Thắp hương là thói quen của nhiều người Việt. Việc này không chỉ thể hiện việc tưởng nhớ tổ tiên mà còn mang ý nghĩa cầu mong bình an, may mắn. Thông thường, khi thắp hương, các gia đình sẽ đặt một vài vật phẩm như trái cây, bánh kẹo… lên bàn thờ. Sau khi hoàn tất các nghi lễ, các lễ vật này sẽ được hạ xuống và chia lộc cho mọi người. Tuy nhiên, không phải vật nào cũng có thể đem chia cho người ngoài.
Trên bàn thờ, gạo và muối là hai thứ thường xuyên xuất hiện. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu được ý nghĩa cũng như cách sử dụng chúng cho phù hợp. Đây cũng chính là thứ không nên chia lộc cho người ngoài. Tùy theo dịp lễ cúng cụ thể, cách xử lý các vật phẩm này cũng khác nhau.
Muối sau khi thắp hương
Theo quan niệm dân gian, muối không chỉ là gia vị mà còn có ý nghĩa thanh lọc, tượng trưng. Khi đặt trên bàn thờ, muối được xem là phần lộc có tác dụng giữ gìn, cân bằng không gian sống. Sau khi thắp hương xong, không nên đem muối chia cho người khác hoặc đem ra ngoài tùy ý sử dụng. Muối đặt trên bàn thờ được xem là vật mang tính tượng trưng, cần có cách xử lý phù hợp. Sau khi hương tàn, có thể đem muối rắc trước cửa, rắc ra phía ngoài đường... Việc này giúp giữ không gian sống sạch sẽ, duy trì sự ổn định trong nhà. Với muối ở trong hũ muối, có thể giữ lại trong hũ thay vì đem cho hoặc sử dụng tùy tiện.
Gạo sau khi thắp hương
Gạo được xem là biểu tượng cho sự no đủ, gắn liền với đời sống của con người. Đặt gạo lên bàn thờ mang ý nghĩa cầu mong tài lộc dồi dào, cuộc sống đầy đủ, không thiếu thốn. Gạo sau khi thắp hương được coi là lộc, không nên tùy tiện đem cho người khác.
Gạo cúng đựng trong hũ có thể dùng để nấu ăn, trộn chung với gạo thường hoặc giữ lại một ít trong hũ để tượng trưng. Gạo trong một số lễ cúng có thể đem rắc trước cửa nhà, rắc ngoài ban công.
Nói chung, không nên đem gạo và muối cúng cho người ngoài, tránh làm mất đi ý nghĩa khi dâng cúng những vật phẩm này. Thông thường, muối và gạo đặt trong hũ có thể sử dụng để nâu ăn. Nếu không dùng, hãy đem rải gạo ở trước cửa thay vì bỏ đi.
Quan niệm về gạo và muối cúng không hề cứng nhắc mà xuất phát từ quan niệm dân gian, có thể thay đổi theo từng vùng, từng gia đình. Gia chủ có thể linh hoạt xử lý theo phong tục ở nơi mình sống.
* Thông tin mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
