Hành lá là loại rau gia vị quen thuộc trong bữa cơm của người Việt. Không chỉ giúp món ăn thêm thơm ngon, hành lá còn rất dễ trồng, ít tốn diện tích và có thể thu hoạch nhiều lần. Tuy nhiên, không ít người gặp tình trạng hành mới trồng thì xanh tốt nhưng sau vài lần cắt lại còi cọc, vàng lá, thậm chí thối gốc.

1. Muốn hành xanh tốt, đẻ nhánh nhanh phải bắt đầu từ cách chọn giống và chuẩn bị đất
Chọn giống hành khỏe, có khả năng đẻ nhánh tốt
Để trồng hành lấy lá lâu dài, nên ưu tiên các giống hành lá dạng bụi, có khả năng sinh nhánh từ gốc. Những giống này thường cho thu hoạch nhiều đợt nếu được chăm sóc đúng cách.
Khi chọn giống, cần lưu ý:
-
Chọn bụi hành có gốc trắng chắc khỏe, rễ còn tươi, không bị dập nát.
-
Ưu tiên cây có lá xanh, không xuất hiện đốm bệnh hoặc dấu hiệu thối nhũn.
-
Nếu trồng bằng gốc hành mua ngoài chợ, nên giữ lại phần gốc dài khoảng 3–5cm cùng bộ rễ khỏe.
Đặc biệt, hành trồng bằng gốc thường cho lá mới nhanh hơn so với gieo hạt vì cây đã có sẵn hệ rễ và phần thân dự trữ dinh dưỡng.
Chuẩn bị đất tơi xốp, thoát nước tốt
Hành lá có bộ rễ tương đối nông, vì vậy đất trồng cần tơi xốp, giàu chất hữu cơ và không bị úng.
Có thể phối trộn đất theo tỷ lệ tham khảo:
-
5 phần đất sạch hoặc đất thịt nhẹ.
-
3 phần phân hữu cơ đã hoai mục.
-
2 phần trấu hun hoặc xơ dừa đã xử lý.
Trộn đều các nguyên liệu rồi cho vào chậu có lỗ thoát nước. Nếu trồng ngoài vườn, nên lên luống cao khoảng 15–20cm, đặc biệt ở những khu vực thường xuyên có mưa lớn.
Đất thoáng khí giúp rễ hành phát triển khỏe, hạn chế tình trạng thối gốc và tạo điều kiện thuận lợi cho cây sinh nhánh.
2. Bí quyết chăm sóc giúp hành lá xanh mướt, thân mập, liên tục ra nhánh
Trồng hành đúng khoảng cách
Khi trồng bằng gốc, đặt cây thẳng đứng, lấp đất vừa kín phần rễ và giữ cổ gốc thông thoáng. Không nên vùi quá sâu vì dễ khiến gốc bị úng, thối.
Khoảng cách giữa các bụi nên duy trì khoảng 10–15cm, tùy giống và kích thước bụi.
Trồng quá dày khiến các cây cạnh tranh ánh sáng, nước và dinh dưỡng, dẫn đến lá nhỏ, thân yếu và khả năng đẻ nhánh kém.
Đặt chậu ở nơi có đủ ánh sáng
Hành lá cần ánh sáng để quang hợp và phát triển. Tốt nhất nên đặt chậu tại vị trí nhận được khoảng 4–6 giờ nắng trực tiếp mỗi ngày.
Vào mùa hè nắng gắt, có thể che bớt nắng buổi trưa để hạn chế cháy đầu lá. Ngược lại, nếu trồng ở nơi quá tối, hành thường mọc vống, lá mảnh và dễ đổ.
Tưới nước vừa đủ, không để đất sũng nước
Một trong những nguyên nhân khiến hành vàng lá, chậm phát triển là tưới nước không hợp lý.
Hành thích đất ẩm nhưng không chịu được tình trạng ngập úng kéo dài.
Vào những ngày khô nóng, có thể kiểm tra đất và tưới vào sáng sớm khi cần thiết. Những ngày mưa hoặc thời tiết ẩm, cần giảm lượng nước tưới.
Mẹo đơn giản là dùng tay kiểm tra lớp đất mặt. Nếu đất bắt đầu se khô thì bổ sung nước, tránh tưới theo lịch cố định khi đất vẫn còn ướt.
