ xuất hiện trong ký ức tuổi thơ nay lại được người tiêu dùng thành phố chú ý. Những loại quả rừng vốn ít được quan tâm đang trở thành nhóm đặc sản được tìm kiếm bởi sự khác biệt, trong đó vú bò gây tò mò ngay từ tên gọi và hình dáng.
Vú bò thường được nhắc đến vào mùa hè, thời điểm cây bắt đầu cho những lứa quả chín. Tuy nhiên, nguồn quả tự nhiên không ổn định, mỗi cây cũng không phải lúc nào cũng cho sản lượng lớn. Đây là một trong những lý do loại quả này khó xuất hiện thường xuyên trên thị trường. Người muốn mua thường phải chờ đúng mùa hoặc tìm đến những người chuyên thu hái đặc sản rừng.
Hiện quả vú bò được bán với giá khoảng 55.000 đồng/kg. Quả được thu hái chủ yếu từ những cây mọc tự nhiên nên không phải lúc nào cũng có hàng. Vào thời điểm rộ mùa, người bán có thể gom được vài kg, nhưng khi hết mùa, nguồn cung gần như không còn.
Trước đây, một số người còn hái cây con về trồng quanh nhà, tận dụng những khoảng đất trống hoặc bờ rào để có quả ăn khi vào mùa. Đây không phải loại cây đòi hỏi cách chăm sóc quá cầu kỳ.
Trong tự nhiên, vú bò có thể mọc ở ven rừng, vùng đồi và những nơi có ánh sáng. Cây chịu được điều kiện tương đối khắc nghiệt, vì vậy khi trồng có thể ưu tiên đất thoát nước tốt, có ánh sáng và giữ độ ẩm vừa phải. Tuy nhiên, do chưa được trồng phổ biến với quy mô lớn nên nguồn cây giống và kinh nghiệm canh tác vẫn còn hạn chế.
