5 kịch bản lừa đảo tinh vi dễ mất tiền tỷ: Cảnh giác với cuộc gọi giả danh nhân viên điện lực, tin nhắn dụ “đổi điểm thưởng”

Tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng đang tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Đáng chú ý, các đối tượng triệt để lợi dụng sự phát triển của công nghệ, mạng xã hội, ngân hàng số và thanh toán điện tử để tạo dựng lòng tin, đánh vào tâm lý chủ quan của người dân nhằm thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Người dân cần cảnh giác trước những cạm bẫy trực tuyến từ lừa đảo chiếm đoạt tài sản đến các hình thức thao túng tâm lý phức tạp.

Mạo danh ngân hàng, nhắn tin dụ khách đổi điểm thưởng

Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) Công an TPHCM vừa đưa ra cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo mới bằng cách giả mạo ngân hàng đổi điểm thưởng. 

Cẩn trọng với tin nhắn dụ “đổi điểm thưởng” (Ảnh minh họa)

Thủ đoạn là các đối tượng giấu mặt sẽ dùng chiêu thức là gửi tin nhắn SMS Brandname (tin nhắn thương hiệu) giả mạo là ngân hàng. Nội dung tin nhắn là thông báo, hướng dẫn khách hàng đổi điểm thưởng. Sau đó, các đối tượng lừa đảo gửi đến nạn nhân đường link có tên miền, giao diện giả mạo ngân hàng để lừa khách hàng đăng nhập, tải link có chứa mã độc.

Hậu quả, khách hàng sẽ bị lừa đăng nhập, làm lộ thông tin cá nhân, mật khẩu và mã OTP xác thực. Hoặc khi cài đặt ứng dụng chứa mã độc, nạn nhân bị chiếm quyền điều khiển điện thoại. Từ đó, các đối tượng lừa đảo qua mạng viễn thông dễ dàng chiếm đoạt tiền trong tài khoản nạn nhân.

Cơ quan Công an khuyến cáo, người dân khi nhận thấy dấu hiệu trên cần tỉnh táo không làm theo lời dụ dỗ. Trường hợp người dân đã truy cập đường dẫn hoặc cài ứng dụng chứa mã độc, ngay lập tức liên hệ với ngân hàng để khóa tài khoản và tắt nguồn điện thoại, không để các đối tượng có cơ hội lấy được mã OTP ngân hàng hoặc dữ liệu sinh trắc học.

Giả danh công an “bắt cóc online”

Mới đây, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hà Nội đã phát đi cảnh báo về chiêu thức lừa đảo hết sức tinh vi lợi dụng thao túng tâm lý nạn nhân, ép quay clip khỏa thân để tống tiền.

Chiêu trò thao túng tâm lý ngày càng tinh vi (Ảnh minh họa)

Theo đó, kẻ lừa đảo gọi điện cho các đối tượng là sinh viên, tự xưng là công an, thông báo căn cước công dân bị sử dụng vào đường dây tội phạm như rửa tiền hoặc ma túy, khiến nạn nhân hoảng sợ và mất khả năng phán đoán.

Qua ứng dụng Zoom, chúng mặc sắc phục công an, đưa thẻ ngành, trình bày "hồ sơ vụ án", khiến nạn nhân tin rằng đang làm việc với cơ quan chức năng thật. Yêu cầu nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản mạng xã hội, sau đó ép xóa các ứng dụng liên lạc để chỉ giữ Zoom làm phương tiện duy nhất. Mục đích là cách ly hoàn toàn nạn nhân với gia đình và bạn bè.

Dưới danh nghĩa “hợp tác điều tra”, đối tượng yêu cầu nạn nhân thực hiện các hành vi nhạy cảm như tự quay video khỏa thân để “xác minh đặc điểm nhận dạng”. Khi đã có video nhạy cảm, đối tượng dùng chính tài khoản mạng xã hội của nạn nhân để nhắn tin cho người thân, dựng hiện trường “bắt cóc online” và yêu cầu chuyển tiền chuộc.

Trước thủ đoạn trên, cơ quan Công an cảnh báo, người dân tuyệt đối không làm theo yêu cầu qua điện thoại của các đối tượng gọi điện tự xưng là cán bộ xã/phường, cảnh sát khu vực… Nếu cần cập nhật thông tin phải ra trực tiếp Công an xã/phường nơi mình sinh sống. Đồng thời tuyên truyền, vận động gia đình, bạn bè, người thân cảnh giác trước các phương thức, thủ đoạn trên. Trình báo đến cơ quan Công an nơi gần nhất khi bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

Đề phòng những cuộc gọi giả danh nhân viên điện lực

Thời gian gần đây, trên địa bàn tỉnh Lai Châu xuất hiện các trường hợp người dân bị các đối tượng giả danh nhân viên điện lực gọi điện để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Nhiều người dân thiếu cảnh giác đã bị mất hàng trăm triệu đồng.

