Đinh lăng là loại cây quen thuộc trong nhiều gia đình Việt Nam. Không chỉ được trồng làm cảnh, cây còn được nhiều người chăm sóc để thu hoạch rễ, lá. Tuy nhiên, muốn đinh lăng phát triển tốt, thân mập, bộ rễ khỏe và củ to cần có cách trồng, chăm sóc phù hợp ngay từ đầu.
1. Chọn giống đinh lăng khỏe, dễ phát triển củ
Muốn trồng đinh lăng nuôi củ, khâu chọn giống rất quan trọng. Hiện nay, đinh lăng nếp thường được nhiều người lựa chọn vì có lá nhỏ, thân tương đối nhẵn, sinh trưởng tốt và được trồng phổ biến để khai thác rễ.
Nên chọn cây giống khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, thân không dập nát và có bộ rễ phát triển. Nếu trồng bằng cành giâm, nên chọn cành bánh tẻ, không quá non cũng không quá già, có mắt ngủ rõ ràng.
Cành giống cần được cắt thành đoạn vừa phải, có ít nhất 2-3 mắt thân. Khi giâm, đặt cành vào giá thể tơi xốp, giữ ẩm vừa đủ để kích thích ra rễ. Khi cây đã hình thành bộ rễ ổn định, có thể đem trồng ra đất hoặc chậu lớn.
2. Chuẩn bị đất trồng tơi xốp để củ phát triển
Đinh lăng không quá kén đất nhưng muốn nuôi củ to, đất trồng cần tơi xốp, giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt.
Đất thịt nhẹ, đất pha cát hoặc đất vườn có nhiều chất hữu cơ đều có thể sử dụng. Trước khi trồng, nên làm đất kỹ, loại bỏ cỏ dại, sỏi đá và trộn thêm phân chuồng đã hoai mục, phân hữu cơ hoặc xơ dừa đã xử lý để cải thiện độ tơi xốp.
Nếu trồng trong chậu, cần chọn chậu đủ rộng và sâu để rễ có không gian phát triển. Đáy chậu phải có lỗ thoát nước, tránh tình trạng nước đọng lâu ngày gây thối rễ.
Một lưu ý quan trọng là không nên trồng đinh lăng ở nơi đất quá cứng, bí chặt hoặc thường xuyên ngập úng. Đây là những điều kiện khiến rễ khó phát triển, củ dễ bị còi cọc.
3. Trồng cây đúng cách để thân mập, rễ khỏe
Nên trồng đinh lăng vào thời điểm thời tiết tương đối mát mẻ, đất có đủ độ ẩm để cây nhanh bén rễ.
Khi trồng, đào hố vừa đủ rộng, đặt cây giống ngay ngắn rồi lấp đất nhẹ nhàng quanh gốc. Không nên nén đất quá chặt vì có thể làm hạn chế sự phát triển của rễ non.
Sau khi trồng, tưới nước vừa đủ để đất ẩm, giúp cây thích nghi với môi trường mới. Trong giai đoạn đầu, có thể che bớt nắng gắt để cây không bị mất nước.
Đinh lăng thích hợp với nơi có ánh sáng tự nhiên nhưng không nhất thiết phải phơi dưới nắng gay gắt cả ngày. Nên chọn vị trí thông thoáng, có ánh sáng phù hợp để cây phát triển thân lá cân đối.
4. Bí quyết chăm sóc giúp đinh lăng nuôi củ to
Để cây đinh lăng phát triển tốt, cần chú ý chế độ nước, dinh dưỡng và cắt tỉa.
Tưới nước vừa đủ: Khi cây còn nhỏ, cần duy trì độ ẩm ổn định để rễ phát triển. Khi cây đã trưởng thành, nên tưới tùy theo thời tiết và độ khô của đất. Không tưới quá nhiều khiến gốc thường xuyên ẩm ướt.
Bón phân hữu cơ định kỳ: Có thể bổ sung phân chuồng hoai mục, phân compost hoặc phân hữu cơ quanh gốc. Nên bón cách gốc một khoảng vừa phải, sau đó phủ đất và tưới nhẹ. Không sử dụng phân tươi vì có thể gây nóng rễ và phát sinh mầm bệnh.
Cắt tỉa cành hợp lý: Khi cây phát triển quá nhiều cành nhỏ, cành yếu hoặc mọc chen chúc, nên tỉa bớt để tán thông thoáng. Việc tạo tán hợp lý giúp cây phát triển cân đối, thuận tiện chăm sóc.
Giữ đất thông thoáng: Thỉnh thoảng có thể xới nhẹ lớp đất mặt, nhổ cỏ quanh gốc để hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng. Tránh cuốc sâu làm tổn thương hệ thống rễ.
5. Muốn củ đinh lăng to cần kiên nhẫn, không thu hoạch quá sớm
Một trong những yếu tố quan trọng khi trồng đinh lăng lấy củ là thời gian. Cây cần nhiều năm để phát triển hệ thống rễ và tích lũy sinh khối.
Thông thường, người trồng có thể cân nhắc thu hoạch sau khoảng 3-5 năm hoặc lâu hơn, tùy giống, điều kiện đất và mục đích sử dụng. Không nên đào củ khi cây còn quá non vì bộ rễ chưa phát triển đầy đủ.
Trong thời gian nuôi cây, cần duy trì chế độ chăm sóc ổn định, tránh để cây bị sâu bệnh, thiếu nước kéo dài hoặc ngập úng. Nếu trồng trong chậu, nên chọn chậu đủ lớn ngay từ đầu để hạn chế việc thay chậu nhiều lần làm ảnh hưởng đến rễ.
Khi thu hoạch, nên đào đất nhẹ nhàng, tránh làm đứt gãy những phần rễ lớn.
6. Những sai lầm khiến đinh lăng chậm lớn, củ nhỏ
Một số sai lầm phổ biến khiến cây đinh lăng không đạt kích thước như mong muốn gồm:
-
Trồng ở đất quá chặt, nghèo dinh dưỡng khiến rễ khó phát triển.
-
Tưới nước quá nhiều làm đất bí, gây thối rễ.
-
Bón phân tươi hoặc bón phân hóa học quá liều khiến cây bị tổn thương.
-
Trồng nơi thiếu ánh sáng, không thông thoáng.
-
Thu hoạch quá sớm khi bộ rễ chưa phát triển hoàn chỉnh.
Đinh lăng là cây tương đối dễ trồng nhưng muốn nuôi củ to, thân khỏe cần chăm sóc đúng cách và kiên trì trong thời gian dài. Chỉ cần chọn giống tốt, chuẩn bị đất tơi xốp, tưới nước hợp lý và bổ sung dinh dưỡng đều đặn, cây sẽ có điều kiện phát triển khỏe mạnh, tạo bộ rễ ngày càng hoàn chỉnh.
Lưu ý: Việc trồng và sử dụng đinh lăng cần phân biệt mục đích làm cảnh, thu hoạch lá hay khai thác rễ; không nên tự ý sử dụng rễ cây làm thuốc thay thế tư vấn y tế.
