Không chủ quan khi đã hết sốt
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố (CDC) Hà Nội, trong tuần qua toàn thành phố ghi nhận 564 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 94 phường, xã; trong đó có 12 ổ dịch sốt xuất huyết mới được ghi nhận. Cộng dồn năm 2026 đến nay ghi nhận 6.407 trường hợp mắc tại 121 phường, xã, 0 ca tử vong.
Còn tại các bệnh viện, số ca mắc sốt xuất huyết nặng vẫn gia tăng, dù những ngày gần đây không khí lạnh đã tràn về. Theo các chuyên gia, trước đây khi gió heo may về là số ca mắc sốt xuất huyết giảm, nhưng hiện nay bệnh có thể mắc quanh năm, kể cả là khi rét đậm, rét hại và khi mắc bệnh vẫn gây biến chứng nặng.
Điển hình như trường hợp nữ bệnh nhân 53 tuổi, ở Hải Phòng được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốt xuất huyết Dengue diễn biến nặng. Trước đó bệnh nhân rất khỏe mạnh, chưa từng mắc sốt xuất huyết.
Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện sốt cao liên tục, có lúc lên tới 39 - 40°C, kèm đau mỏi toàn thân, buồn nôn, nôn nhiều và đau bụng. Dù người bệnh dùng thuốc hạ sốt tại nhà nhưng tình trạng không cải thiện. Khi được chuyển đến viện, bệnh nhân ở trong tình trạng men gan tăng, tiểu cầu giảm, kèm rối loạn đông máu. Bệnh nhân được chẩn đoán sốt xuất huyết Dengue nặng, có tổn thương gan và rối loạn đông máu, cần theo dõi sát nguy cơ xuất huyết, rối loạn tuần hoàn và các biến chứng khác.
Cô gái trẻ bị biến chứng khi mắc sốt xuất huyết phải nhập viện điều trị. Ảnh: BVCC.
Trường hợp khác là cô gái trẻ 23 tuổi, ở Hà Nội, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Khoảng 7 ngày trước khi chuyển viện, bệnh nhân xuất hiện sốt cao từng cơn, có lúc 39°C, kèm rét run, đau đầu, đau mỏi người, đau bụng, buồn nôn, nôn nhiều và đi ngoài phân lỏng.
Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tiểu cầu bệnh nhân giảm còn 21 G/L, men gan cao và siêu âm phát hiện dịch trong ổ bụng và khoang màng phổi hai bên. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng thoát huyết tương – một cơ chế quan trọng trong sốt xuất huyết Dengue nặng, có thể dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn huyết động và sốc nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.
ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, giảm tiểu cầu là biểu hiện thường gặp ở bệnh nhân sốt xuất huyết nhưng không thể chỉ dựa vào số lượng tiểu cầu để đánh giá mức độ nặng của bệnh. Nguy cơ biến chứng cần được đánh giá tổng thể dựa trên tình trạng lâm sàng và nhiều chỉ số khác như dấu hiệu xuất huyết, huyết áp, mạch, lượng nước tiểu, tình trạng cô đặc máu và các biểu hiện tổn thương cơ quan.
“Ở hai trường hợp này, ngoài tiểu cầu giảm sâu, người bệnh còn có men gan tăng rất cao, rối loạn đông máu và những dấu hiệu cảnh báo khác. Đây là những bất thường cho thấy bệnh đã diễn biến nghiêm trọng, cần được theo dõi chặt chẽ để phát hiện và xử trí kịp thời các biến chứng”, BS Phúc cho biết.
Đặc biệt, một trong những điểm cần lưu ý của sốt xuất huyết Dengue là bệnh có thể chuyển nặng vào thời điểm người bệnh bắt đầu giảm sốt. Giai đoạn nguy hiểm thường xảy ra khoảng từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, khi người bệnh có thể xuất hiện thoát huyết tương, xuất huyết nặng hoặc tổn thương cơ quan. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, tình trạng thoát huyết tương nghiêm trọng có thể dẫn đến giảm thể tích tuần hoàn, sốc, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng. Do vậy, khi nghi ngờ mắc sốt xuất huyết cần phải được đưa đến viện sớm.
