Điều trị thành công ca tràn khí màng phổi hiếm gặp liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt

BS Phạm Nguyễn Thành Nam và bệnh nhân tại Khoa Phẫu thuật Mạch máu và Can thiệp nội mạch. Ảnh: Bệnh viện FV.

Tràn khí màng phổi không rõ nguyên nhân: Manh mối bất ngờ từ chu kỳ kinh nguyệt

Marie-Jenny (23 tuổi, quốc tịch Pháp, gốc Việt, đang làm việc trong lĩnh vực du lịch tại Việt Nam) nhập viện cấp cứu vì đau ngực phải đột ngột kèm khó thở. Chị được chẩn đoán tràn khí màng phổi tự phát và điều trị bằng dẫn lưu màng phổi. Tuy nhiên, sau nhiều ngày theo dõi, tình trạng đau ngực vẫn còn và vẫn phải dùng ống dẫn lưu, trong khi chưa tìm ra nguyên nhân gây bệnh.

Gặp khó khăn trong giao tiếp do không thông thạo tiếng Việt và lo lắng vì bệnh kéo dài, Marie-Jenny quyết định tìm đến Bệnh viện FV.

Khác với cách tiếp cận chỉ tập trung vào kết quả chẩn đoán trước đó, các bác sĩ FV khai thác lại toàn bộ bệnh sử, từ thời điểm xuất hiện triệu chứng, diễn tiến bệnh đến các yếu tố liên quan trong sinh hoạt hằng ngày của Marie-Jenny. Một chi tiết quan trọng được ghi nhận là bệnh nhân xuất hiện các cơn đau ngực trùng với chu kỳ kinh nguyệt.

Sau hội chẩn, ThS.BSCKII Lương Ngọc Trung – Phẫu thuật viên Lồng ngực, mạch máu - Trưởng khoa Phẫu thuật mạch máu và Can thiệp nội mạch – xác định người bệnh mắc phải tình trạng tràn khí màng phổi liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt (Catamenial Pneumothorax). Đây là một dạng tràn khí màng phổi tự phát xảy ra ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, thường xuất hiện đồng thời hoặc trong vòng 72 giờ kể từ khi bắt đầu kỳ kinh. Theo các nghiên cứu, bệnh chỉ chiếm khoảng 3–6% các trường hợp tràn khí màng phổi tự phát ở phụ nữ, mặc dù tỷ lệ này có thể cao hơn ở những nhóm bệnh nhân được điều trị chuyên sâu, do đó đây được xem là một bệnh lý hiếm gặp và dễ bị bỏ sót trong chẩn đoán.

Theo bác sĩ Trung, bệnh thường liên quan đến lạc nội mạc tử cung vùng ngực, khi mô nội mạc tử cung phát triển ở cơ hoành hoặc màng phổi. Mỗi kỳ kinh, các tổn thương này có thể là nguyên nhân gây tràn khí từ ổ bụng vào khoang màng phổi, khiến phổi xẹp một phần hoặc hoàn toàn.

Đối với Marie-Jenny, việc điều trị triệt để đặc biệt quan trọng vì công việc thường xuyên phải di chuyển bằng đường hàng không. Nếu tràn khí màng phổi tái phát trong khi bay, chị có thể đối mặt với nhiều nguy cơ nghiêm trọng.

Ê-kíp đang thực hiện phẫu thuật bằng nội soi lồng ngực có hỗ trợ video (Video-Assisted Thoracoscopic Surgery - VATS)

Phẫu thuật nội soi VATS giải quyết triệt để tổn thương

Sau khi đánh giá toàn diện, ê-kíp quyết định phẫu thuật bằng nội soi lồng ngực có hỗ trợ video (Video-Assisted Thoracoscopic Surgery - VATS). Qua hệ thống camera nội soi, bác sĩ kiểm tra toàn bộ khoang màng phổi, xử lý các tổn thương nghi ngờ và thực hiện thủ thuật làm dính màng phổi nhằm giảm nguy cơ tái phát. Trong quá trình mổ, người bệnh hoàn toàn không có các bóng khí phổi xì vỡ, không có các tổn thương trên phổi gây tràn khí.

Phẫu thuật nội soi VATS là phương pháp điều trị được áp dụng rộng rãi đối với các trường hợp tràn khí màng phổi tái phát, đặc biệt khi nghi ngờ liên quan đến lạc nội mạc tử cung vùng ngực.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Chỉ vài giờ sau mổ, Marie-Jenny đã có thể tự ngồi dậy, đi lại nhẹ nhàng. Hai ngày sau, chị được xuất viện trong tình trạng ổn định. Chị chia sẻ: "Tôi biết cuối cùng mình đã được chữa đúng bệnh. Cảm giác nhẹ nhõm hoàn toàn khác với sự hoang mang suốt mười ngày trước đó."

Theo ThS.BSCKII Lương Ngọc Trung, mặc dù hiếm gặp, tràn khí màng phổi liên quan chu kỳ kinh nguyệt cần được nghĩ đến ở phụ nữ trẻ bị tràn khí màng phổi tái phát, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện trong vòng khoảng 72 giờ trước hoặc sau kỳ kinh. Việc khai thác kỹ bệnh sử có ý nghĩa không kém các xét nghiệm hình ảnh, giúp bác sĩ nhận diện đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Bệnh lý cũng đã được nhóm các BS bệnh viện FV xuất bản trên tạp chí uy tín về y khoa thế giới Elsevier.