Chiêu thức giả danh nhân viên điện lực yêu cầu thanh toán tiền (Ảnh minh họa)

Thủ đoạn của các đối tượng là gọi điện tới các hộ gia đình thông báo sắp bị cắt điện vì chưa thanh toán tiền điện. Khi người dân trao đổi là đã thanh toán tiền điện, các đối tượng sẽ thực hiện tiếp 2 phương thức sau:

1. Sẽ có đối tượng mạo danh là nhân viên phòng kỹ thuật gọi điện lại để điều chỉnh dữ liệu trên hệ thống. Sau đó, các đối tượng sẽ gợi ý người dân truy cập các đường link, app giả mạo có giao diện giống với trang web chính thức của EVN (Tập đoàn Điện lực Việt Nam). Khi cài đặt các app giả mạo này người dân có nguy cơ sẽ bị chiếm quyền điều khiển toàn bộ điện thoại và tài khoản ngân hàng.

Đối tượng gửi mã QR code và yêu cầu nạn nhân ấn giữ 2 giây để lưu mã. Tiếp đó, yêu cầu thực hiện thao tác nhập mã OTP và quét sinh trắc học theo “hướng dẫn”. Thực hiện xong, nạn nhân ngay lập tức bị trừ hết tất cả số tiền trong tài khoản ngân hàng của mình.

2. Các đối tượng sử dụng cuộc gọi từ số máy lạ xưng là nhân viên điện lực. Đối tượng thông báo rằng gia đình nạn nhân chưa thanh toán tiền điện, chưa có số liệu hiển thị trên phần mềm quản lý của cơ quan điện lực. Khi nạn nhân khẳng định đã thanh toán đầy đủ thì đầu dây bên kia yêu cầu chụp ảnh giao dịch gửi qua Zalo để tiến hành xác minh thông tin.

Sau đó, đối tượng hướng dẫn nạn nhân cài ứng dụng khác trên điện thoại để thanh toán tiền điện tự động. Hoàn thành cài đặt ứng dụng, đối tượng tiếp tục hướng dẫn nạn nhân bấm vào đường link liên kết với tài khoản ngân hàng, thực hiện sinh trắc học. Ngay lập tức, đối tượng chiếm quyền điều khiển lấy được toàn bộ số tiền trong tài khoản ngân hàng.

Trước những diễn biến phức tạp của phương thức lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua cuộc gọi giả danh nhân viên điện lực, Phòng an ninh mạng và PCTP sử dụng CNC - Công an tỉnh Lai Châu khuyến cáo người dân như sau:

- Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là nhân viên điện lực, hãy yêu cầu họ cung cấp thông tin cá nhân, mã nhân viên hoặc giấy tờ tùy thân liên quan.

- Tuyệt đối không đăng nhập, cung cấp các thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng trên bất kỳ ứng dụng, trang web lạ nào. Đặc biệt là không đăng nhập vào các đường link lạ do người khác gửi đến.

- Theo dõi hóa đơn tiền điện định kỳ trên các kênh chính thức của công ty điện lực.

- Khi xuất hiện các tình huống giống phương thức ở trên, cần bình tĩnh và không làm theo hướng dẫn của các đối tượng, nếu có nghi vấn là hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì cần báo ngay cho Cơ quan Công an ngay gân nhất để kịp thời ghi nhận, xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Thủ đoạn tinh vi qua kịch bản “Kết bạn bốn phương”

Theo Cổng thông tin điện tử Công an TP Hà Nội, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố đang điều tra vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản do một ổ nhóm đối tượng hoạt động tại nước ngoài thực hiện.

Lợi dụng tình cảm để lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Ảnh minh họa)

Theo tài liệu điều tra, các đối tượng lập các Fanpage trên mạng xã hội Facebook với nội dung "Hẹn hò", "Kết bạn bốn phương", "Ghép đôi"... Khi có người dùng nhắn tin, các đối tượng sử dụng tài khoản Facebook giả mạo để làm quen, trò chuyện, tâm sự, tạo dựng lòng tin và từng bước thiết lập quan hệ tình cảm với người bị hại.

