Một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Đại học Yale (Mỹ) cho thấy quá trình lão hóa sinh học có thể chịu tác động từ một số loại thuốc kê đơn và thói quen sinh hoạt. Đáng chú ý, nhiều thực phẩm bổ sung chống lão hóa phổ biến trên thị trường lại chưa chứng minh được hiệu quả đáng kể.
Công trình được công bố trên tạp chí Nature Medicine, tập trung đánh giá khả năng tác động đến tuổi sinh học thông qua các dấu ấn phân tử trong máu. Kết quả mở ra hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu sức khỏe và thể chất, đặc biệt đối với mục tiêu duy trì khả năng vận động, sức bền và chất lượng cuộc sống khi tuổi tác tăng lên.
Nhóm nghiên cứu do Raghav Sehgal, nhà khoa học chuyên về sinh học tính toán và tin sinh học tại Đại học Yale, dẫn đầu. Thay vì chỉ tập trung vào từng căn bệnh như ung thư hay tim mạch, các nhà khoa học tìm hiểu quá trình lão hóa – yếu tố có liên quan đến nguy cơ mắc nhiều bệnh lý, trong đó có tiểu đường và sa sút trí tuệ.
Để đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp, nhóm nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 51 thử nghiệm lâm sàng, phân tích hơn 110 dấu ấn methyl hóa DNA, bao gồm 16 hệ thống đo tuổi sinh học (epigenetic clocks).
Những chỉ số này được xác định thông qua các biến đổi hóa học gắn trên DNA, giúp ước tính tình trạng lão hóa của cơ thể. Nhờ so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng các biện pháp điều trị, nhóm nghiên cứu có thể nhận diện phương pháp nào tạo ra thay đổi đáng kể.
Kết quả cho thấy sự kết hợp giữa chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện thể chất thường xuyên có khả năng làm giảm tuổi sinh học. Những chế độ dinh dưỡng được khảo sát bao gồm ăn theo kiểu Địa Trung Hải, ít chất béo và ít carbohydrate.
Bên cạnh đó, một số loại thuốc kê đơn ghi nhận kết quả tích cực, nổi bật là metformin, semaglutide và các liệu pháp kháng TNF – nhóm thuốc tác động đến protein liên quan đến phản ứng viêm trong cơ thể.
Ngược lại, các loại thực phẩm bổ sung không kê đơn và một số thủ thuật y tế chưa cho thấy khả năng cải thiện đáng kể những dấu ấn lão hóa được khảo sát. Nghiên cứu cũng ghi nhận những người đang mắc bệnh thường có mức thay đổi chỉ số sinh học rõ rệt hơn nhóm khỏe mạnh.
Theo Raghav Sehgal, những xét nghiệm máu dựa trên dấu ấn DNA thế hệ mới có thể giúp rút ngắn đáng kể thời gian đánh giá hiệu quả của các phương pháp chống lão hóa. Thay vì phải chờ hàng chục năm để theo dõi kết quả, giới khoa học có thể sớm nhận diện những biện pháp tiềm năng chỉ sau vài tháng hoặc vài năm.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh việc giảm tuổi sinh học trên xét nghiệm chưa đồng nghĩa với kéo dài tuổi thọ hoặc ngăn ngừa chắc chắn các bệnh liên quan đến tuổi tác. Những kết quả ban đầu vẫn cần được kiểm chứng trên quy mô lớn hơn và nhiều nhóm đối tượng khác nhau.
Dù vậy, nghiên cứu tiếp tục củng cố quan điểm rằng duy trì thể trạng không chỉ phụ thuộc vào tuổi đời. Chế độ dinh dưỡng hợp lý kết hợp vận động thường xuyên vẫn là những yếu tố quan trọng giúp cơ thể khỏe mạnh và làm chậm một số dấu hiệu lão hóa.
