Bức tranh của hạng nặng võ thuật tổng hợp hiện đại đang bộc lộ nhiều mảng màu u ám với lối đánh đơn điệu và thiếu chiều sâu. Thông qua góc nhìn sắc sảo của cựu vô địch Josh Barnett, chúng ta không chỉ thấy được những lỗ hổng trong khâu đào tạo nhân sự của UFC mà còn nhen nhóm hy vọng từ những bước ngoặt sắp tới của Alex Pereira hay Gable Steveson.
Cựu vô địch hạng nặng UFC Josh Barnett là một trong những chứng nhân lịch sử hiếm hoi đã sống qua nhiều kỷ nguyên vàng son của võ thuật tổng hợp, từ những năm tháng rực lửa tại PRIDE Fighting Championships cho đến đấu trường Strikeforce. Hơn ai hết, anh hiểu rõ giá trị cốt lõi làm nên sức hút mãnh liệt của những gã khổng lồ trên võ đài.
Trong suốt nhiều thập kỷ qua, hạng nặng luôn trải qua những giai đoạn thăng trầm về cả độ phổ biến lẫn chiều sâu lực lượng. Thế nhưng, ở thời điểm hiện tại, phân hạng này dường như không chỉ cạn kiệt về mặt tài năng mà số lượng những võ sĩ thực sự đạt đẳng cấp tinh hoa trong toàn bộ nền thể thao cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Sự hời hợt và thiếu chiều sâu chiến thuật
Từng chạm trán với những tay đấm sừng sỏ nhất hành tinh, Barnett ngậm ngùi thừa nhận rằng đây là một khoảng thời gian vô cùng tồi tệ đối với hạng cân của mình, đặc biệt là khi nhìn vào danh sách võ sĩ đang thi đấu tại UFC.
"Thành thật mà nói, hạng nặng lúc này đang ở tình trạng tồi tệ nhất trong một khoảng thời gian dài vừa qua," Barnett chia sẻ với giới truyền thông trước thềm sự kiện tay trần Blood4Blood. "Chắc chắn vẫn có những gã vô cùng quyết tâm, lầm lì và sở hữu đôi chút tài năng. Ở top đầu, chúng ta vẫn có những chiến binh thực sự xuất chúng như Tom Aspinall hay Ciryl Gane. Thế nhưng, vấn đề nằm ở phần còn lại."
Lão tướng kỳ cựu hồi tưởng lại thời kỳ hoàng kim: "Cái hay của kỷ nguyên PRIDE ngày xưa là bạn sẽ thấy các võ sĩ lao vào những cuộc chiến thực sự, ép đối thủ bộc lộ điểm yếu rồi tàn nhẫn khai thác chúng. Bạn sẽ được chứng kiến những trận đấu mà người ta đang đấu trí căng thẳng như chơi cờ, rồi bất ngờ bùng nổ thành một cuộc ẩu đả bạo lực đẫm máu, trước khi quay lại thế trận giằng co chiến thuật. Tất cả mọi khía cạnh của võ thuật đều được khám phá và phô diễn đến tận cùng."
Đáng buồn thay, bức tranh ấy nay đã nhạt nhòa. Barnett lập luận một cách sắc bén rằng phần lớn các trận đấu hạng nặng hiện nay không hề thể hiện được kỹ năng chuyên môn sâu sắc. Thay vào đó, chúng biến thành những màn trình diễn vụng về, luộm thuộm khiến khán giả ngày càng ngán ngẩm.
"Bây giờ, tất cả những gì bạn thấy chỉ là một đám to xác thi triển thứ kickboxing vụng về, hoặc những đòn boxing nặng nề nhưng lố bịch kết hợp với chút vật lộn, và chấm hết! Chẳng còn gì khác," Barnett thẳng thắn chỉ trích. Anh cũng lấy trường hợp của Jailton Almeida làm ví dụ minh họa cho sự bất cập trong cách dùng người của ban tổ chức. Một võ sĩ vốn có thể hình phù hợp hơn ở hạng 205 lbs, từng liên tục khuất phục đối thủ, nhưng chỉ sau hai thất bại đã bị UFC sa thải thẳng tay dù vẫn đang nằm trong top 15.
Để chứng minh cho nhận định của mình, Barnett nhắc lại sự kiện UFC tại Úc diễn ra tại Perth. Main card chứng kiến hai trận hạng nặng liên tiếp nhưng lại vô cùng mờ nhạt: Louie Sutherland đánh bại Tai Tuivasa trong một trận đấu đáng quên, trong khi Brando Pericic và Shamil Gaziev lao vào một màn đổi đòn theo bản năng trước khi Pericic có chiến thắng knock out ở hiệp hai. Dù cặp đấu sau nhận được phần thưởng Fight of the Night, nhưng dưới góc nhìn chuyên môn, đó chắc chắn không phải là một kiệt tác kỹ thuật.
