Bác sĩ Mai Văn Lực, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E cho biết, mới tiếp nhận một nam bệnh nhân nhập viện cấp cứu vì cơn đau quặn thận, qua thăm khám xác định có sỏi niệu quản, từ đó gây ứ nước thận mức III.
Sau khi được dùng thuốc, bệnh nhân đã ổn định trở lại, nhưng điều làm bác sĩ bất ngờ hơn cả đó là quyết định xin xuất viện, từ đối điều trị theo y học hiện đại để về nhà uống thuốc nam. “Ca bệnh này khiến tôi rất day dứt, bởi sự bất lực của người thầy thuốc không phải đến từ ca bệnh khó, mà nhiều khi biết bệnh nhân lựa chọn sai hướng điều trị nhưng không thể giữ họ ở lại”, bác sĩ Lực chia sẻ.
Với trường hợp này, do có viên sỏi lớn chặn dòng nước tiểu xuống bàng quang, từ đó khiến thận bị ứ nước, nhu mô thận mỏng dần, chức năng thận đang bị tổn thương. Với trường hợp này, việc viên sỏi tự đào thải gần như không còn, nếu không xử lý thận ứ nước sẽ khiến bộ phận này dần mất chức năng do biến chứng sỏi thận.

Hình ảnh chụp CT cho thấy sỏi niệu quản phải kích thước 17x11 mm của bệnh nhân. Ảnh: BSCC.
Theo chia sẻ của bác sĩ Lực, do lo lắng cho bệnh nhân, trực tiếp bác sĩ đã gọi điện theo số lưu trong hồ sơ, giải thích vấn đề nghiêm trọng cần điều trị sớm. Trường hợp nếu không điều trị tại khoa, bệnh nhân có thể đến bất kể cơ sở y tế lớn khác để được xử lý càng sớm, càng tốt, không nên trì hoãn điều trị.
Thế nhưng, bệnh nhân vẫn kiên quyết từ chối và làm theo quyết định của mình đó là uống thuốc nam. Câu trả lời ấy khiến bác sĩ chỉ biết thở dài. Theo BS Mai Văn Lực, không ít bệnh nhân mắc sai lầm khi cho rằng hết đau đồng nghĩa bệnh đã khỏi. Thực tế, cơn đau quặn thận xuất hiện khi viên sỏi gây tắc nghẽn cấp tính.
Sau một thời gian, cơ thể có cơ chế thích nghi, áp lực trong thận giảm xuống nên triệu chứng đau cũng giảm hoặc biến mất. Điều này khiến nhiều người lầm tưởng thuốc nam hoặc các bài thuốc truyền miệng đã phát huy tác dụng. Đến khi người bệnh xuất hiện đau trở lại hoặc phát hiện suy giảm chức năng thận thì nhiều trường hợp đã quá muộn để cứu được quả thận.

Thuốc nam tốt nhưng cần phải biết cách sử dụng, khi uống phải có chỉ định cho từng trường hợp. Ảnh minh họa.
Bác sĩ Lực cho rằng, thuốc nam không xấu, nhưng dùng phải đúng chỉ định. Đối với sỏi tiết niệu, thuốc nam có thể hỗ trợ trong một số trường hợp nhất định. Cụ thể, khi viên sỏi còn nhỏ, thường dưới 5-6 mm, bề mặt nhẵn, chưa gây tắc nghẽn và chức năng thận vẫn bình thường, các bài thuốc có tác dụng lợi tiểu, kháng viêm có thể hỗ trợ cơ thể đào thải sỏi tự nhiên. Ngược lại, khi sỏi đã lớn hoặc mắc kẹt tại niệu quản gây ứ nước thận độ II, độ III, việc chỉ trông chờ vào thuốc nam gần như không còn hiệu quả.
Theo bác sĩ Mai Văn Lực, hiện nay điều trị sỏi tiết niệu đã có nhiều bước tiến lớn. Thay vì phải mổ mở như trước, nhiều trường hợp có thể được điều trị bằng các kỹ thuật ít xâm lấn như tán sỏi nội soi ngược dòng, tán sỏi qua da đường hầm nhỏ... Những phương pháp này giúp loại bỏ sỏi hiệu quả, ít đau, thời gian nằm viện ngắn và đặc biệt là bảo tồn tối đa chức năng thận nếu được thực hiện kịp thời.
Qua trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý bỏ điều trị hoặc chỉ dựa vào các bài thuốc truyền miệng khi chưa được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.