Có lần, khi đón con từ trường về, một phụ huynh tình cờ gặp mẹ của bạn cùng lớp. Vừa gặp, chị than thở: “Con mình lại chỉ được 8 điểm toán, trong khi bạn nhà bên cạnh được điểm tuyệt đối. Mới lớp 3 mà đã chênh lệch thế này rồi, không biết phải làm sao…”
Đó là nỗi lo rất quen thuộc của nhiều bố mẹ. Mỗi lần nhận kết quả học tập của con, ai cũng khó tránh khỏi cảm giác hồi hộp, thậm chí áp lực, thậm chí 9 điểm vẫn thấy chưa yên tâm, luôn mong con đạt điểm 10 tuyệt đối.
Tuy nhiên, khi quan sát hành trình học tập của nhiều học sinh từ lớp 1 đến lớp 5, các chuyên gia cho biết, điều tạo nên khoảng cách giữa những đứa trẻ là thói quen học tập và sinh hoạt hàng ngày. Dù không dễ nhìn thấy ngay, thói quen này mới là nền tảng quyết định sự tiến bộ và phát triển bền vững của trẻ theo thời gian.
3 thói quen quan trọng cần rèn luyện tốt cho con ở giai đoạn tiểu học
Thói quen tập trung
Nhiều bố mẹ cho rằng con ngồi học càng lâu thì càng tốt, nên thường yêu cầu trẻ ngồi vào bàn hàng giờ liền, đặc biệt vào cuối tuần, hạn chế cả việc vận động hay vui chơi.
Tuy nhiên, thực tế trẻ có thể vẫn ngồi đó, nhưng tâm trí lại không tập trung, việc học trở nên kém hiệu quả và thời gian bị lãng phí.
Điều quan trọng không phải học bao lâu, mà là học tập trung như thế nào. Một đứa trẻ học tập trung trong 20 phút thường hiệu quả hơn nhiều so với việc ngồi hai tiếng nhưng liên tục mất tập trung.
Vì vậy, cách phù hợp hơn là chia thời gian học thành những khoảng ngắn. Trẻ có thể tập trung học khoảng 15 - 20 phút, sau đó nghỉ ngơi, vận động hoặc chơi tự do vài phút. Khi được học và nghỉ xen kẽ hợp lý, khả năng tập trung sẽ dần được cải thiện.
Thói quen đọc sách
Nhiều bố mẹ cho rằng sách ngoại khóa chỉ mang tính “giải trí”, vì vậy ưu tiên để con tập trung hoàn toàn vào sách giáo khoa. Đây thực ra là một quan niệm chưa thật sự đầy đủ.
Tiểu học, đặc biệt trong những năm đầu, là giai đoạn quan trọng để hình thành thói quen đọc sách. Nếu bỏ lỡ thời điểm này, khi lên các cấp học cao hơn, việc theo kịp chương trình sẽ trở nên khó khăn hơn do lượng kiến thức và yêu cầu tư duy tăng lên.
Khi được tiếp xúc với sách thường xuyên, trẻ dần phát triển khả năng đọc hiểu, tư duy và diễn đạt.
Thói quen dọn dẹp
Đây là một chi tiết rất dễ bị bỏ qua, nhưng lại là nơi thể hiện rõ những kỹ năng quan trọng của trẻ.
Những việc tưởng chừng nhỏ như sắp xếp cặp sách, dọn dẹp bàn học... đóng vai trò lớn trong việc rèn luyện tính ngăn nắp và tinh thần trách nhiệm.
Ví dụ, khi không tìm thấy bài kiểm tra, lúc quên bài tập, khi lại để quên sách ở trường. Mỗi việc tuy nhỏ nhưng tích lại sẽ khiến trẻ mất thời gian, giảm sự tập trung và hiệu quả học tập.
Ngược lại, khi hình thành thói quen gọn gàng, trẻ dần biết tự quản lý bản thân và chịu trách nhiệm với việc học. Chính thái độ này sẽ ảnh hưởng tích cực đến toàn bộ quá trình học tập và phát triển của trẻ về lâu dài.
Để hình thành thói quen, hãy tập trung vào hai mốc thời gian quan trọng này
Nhiều bậc phụ huynh nói: " Tôi biết thói quen tốt rất quan trọng, nhưng tôi dường như không thể nào giúp con hình thành được tư duy đúng đắn. Tôi nên làm gì đây? "
Thực tế, có hai giai đoạn quan trọng để hình thành thói quen cho trẻ, nắm bắt thời điểm này sẽ mang lại hiệu quả gấp đôi với một nửa công sức.
Ba tháng đầu tiên sau khi bắt đầu lớp một
Đây là giai đoạn chuyển tiếp từ mẫu giáo lên tiểu học, đồng thời cũng là thời điểm rất thuận lợi để hình thành những thói quen và quy tắc ban đầu cho trẻ.
Ở giai đoạn này, trẻ bắt đầu ý thức rõ hơn về vai trò của mình, nên thường sẵn sàng hợp tác và làm theo hướng dẫn của bố mẹ. Nếu được định hướng sớm, như xây dựng thời gian biểu học tập, sắp xếp đồ dùng, trẻ sẽ dễ dàng tiếp nhận và duy trì lâu dài.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh cho rằng con còn nhỏ, bài vở chưa nhiều nên chưa cần rèn nề nếp. Đến khi lên lớp 3, lớp 4, việc học trở nên áp lực hơn, mới bắt đầu lo lắng lúc này trẻ đã quen với những thói quen cũ, việc điều chỉnh sẽ khó khăn hơn.
Vì vậy, việc hình thành thói quen tốt ngay từ đầu sẽ giúp trẻ học tập nhẹ nhàng và hiệu quả hơn trong những năm sau.
Hai tháng đầu tiên sau khi bắt đầu lớp ba
Đây là giai đoạn quan trọng, khi trẻ bắt đầu chuyển từ học tập thụ động sang chủ động.
Từ lớp 3 trở đi, lượng bài tập tăng lên, nội dung cũng khó hơn. Trẻ cần dần học cách tự quản lý thời gian, tự kiểm tra bài làm và nhận ra những lỗi sai.
Vì vậy, ở giai đoạn này, bố mẹ nên từng bước chuyển từ việc kèm sát sang hỗ trợ từ xa. Thay vì làm cùng mọi việc, hãy giúp con xây dựng thói quen tự học, sau đó dần “lùi lại” để con tự chủ hơn.
