Gừng không khó trồng, nhưng nếu chỉ vùi củ xuống đất rồi tưới nước đều thì cây có thể xanh tốt mà củ lại nhỏ, ít nhánh. Muốn gừng trong chậu cho nhiều củ, củ mập và thơm, quan trọng nhất là chọn giống khỏe, chậu đủ rộng, đất tơi xốp và chăm đúng thời điểm.
Chọn củ giống nhiều mắt, khỏe
Nên chọn củ gừng già, chắc tay, không bị dập, thối hay có dấu hiệu nấm bệnh. Củ giống càng khỏe thì khả năng bật nhiều mầm càng tốt.
Ưu tiên những củ có nhiều mắt ngủ. Có thể cắt củ thành từng đoạn, mỗi đoạn có khoảng 2-3 mắt mầm, sau đó để mặt cắt se lại trước khi đem trồng. Không nên trồng những miếng quá nhỏ vì cây ban đầu yếu, khả năng phát triển kém.
Nếu củ đã nhú mầm tự nhiên thì càng thuận lợi. Mầm khỏe, ngắn và cứng thường dễ phát triển thành cây tốt hơn những mầm đã vươn dài, yếu ớt.
Chọn chậu rộng thay vì chậu quá sâu
Đây là điểm nhiều người trồng gừng tại nhà dễ bỏ qua. Gừng phát triển thân rễ theo chiều ngang nên chậu rộng sẽ thuận lợi hơn chậu quá sâu và hẹp.
Nên chọn chậu có đường kính khoảng 35-50 cm, sâu khoảng 30 cm trở lên và đặc biệt phải có lỗ thoát nước ở đáy. Nếu muốn trồng nhiều cây, cần giữ khoảng cách để các thân rễ có không gian phình to.
Không nên tham nhiều hom gừng vào một chậu nhỏ. Cây mọc dày có thể khiến củ tranh nhau dinh dưỡng, cuối vụ nhiều nhánh nhưng củ lại nhỏ.
Chuẩn bị đất thật tơi xốp
Gừng thích đất giàu dinh dưỡng nhưng không chịu được tình trạng úng nước kéo dài. Vì vậy, đất trồng nên tơi, thoáng và thoát nước tốt.
Có thể phối trộn đất với phân hữu cơ hoai mục và một thành phần giúp tăng độ thoáng như trấu hun hoặc xơ dừa đã xử lý. Trước khi trồng, đất nên được làm sạch, không có nguồn bệnh và không quá bí chặt.
Một nguyên tắc rất quan trọng là đất càng thoáng, củ gừng càng có không gian phát triển. Đừng dùng đất vườn nặng, dễ đóng bánh rồi nén chặt quanh củ.
Đặt hom gừng đúng cách
Đặt phần củ giống nằm ngang hoặc hơi nghiêng, mắt mầm hướng lên trên. Sau đó phủ một lớp đất vừa phải, không vùi quá sâu.
Giai đoạn đầu chỉ cần giữ đất đủ ẩm để củ đánh thức mầm. Tưới quá nhiều nước khi mầm chưa phát triển có thể khiến củ giống bị úng, thối trước khi kịp mọc.
Khi cây bắt đầu nhú lên khỏi mặt đất, có thể tăng dần lượng đất phủ quanh gốc theo quá trình sinh trưởng. Cách này giúp phần thân rễ có thêm không gian hình thành và phát triển.
Muốn nhiều củ, đừng để cây thiếu dinh dưỡng
Gừng muốn củ to mập cần có đủ dinh dưỡng trong suốt quá trình sinh trưởng, đặc biệt khi cây bước vào giai đoạn phát triển mạnh phần thân lá và thân rễ.
Có thể bổ sung phân hữu cơ hoai mục hoặc nguồn phân phù hợp cho cây trồng theo từng giai đoạn. Khi bón, không nên đổ phân sát vào củ hoặc gốc non mà nên rải cách gốc một khoảng rồi tưới nước.
Đặc biệt, không nên nghĩ rằng cứ bón thật nhiều phân đạm là cây sẽ cho củ lớn. Quá nhiều đạm có thể khiến cây tập trung phát triển lá trong khi phần củ không đạt như mong muốn.
Tưới nước vừa đủ, tránh tưới theo cảm tính
Gừng cần ẩm nhưng không thích úng. Đây là ranh giới rất quan trọng khi trồng gừng trong chậu.
Khi thấy lớp đất mặt bắt đầu khô có thể tưới lại, nhưng lượng nước cần điều chỉnh theo thời tiết. Những ngày mưa ẩm hoặc chậu thoát nước kém thì không nên tiếp tục tưới.
Ngược lại, để đất khô kéo dài khiến cây sinh trưởng chậm cũng không tốt. Mục tiêu là duy trì độ ẩm tương đối ổn định, không để chậu lúc quá khô rồi lại tưới ngập.
Khi cây lớn, vun đất là bước không nên bỏ qua
Trong quá trình phát triển, phần thân rễ của gừng tiếp tục lan rộng và phình ra. Khi thấy củ hoặc thân rễ có xu hướng nổi lên, nên bổ sung thêm một lớp đất tơi xốp quanh gốc.
Việc vun đất giúp che phủ thân rễ, đồng thời tạo thêm không gian để gừng tiếp tục hình thành củ mới. Có thể kết hợp việc vun đất với bổ sung một lượng nhỏ phân hữu cơ hoai mục.
Đây cũng là một trong những bí quyết giúp chậu gừng có nhiều nhánh và thân rễ phát triển đầy đặn hơn thay vì chỉ tạo một củ chính.
Đặt chậu ở nơi có ánh sáng phù hợp
Gừng cần ánh sáng để phát triển nhưng không nhất thiết phải phơi dưới nắng gay gắt cả ngày. Vị trí có ánh sáng tốt, thông thoáng, có nắng nhẹ hoặc nắng buổi sáng thường phù hợp.
Nếu cây bị thiếu sáng kéo dài, thân có thể vươn yếu, lá kém phát triển và quá trình tích lũy dinh dưỡng vào củ cũng bị ảnh hưởng.
Ngược lại, nếu chậu đặt ở nơi quá nóng, đất nhanh mất nước thì cần chú ý điều chỉnh lượng tưới và điều kiện che nắng phù hợp.
Khi nào nên thu hoạch gừng?
Nếu muốn lấy gừng non, có thể thu hoạch sớm khi thân rễ còn mềm và nhiều nước. Nhưng nếu mục tiêu là củ già, chắc, nhiều nhánh và to mập thì nên để cây sinh trưởng đủ thời gian.
Khi lá bắt đầu chuyển vàng, thân lá yếu dần và có dấu hiệu bước vào giai đoạn cuối vụ, có thể giảm tưới và chuẩn bị thu hoạch. Trước khi đào cả chậu, nên kiểm tra một phần đất để đánh giá kích thước củ.
Điểm mấu chốt để trồng gừng trong chậu sai củ không nằm ở việc tưới thật nhiều hay bón thật nhiều phân. Quan trọng hơn là chọn giống có nhiều mắt khỏe, dùng chậu đủ rộng, đất thoát nước tốt, cung cấp dinh dưỡng cân đối và vun đất đúng lúc.
Nếu làm đúng những bước này, ngay cả một chậu nhỏ tại nhà cũng có thể cho những bụi gừng nhiều nhánh, thân rễ phát triển dày và những củ gừng chắc, thơm, mập hơn sau mỗi vụ.
