Gỏi nhộng ong rừng U Minh là món đặc sản độc đáo của Cà Mau, gây tò mò bởi nguyên liệu lạ nhưng chinh phục thực khách nhờ vị béo ngậy, thơm bùi của nhộng ong non hòa quyện cùng rau củ thanh mát và nước trộn chua ngọt.
Từ sản vật của những cánh rừng tràm, món ăn dân dã này dần trở thành nét riêng trong văn hóa ẩm thực miền Tây, được nhiều du khách tìm thưởng thức khi có dịp ghé thăm vùng đất cực Nam Tổ quốc.
Nhộng ong là ong non còn nằm trong tổ, có thân mềm, màu trắng ngà, chứa phần thịt béo và thơm. Ong rừng U Minh sinh sống tự nhiên trong những cánh rừng tràm, hút mật hoa tràm nên được người dân địa phương xem là nguồn nguyên liệu đặc biệt. Nhộng ong sau khi lấy khỏi tổ cần được sơ chế cẩn thận, tránh làm vỡ hoặc dập nát bởi phần thân khá mềm, dễ ảnh hưởng đến chất lượng món ăn.
Điểm hấp dẫn của gỏi nhộng ong nằm ở sự kết hợp giữa vị béo bùi của nhộng ong và vị giòn thanh của bắp chuối. Bắp chuối được thái mỏng, ngâm nước phù hợp để hạn chế thâm rồi vắt ráo. Rau thơm, rau gia vị cùng các nguyên liệu ăn kèm được chuẩn bị vừa đủ, tạo nên hương vị hài hòa. Nhộng ong được làm sạch, chế biến chín trước khi trộn cùng các thành phần khác. Nước trộn gỏi thường có vị chua, ngọt, mặn vừa phải, thêm chút cay của ớt để món ăn thêm đậm đà.
Khi thưởng thức, thực khách cảm nhận rõ độ mềm béo của nhộng ong, xen lẫn chút giòn sần sật của bắp chuối. Vị chua ngọt của nước trộn giúp cân bằng độ ngậy, trong khi rau thơm làm dậy mùi món ăn. Tùy khẩu vị, gỏi có thể dùng cùng nước mắm chua cay hoặc nước mắm mặn thêm ớt. Sự đối lập giữa các hương vị khiến món ăn không bị ngấy, càng ăn càng cảm nhận được nét riêng của nguyên liệu dân dã miền sông nước.
Để món gỏi ngon, khâu sơ chế và phối trộn đòi hỏi sự khéo léo. Nhộng ong cần được xử lý nhẹ tay, làm sạch và chế biến đúng cách; bắp chuối phải giữ được độ giòn, không bị thâm hay ngấm quá nhiều nước. Các nguyên liệu cũng cần được cân đối để vị béo của nhộng ong không lấn át vị thanh mát của rau củ. Đây chính là bí quyết giúp món ăn giữ được hương vị tự nhiên mà vẫn đậm đà, hấp dẫn.
Ngoài món gỏi, nhộng ong rừng U Minh còn được dùng để nấu cháo, làm mắm hoặc gói lá bầu hấp. Trong đó, nhộng ong hấp lá bầu được nhiều người yêu thích bởi cách chế biến tương đối đơn giản, giúp giữ lại vị thơm béo đặc trưng. Nhộng ong sau khi sơ chế, nêm gia vị vừa ăn sẽ được gói trong lá bầu, lá mướp hoặc lá khổ qua rồi đem hấp chín. Khi mở lớp lá, hương thơm lan tỏa, phần nhộng mềm ngọt, béo ngậy, có thể ăn cùng nước chấm tùy thích.
Trước đây, nhộng ong chủ yếu được người dân địa phương khai thác và sử dụng trong bữa ăn gia đình. Khi ẩm thực vùng miền ngày càng được chú ý, nguyên liệu này cũng trở thành đặc sản được thực khách tìm mua. Tuy nhiên, ong rừng ngày càng khó tìm hơn, khiến nguồn nhộng ong không còn dồi dào như trước. Giá bán vì thế tương đối cao, dao động khoảng 250.000-350.000 đồng/kg, tùy thời điểm và nguồn cung.
Không chỉ lạ miệng, gỏi nhộng ong rừng còn thể hiện sự sáng tạo của người dân U Minh trong cách tận dụng sản vật địa phương. Từ nguyên liệu ít người dám thử, họ tạo nên món ăn hài hòa về hương vị, vừa giữ nét dân dã vừa mang dấu ấn riêng của ẩm thực Cà Mau. Với những du khách yêu thích khám phá đặc sản vùng miền, đây là món ăn đáng trải nghiệm, miễn là nhộng ong được khai thác hợp lý, sơ chế sạch và nấu chín an toàn.