Các đối tượng thường giả vờ quan tâm, chia sẻ, bày tỏ tình cảm và đưa ra mong muốn được gặp gỡ trực tiếp ngoài đời thực. Sau khi tạo được sự tin tưởng, các đối tượng dụ dỗ người bị hại tham gia các gói phúc lợi của chương trình để tiếp tục duy trì liên lạc và có cơ hội gặp mặt.

Người bị hại được yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản để tham gia các vòng quay may mắn. Thực chất, các đối tượng đã cài đặt phần mềm nhằm can thiệp kết quả, khiến người tham gia liên tục trúng thưởng với số tiền lớn hoặc những tài sản có giá trị cao.

Ban đầu, các đối tượng tạo lòng tin bằng cách cho người bị hại nhận lại số tiền cao hơn số tiền đã chuyển. Khi chuyển 1 triệu đồng, người tham gia được nhận lại 1,1 triệu đồng; chuyển 3 triệu đồng được nhận lại 3,5 triệu đồng. Sau đó, các đối tượng tiếp tục tạo ra những lượt trúng thưởng có giá trị lớn như ô tô, xe máy để dụ dỗ người bị hại chuyển thêm tiền.

Khi người bị hại muốn nhận thưởng, các đối tượng viện dẫn nhiều lý do như thao tác sai, chuyển khoản không đúng tài khoản hoặc phải hoàn thành các thủ tục, nghĩa vụ tài chính để yêu cầu nộp thêm các khoản phí. Bằng thủ đoạn này, các đối tượng liên tục yêu cầu người bị hại chuyển tiền rồi chiếm đoạt tài sản.

Công an TP Hà Nội khuyến cáo, những người bị hại nhận thấy những dấu hiệu trên hoặc đã từng bị chiếm đoạt tài sản với phương thức thủ đoạn nêu trên cần liên hệ với Phòng Cảnh sát hình sự; hoặc liên hệ trực tiếp với Điều tra viên thụ lý qua đường dây nóng để phối hợp giải quyết. 

Lộ thông tin khi mua hàng online, sập bẫy lừa đảo

Theo thông tin từ Công an TP Quảng Ninh, từ đầu năm 2026 đến nay, Phòng An ninh mạng đã tiếp nhận 13 vụ việc liên quan đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, với tổng thiệt hại hơn 14 tỷ đồng. Đáng chú ý, nhiều vụ lừa đảo bắt nguồn từ việc người dân chủ quan, công khai số điện thoại, địa chỉ nhận hàng hoặc thông tin cá nhân khi mua sắm, bình luận trên các phiên livestream tại những nền tảng mạng xã hội. 

Mua hang online cũng dễ dính bẫy lừa đảo (Ảnh minh họa)

Qua thông tin trình báo của các nạn nhân, cơ quan công an xác định các đối tượng đã lợi dụng việc người dân công khai thông tin cá nhân, địa chỉ nhận hàng trong các phiên livestream hoặc phần bình luận trên mạng xã hội. Sau khi thu thập được thông tin, các đối tượng xây dựng kịch bản tiếp cận, thao túng tâm lý nhằm chiếm đoạt tài sản.

Theo Phòng An ninh mạng, các thủ đoạn lừa đảo liên tục thay đổi, bám sát những hoạt động phổ biến trong đời sống như thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, đăng ký và kê khai thuế. Dù hình thức khác nhau, điểm chung của các thủ đoạn này là khai thác sự thiếu hiểu biết, tâm lý chủ quan của người dân trong việc bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Công an TP Quảng Ninh nhận định, tội phạm lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi, không còn hoạt động đơn lẻ mà đã hình thành các đường dây có tổ chức, xuyên biên giới. Các đối tượng sử dụng công nghệ để giả mạo hình ảnh, giọng nói, mạo danh cán bộ tư pháp hoặc đưa ra những lời mời chào việc làm, đầu tư trên các sàn giao dịch ảo nhằm dẫn dụ nạn nhân.

Đáng lo ngại, sau khi chiếm đoạt tài sản, các đối tượng nhanh chóng chuyển tiền qua nhiều tài khoản ngân hàng trung gian và ví tiền ảo chỉ trong vài chục giây, gây khó khăn cho công tác truy vết, thu hồi tài sản.

Trước tình hình trên, Công an TP Quảng Ninh khuyến cáo, người dân cần tuân thủ nghiêm các nguyên tắc bảo mật thông tin cá nhân và tài khoản. Đặc biệt, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng, mạng xã hội cho người khác; không truy cập đường link lạ, quét mã QR không rõ nguồn gốc hay cài đặt ứng dụng từ những nguồn không chính thức. Người dân cần thận trọng khi chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, đặc biệt là số điện thoại, địa chỉ, thông tin tài khoản và mã xác thực.