Một người mẹ chia sẻ rằng, điều quan trọng trong việc nuôi dạy nằm ở cách trò chuyện với, đặc biệt là những lời khen và sự ghi nhận đúng lúc.
Có lần, cậu con trai không muốn làm bài tập. Thay vì trách mắng, chị nhẹ nhàng đưa con ra công viên đi dạo. Trong tâm trạng thoải mái hơn, chị mới hiểu rằng con đang lo lắng vì bài nhiều và hơi khó.
Lần này, chị không nói “Con phải cố lên”, mà bắt đầu bằng những lời khích lệ: “Con đã nhận ra bài khó, như vậy là rất chú ý rồi.” “Mẹ thấy con đang cố gắng suy nghĩ, điều đó rất đáng khen.”
Sau đó, hai mẹ con cùng tìm cách giải quyết. Chị hướng dẫn con chia nhỏ thời gian học và động viên hỏi khi chưa hiểu. Dù hôm đó con làm bài chậm hơn, nhưng vui vẻ, tập trung và không còn chống đối.
Chị nhận ra rằng, lời khen đúng cách khiến trẻ dễ chịu, tin vào khả năng của mình. Khi trẻ cảm thấy mình “đang làm được”, các em sẽ tự nhiên muốn cố gắng hơn.
Vì vậy, đôi khi một câu nói nhẹ nhàng như “Mẹ tin con làm được” cũng đủ để trẻ dũng cảm vượt qua thử thách.
"Nhìn vào con bố mẹ như đang trưởng thành hơn"
Trong bữa tối, cậu bé A Hinh ăn được vài miếng rồi bắt đầu mè nheo đòi ra ngoài chơi. Trước đây, mỗi lần như vậy, không khí thường trở nên căng thẳng.
Nhưng lần này lại khác. Người mẹ nhẹ nhàng ôm con và hỏi: “Con không đói lắm đúng không? Con muốn ra ngoài chơi một chút rồi ăn tiếp à?” Cậu bé gật đầu.
Chị mỉm cười: “Vậy con đi chơi một lát nhé, nhưng nhớ cẩn thận. Lần sau, con cứ nói rõ với mẹ, mình sẽ cùng tìm cách, không cần phải cáu giận đâu.”
Sau đó, chị chia sẻ rằng trước đây, khi con bộc lộ cảm xúc, thường chỉ nhìn thấy hành vi bên ngoài mà chưa hiểu được điều con thực sự muốn nói. Vì vậy, càng cố kiểm soát thì cậu bé càng phản ứng mạnh hơn.
Nhưng khi bắt đầu lắng nghe cảm xúc của con, chị dần hiểu rằng đằng sau mỗi hành vi đều có lý do. Thay vì đối đầu, chị chọn cách đồng hành và cùng con tìm giải pháp. Khi cậu bé vui vẻ hơn, chị cũng cảm thấy nhẹ nhõm và kết nối nhiều hơn.
Chị nói rằng chính con trai đã giúp mình học cách nhận diện cảm xúc và trưởng thành từng ngày. Đôi khi bố mẹ giúp con học cách kiên nhẫn và thấu hiểu hơn.
Trong hành trình nuôi dạy, bố mẹ và và con cái đều đang học hỏi, thay đổi và hoàn thiện mỗi ngày.
"Bố mẹ tự hào về con"
Nhà văn nổi tiếng Sanmao từng viết một câu khiến nhiều người suy ngẫm: “Bi kịch của tôi không phải muốn có cả thế giới, mà là khao khát được người khác trân trọng.”
Trong suốt tuổi thơ, cô hiếm khi nhận được sự công nhận từ bố, và điều đó để lại trong lòng cô một khoảng trống khó lấp đầy.
Một câu chuyện khác của đạo diễn Jiang Wen. Dù đã nỗ lực học tập, thi đỗ đại học và đạt được nhiều thành tựu trong sự nghiệp, ông vẫn luôn chờ đợi một lời ghi nhận từ mẹ. Thế nhưng, ngay cả khi bà qua đời, ông vẫn chưa từng được nghe câu nói giản dị: “Mẹ tự hào về con.” Sự thiếu vắng ấy trở thành nỗi tiếc nuối.
Trong nhiều gia đình Á Đông, không ít bố mẹ có xu hướng ít khen ngợi con cái, đặc biệt là trước mặt người khác, vì lo rằng con sẽ trở nên tự mãn. Tuy nhiên, điều đôi khi bị bỏ quên là trẻ em lớn lên nhờ cảm giác được ghi nhận và khích lệ.
Một lời nói đơn giản như “Bố mẹ tự hào về con” trở thành nguồn động lực lớn, giúp trẻ thêm tự tin và vững vàng hơn trên hành trình trưởng thành.
Thực tế, sự công nhận giúp trẻ hiểu rõ giá trị của bản thân. Khi được ghi nhận đúng lúc, trẻ sẽ biết mình đã làm tốt điều gì, từ đó có động lực tiếp tục cố gắng.
Ví dụ: “Bố mẹ thấy con đã rất cố gắng” hay “Con làm việc này rất cẩn thận” sẽ giúp trẻ hiểu rằng nỗ lực của mình được nhìn nhận.
"Bố mẹ tin tưởng vào con"
“Con lỡ quên đậy nắp bút nên giấy bị lem mực rồi… con xin lỗi mẹ.”
Tiến sĩ Shefali Tsabary, tác giả cuốn "Sự thức tỉnh của bố mẹ", nghe con gái nói vậy, bà không trách mắng mà nhẹ nhàng khen con vì đã dũng cảm nhận lỗi. Sau đó, hai mẹ con cùng tìm cách khắc phục sai sót.
Niềm tin của bố mẹ chính là điểm tựa giúp trẻ mạnh mẽ hơn khi đối mặt với khó khăn. Khi được nhìn nhận bằng sự tin tưởng thay vì phán xét, trẻ sẽ cảm thấy an toàn để nói thật, dám nhận sai và biết sửa lỗi.
Thực ra, nhiều khó khăn của trẻ không hẳn quá sức, mà cần thêm một chút thời gian và niềm tin. Khi bố mẹ tin tưởng, trẻ cũng dần học cách tin vào chính mình. Từ đó, con học cách giải quyết được vấn đề, cũng như hình thành sự tự tin bên trong.
Đôi khi, điều quý giá nhất không phải giúp con làm mọi thứ thật hoàn hảo, mà là trao cho con cơ hội để thử, để sai và để tự sửa. Trong quá trình ấy, trẻ học được trách nhiệm, sự kiên trì và cảm giác “Mình có thể làm được”.
Và chính những khoảnh khắc nhỏ như vậy, khi con tự vượt qua khó khăn bằng khả năng của mình, là lúc bố mẹ nhận ra con đang lớn lên từng ngày.
