Người ta vẫn thường nói rằng, để đi đến tận cùng của cuộc đua vô địch Ngoại hạng Anh, một huấn luyện viên cần biết cách sử dụng trọn vẹn chiều sâu đội hình. Với Mikel Arteta, những lời phàn nàn về việc ông lười xoay tua và thường xuyên "bỏ quên" các quyền thay người trên băng ghế dự bị đã xuất hiện từ lâu. Nhưng khi nhìn vào những con số thực tế của mùa giải 2025/26, chúng ta lại phát hiện ra một nghịch lý đầy thú vị, và cũng là một bài học đau đớn mà Pep Guardiola đang gián tiếp dạy cho người học trò cũ của mình.
Hãy bắt đầu bằng những con số. Trong 32 vòng đấu đã qua, Arteta có tới 14 trận không sử dụng hết 5 quyền thay người, đạt tỷ lệ trung bình 4,34 lần thay đổi mỗi trận. Bạn nghĩ rằng đây là lý do khiến Arsenal hụt hơi so với Man City? Khoan đã. Thực tế, Pep Guardiola còn "lười" thay người hơn. Trong 31 trận, Pep có tới 21 lần không dùng hết quyền, với trung bình chỉ 3,9 lần thay người/trận.
Tuy nhiên, sự khác biệt sống còn nằm ở hiệu quả. Arteta đang dẫn đầu giải đấu về số lần các cầu thủ dự bị in dấu giày vào bàn thắng (22 lần, gồm 11 bàn). Trong khi đó, con số này của Guardiola đứng thứ... 23 toàn giải (chỉ 3 lần in dấu giày, 1 bàn thắng).
Hai bức tranh trái ngược này chỉ ra một sự thật rằng, các phương án dự phòng của Arteta đang phải "gánh" đội, trong khi đội hình xuất phát của Pep Guardiola lại tự mình giải quyết trận đấu một cách hoàn hảo và trơn tru.
Nguyên nhân sâu xa của nghịch lý này bắt nguồn từ cơn bão chấn thương và cách hai đội bóng phản ứng với nó. Mùa này, Arteta đã phải thực hiện tới 19 quyền thay người bắt buộc vì cầu thủ dính chấn thương ngay trên sân, con số này của Pep chỉ là 9. Trận thua muối mặt trước Bournemouth cuối tuần qua là một ví dụ điển hình khi Arsenal vắng mặt một loạt trụ cột từ Bukayo Saka, Martin Odegaard đến Jurrien Timber, Riccardo Calafiori và Mikel Merino. Eberechi Eze không đủ thể lực đá chính, còn Piero Hincapie chỉ vừa mới trở lại.
Arteta từng phủ nhận việc cường độ tập luyện quá cao là nguyên nhân gây chấn thương. Ông đổ lỗi cho việc thiếu hụt lực lượng khiến các cầu thủ còn lại phải cày ải quá tải, tạo ra một "vòng luẩn quẩn nguy hiểm". Thế nhưng, cách Arsenal quản lý nhân sự lại mâu thuẫn với chính lời bào chữa đó. Timber đã phải cày ải trọn vẹn 90 phút trong 23 trên 28 trận gần nhất. Martin Zubimendi đá trọn vẹn 23/32 trận và phải rời sân giữa chừng ở 3 trận gần nhất vì đau đầu gối.
Ở chiều ngược lại, Pep Guardiola luôn biết cách giữ cho các trụ cột sung mãn nhất. Khi chấn thương gõ cửa với Ruben Dias, Josko Gvardiol hay John Stones, Man City lập tức vung tiền trong tháng Giêng để mang về Antoine Semenyo và Marc Guehi. Trong khi đó, Arsenal mất Merino nhưng lại để tài năng trẻ Ethan Nwaneri sang Marseille theo dạng cho mượn, còn phương án dự phòng Christian Norgaard thì mới đá đúng... 1 giờ đồng hồ từ đầu mùa. Để so sánh, Nico Gonzalez, người được mua về để dự bị cho Rodri tại Man City, đã chơi hơn 1.300 phút.
Rõ ràng, việc vắt kiệt sức một nhóm trụ cột và bỏ rơi các phương án dự phòng (như Norgaard) là lỗi của Arteta và bộ phận tuyển trạch. Lời kêu gọi các cầu thủ chấn thương mau chóng trở lại trước thềm hai trận đại chiến với Sporting CP và Man City của Arteta nghe có vẻ như một sự tuyệt vọng hơn là lời hiệu triệu.
Arteta nói đúng, nếu hồi tháng Tám có ai bảo Arsenal sẽ đứng ở vị trí này vào tháng Tư, tất cả đều sẽ gật đầu cái rụp. Nhưng để thực sự chạm tay vào chiếc cúp bạc, Arsenal cần một đội hình xuất phát khỏe mạnh và tự giải quyết được trận đấu, chứ không phải lúc nào cũng chờ đợi phép màu từ băng ghế dự bị như hiện tại. Đó là bài học đắt giá mà Pep Guardiola đang chứng minh mỗi tuần.