Bón phân định kỳ để hành liên tục đẻ nhánh
Muốn hành phát triển lâu dài, cần bổ sung dinh dưỡng sau mỗi đợt thu hoạch.
Khoảng 10–15 ngày sau khi trồng, khi cây đã bén rễ và xuất hiện lá mới, có thể bắt đầu bón thúc nhẹ.
Nên ưu tiên phân trùn quế, phân hữu cơ hoai mục hoặc phân bón chuyên dùng cho rau ăn lá theo đúng liều lượng hướng dẫn.
Sau mỗi lần cắt hành, có thể bổ sung một lớp phân hữu cơ mỏng quanh bụi, kết hợp tưới nước vừa đủ để cây phục hồi.
Không nên bón phân tươi hoặc sử dụng quá nhiều phân đạm vì dễ làm cây yếu, tăng nguy cơ sâu bệnh và ảnh hưởng đến chất lượng rau.
3. Cách thu hoạch để hành cắt hết lứa này lại mọc lứa khác, xanh tốt quanh năm
Không nhổ cả bụi nếu muốn thu hoạch nhiều lần
Đây là bí quyết quan trọng giúp duy trì một chậu hành trong thời gian dài.
Khi hành đạt chiều cao khoảng 20–30cm, có thể bắt đầu thu hoạch tùy giống và tình trạng sinh trưởng.
Thay vì nhổ cả cây, hãy dùng kéo sạch cắt phần lá, chừa lại khoảng 3–5cm phía trên gốc. Cần tránh cắt sâu làm tổn thương phần gốc sinh trưởng.
Cách thu hoạch này giúp cây tiếp tục phát triển lá mới từ phần gốc còn lại.
Nếu bụi hành đã lớn, có thể tỉa những nhánh trưởng thành ở phía ngoài, giữ lại nhánh non để tiếp tục phát triển.
Tách bụi để nhân giống và kích thích cây phát triển
Sau một thời gian trồng, bụi hành có thể trở nên quá dày, khiến các nhánh cạnh tranh dinh dưỡng.
Khi thấy bụi hành phát triển chật chội, hãy nhẹ nhàng nhấc cả bụi lên, tách thành những cụm nhỏ có rễ khỏe rồi trồng lại với khoảng cách phù hợp.
Nên thực hiện vào ngày thời tiết mát mẻ, tránh nắng gắt. Sau khi tách bụi, tưới nhẹ để giữ ẩm và giúp cây nhanh phục hồi.
Việc tách bụi không chỉ giúp hành có thêm không gian phát triển mà còn tạo ra nhiều cây giống mới.
Chú ý phòng bệnh thối gốc, vàng lá
Để hành xanh tốt lâu dài, cần thường xuyên loại bỏ lá già, lá vàng và giữ khu vực trồng thông thoáng.
Nếu phát hiện cây bị thối nhũn, cần loại bỏ cây bệnh, kiểm tra khả năng thoát nước và hạn chế tưới quá nhiều.
Vào mùa mưa, nên đưa chậu hành đến vị trí có mái che thông thoáng hoặc cải thiện hệ thống thoát nước.
Mẹo nhỏ giúp nhà luôn có hành ăn quanh năm
Thay vì trồng tất cả hành cùng một thời điểm, bạn có thể chia thành 3–4 chậu và trồng cách nhau khoảng 10–15 ngày. Khi chậu đầu tiên được thu hoạch, những chậu còn lại tiếp tục phát triển, giúp nguồn hành trong nhà ít bị gián đoạn.
Ngoài ra, nên thay mới đất hoặc bổ sung giá thể khi đất bị nén chặt, cây sinh trưởng yếu sau nhiều đợt thu hoạch.
Trên thực tế, không phải một bụi hành có thể cho thu hoạch mãi mãi. Muốn có hành xanh quanh năm, cần kết hợp chăm sóc, tách bụi và trồng bổ sung định kỳ.
Chỉ cần chọn giống khỏe, trồng trên đất tơi xốp, cung cấp đủ ánh sáng, tưới nước hợp lý và thu hoạch đúng cách, bạn hoàn toàn có thể sở hữu những chậu hành lá xanh mướt, liên tục ra nhánh ngay tại sân vườn hoặc ban công gia đình.