Thời tiết lạnh cũng không lơ là phòng bệnh
Tiến sĩ Nguyễn Văn Dũng, Trưởng khoa Côn trùng, Viện Sốt rét- Côn trùng- Ký sinh trùng Trung ương cho biết, hiện dù trời lạnh nhưng số ca sốt xuất huyết được ghi nhận vẫn cao là do cộng hưởng từ nhiều nguyên nhân. Ông Dũng cho biết, muỗi Aedes truyền bệnh sốt xuất huyết thường sống trong nhà, chúng sinh sản, phát triển phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường và lượng mưa. Khi mưa nhiều, muỗi đẻ nhiều ổ bọ gậy, phát sinh thành muỗi truyền bệnh. Đặc biệt, nhiệt độ môi trường càng cao, vòng đời muỗi càng ngắn, càng sinh sôi nhanh và ngược lại, nhiệt độ càng thấp, muỗi càng sinh sản chậm, dịch sốt xuất huyết cũng theo đó mà thay đổi chu kỳ.
Dù thời tiết lạnh nhưng vẫn ghi nhận số ca mắc sốt xuất huyết cao, vì thế mọi người không chủ quan. Ảnh minh họa.
Theo đó, ở nhiệt độ khoảng 25-27 độ C, muỗi Aedes thường có chu kỳ phát triển khoảng 10-15 ngày; khi nhiệt độ trên 30 độ C, chu kỳ này rút ngắn chỉ khoảng 1 tuần. Vì vậy, trong năm, vào giai đoạn thời tiết nóng lên, muỗi sẽ sinh sản mạnh, từ tháng 6 - tháng 7, số ca mắc bắt đầu tăng cao do đàn muỗi khôi phục lại số lượng sau mùa lạnh. Đến khoảng tháng 9 tháng tháng 10, dịch sốt xuất huyết vào đỉnh dịch do đàn muỗi phát triển mạnh, là cao điểm. Giai đoạn tháng 11 đến tháng 12 trời lạnh, tốc độ sinh sản của muỗi chậm lại nhưng cũng sẽ phải mất một thời gian khoảng 1- 2 tháng mới có thể giảm dần số lượng và giảm dần số ca mắc sốt xuất huyết.
Dù trời lạnh, nhưng muỗi Aedes truyền bệnh sốt xuất huyết là thường sống trong nhà, nhiệt độ trong nhà thường cao hơn ngoài trời. Vì vậy khi trời bắt đầu chớm lạnh, muỗi trong nhà vẫn tồn tại, vẫn đốt bình thường, và vẫn truyền bệnh bình thường nếu muỗi mang mầm bệnh.
Tiêm vắc xin không thay thế biện pháp phòng bệnh truyền thống
Để chủ động phòng sốt xuất huyết, người dân cần thực hiện đồng thời nhiều biện pháp như loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng, diệt lăng quăng, bọ gậy, hạn chế muỗi đốt và giữ vệ sinh môi trường sống. Bên cạnh đó, tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết là một biện pháp phòng bệnh chủ động mà người dân có thể lựa chọn theo chỉ định, hướng dẫn của nhân viên y tế và quy định của cơ sở tiêm chủng.
Tuy nhiên, tiêm vắc xin không thay thế các biện pháp kiểm soát muỗi và phòng muỗi đốt. Khi có biểu hiện nghi ngờ sốt xuất huyết, người dân vẫn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm và hướng dẫn theo dõi phù hợp.
Các chuyên gia cảnh báo, sốt xuất huyết Dengue có thể diễn biến nặng ở bất kỳ lứa tuổi nào. Nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo, đặc biệt trong giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, theo dõi đúng hướng dẫn và tiếp cận y tế kịp thời là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng, bảo vệ sức khỏe và tính mạng người bệnh. Chủ động phòng bệnh, kết hợp các biện pháp kiểm soát muỗi với tiêm chủng phù hợp, sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc và diễn biến nặng do sốt xuất huyết.