Giải pháp cực đoan mang hơi hướng kỷ nguyên cũ
Tuy nhiên, gã khổng lồ mang biệt danh "The Warmaster" không hề buông xuôi. Anh tin rằng hạng nặng hoàn toàn có thể lột xác nếu các nhà tổ chức, đặc biệt là UFC, áp dụng đúng chiến lược. Barnett cho rằng việc UFC "mượn" một trang từ cẩm nang của PRIDE sẽ là nước đi tuyệt vời để hâm nóng bầu không khí.
"Tôi nghĩ khi chúng ta nói về những giải đấu theo thể thức 8 người hoặc 16 người loại trực tiếp, đó chính xác là những gì UFC cần làm lúc này," Barnett nhấn mạnh. "UFC cần làm cái điều mà họ luôn từ chối, cái điều mà hầu hết các ủy ban thể thao và những kẻ tự cho mình hiểu biết về võ thuật sẽ cấm cản. Đó là một giải đấu 8 người."
Quan điểm của Barnett rất rõ ràng: "Họ cần tổ chức một giải đấu gói gọn trong một hoặc hai đêm để xáo trộn toàn bộ phân hạng và sắp xếp lại trật tự. Hãy cho tất cả những gã này một cơ hội, một mục tiêu vĩ đại nào đó để hướng tới và xem họ bộc lộ được những gì. Khi đó, bạn sẽ biết ngay ai xứng đáng được giữ lại và ai cần phải bị đào thải. Giải pháp thực sự chỉ đơn giản như vậy thôi."
Bên cạnh yếu tố chuyên môn, tính giải trí cũng là điều Barnett đặc biệt lưu tâm. Dù không thể so sánh thế hệ hiện tại với những huyền thoại trong quá khứ, anh lại đánh giá rất cao những võ sĩ dám bộc lộ cá tính mạnh mẽ như ngôi sao đang lên Josh Hokit. Sự điên rồ và cống hiến hết mình trên võ đài chính là thứ gia vị thiết yếu để lôi kéo sự chú ý của người hâm mộ.
Ánh sáng le lói cuối đường hầm
Dù bức tranh tổng thể khá ảm đạm, hạng nặng UFC vẫn đang đón nhận những tia hy vọng mới đầy sức nặng.
Tâm điểm phải kể đến sự kiện UFC White House vào tháng 6 tới đây, khi cựu vô địch hai hạng cân Alex Pereira quyết định tăng cân lên hạng nặng để thách thức Ciryl Gane tranh chiếc đai vô địch tạm thời. Người chiến thắng trong cặp đấu lịch sử này được kỳ vọng sẽ đối đầu với Tom Aspinall ngay khi anh sẵn sàng trở lại. Việc một siêu sao có sức hút khủng khiếp như Pereira góp mặt chắc chắn sẽ tạo ra cơn địa chấn truyền thông cho toàn bộ phân hạng.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của Huy chương vàng Olympic Gable Steveson cũng là một ẩn số vô cùng thú vị. Quái kiệt vật tự do này dự kiến sẽ có màn ra mắt tại UFC 329 vào tháng 7, hứa hẹn mang đến một luồng gió mới mang đậm tính chiến thuật đỉnh cao.
Dù vậy, Barnett cho rằng đó mới chỉ là hai mảnh ghép nhỏ trong một bức tranh lớn. Sự thiếu ổn định vẫn là căn bệnh trầm kha cần được chữa trị. "Hôm nay bạn thấy một gã lên võ đài, hủy diệt mọi thứ và xây dựng chuỗi thắng ấn tượng, nhưng ngay trận tiếp theo hắn ta lại trượt ngã một cách thảm hại. Khán giả muốn thấy sự ổn định trong phong độ," Barnett phân tích.
Cuối cùng, cựu vương vẫn giữ vững niềm tin vào sự tái sinh của hạng nặng. Dù phải thông qua việc săn lùng tài năng mới trên The Contender Series hay rèn giũa những viên ngọc thô chưa từng có ý định thi đấu chuyên nghiệp, phân hạng này hoàn toàn có thể trở lại thời kỳ đỉnh cao. "Phân hạng này có thể được sửa chữa. Chắc chắn là vậy. Nhưng bạn cần một người có đủ tầm nhìn và sự thấu hiểu để biết chính xác phải làm như thế nào," Barnett kết luận.
