Khi tháng 7 âm lịch tới, nhiều gia đình có thói quen tổng vệ sinh nhà cửa, mở cửa đón nắng, thay nước, chăm cây hoặc đốt một số loại hương thơm quen thuộc. Đây được xem là cách “thanh tẩy” không gian theo quan niệm dân gian, đồng thời cũng giúp ngôi nhà sạch sẽ, dễ chịu hơn.
Dưới đây là 7 cách phổ biến mà người xưa thường áp dụng, có thể tham khảo như một nét văn hóa truyền thống.
Tổng vệ sinh những góc lâu ngày ít động tới
Theo quan niệm xưa, nhà cửa sạch sẽ thì sinh hoạt gia đình cũng dễ giữ được sự gọn gàng, nhẹ nhàng. Vì vậy, trước hoặc trong tháng 7 âm lịch, việc đầu tiên nhiều gia đình làm là tổng vệ sinh.
Không chỉ quét sàn và lau bàn ghế, những khu vực như gầm giường, góc tủ, sau cánh cửa, ban công hay kho chứa đồ cũng được chú ý. Đây đều là những nơi dễ tích tụ bụi bẩn nhưng thường bị bỏ quên trong sinh hoạt hằng ngày.
Xét trên góc độ thực tế, việc dọn sạch những khu vực này cũng giúp giảm bụi, mùi ẩm và tạo cảm giác thoáng đãng hơn cho ngôi nhà.
Mở cửa đón ánh sáng và không khí
Người xưa rất coi trọng ánh sáng tự nhiên và sự thông thoáng trong nhà. Khi thời tiết thuận lợi, mở cửa sổ, kéo rèm để ánh nắng chiếu vào phòng là một cách đơn giản để không gian bớt bí bách.
Trong quan niệm dân gian, ánh sáng thường tượng trưng cho sự sáng sủa, tích cực và sinh khí. Vì vậy, nhà cửa quá tối, ẩm thấp thường không được xem là trạng thái lý tưởng.
Ngày nay, đây vẫn là một thói quen hữu ích. Nhà có ánh sáng và lưu thông không khí tốt thường tạo cảm giác dễ chịu hơn, đồng thời hạn chế tình trạng ẩm mốc ở những khu vực kín.
Thay nước ở những nơi thường xuyên đặt nước
Một số gia đình có thói quen đặt bát nước, bình hoa hoặc các vật dụng có chứa nước trên bàn thờ, bàn phòng khách hay những vị trí trang trọng trong nhà. Khi tháng 7 âm lịch tới, những nơi này thường được lau dọn và thay nước sạch.
Điều quan trọng không nằm ở việc phải dùng một loại nước đặc biệt nào mà là giữ khu vực sinh hoạt sạch sẽ, ngăn nắp.
Nếu trong nhà có bình hoa, nên thay nước thường xuyên, bỏ hoa đã héo và vệ sinh bình. Đây là cách đơn giản nhưng giúp không gian luôn tươi mới.
Dọn bỏ đồ cũ, đồ hỏng và những vật không còn sử dụng
Một ngôi nhà chứa quá nhiều đồ đạc dễ tạo cảm giác chật chội. Người xưa thường có quan niệm “cũ bỏ mới đến”, vì vậy việc loại bỏ những món đồ không còn giá trị sử dụng cũng được xem là một cách làm mới không gian.
Có thể bắt đầu từ quần áo cũ, hộp giấy, đồ gia dụng hỏng, cây đã chết hoặc những vật dụng đã lâu không dùng tới.
Tuy nhiên, không nên vì quan niệm dân gian mà vội vàng vứt bỏ những món đồ còn giá trị hoặc có ý nghĩa với gia đình. “Thanh tẩy” không gian trước hết nên được hiểu theo hướng làm nhà cửa sạch, gọn và dễ sống hơn.
Giữ khu vực cửa ra vào sạch sẽ
Trong văn hóa truyền thống, cửa chính được xem là nơi đón người và đón khí vào nhà. Vì thế, khu vực này thường được chú ý giữ sạch và gọn.
Trước tháng 7 âm lịch, gia đình có thể lau cửa, quét sạch hiên, sắp xếp giày dép ngay ngắn và bỏ những vật không cần thiết ở lối đi.
Một lối vào sạch sẽ cũng giúp ngôi nhà trông sáng sủa hơn ngay từ bên ngoài. Đây là một trong những việc rất dễ thực hiện nhưng hiệu quả về mặt cảm nhận khá rõ rệt.
Dùng hương thơm nhẹ để tạo cảm giác dễ chịu
Trong đời sống truyền thống, một số gia đình sử dụng hương thơm từ thảo mộc hoặc các loại hương quen thuộc khi dọn dẹp nhà cửa. Mục đích thường gắn với việc tạo không khí thanh sạch và trang nghiêm.
Nếu áp dụng ngày nay, nên ưu tiên cách đơn giản và an toàn như dùng vỏ cam, chanh, một số loại thảo mộc có mùi dễ chịu hoặc thông thoáng phòng.
Nếu sử dụng nhang hoặc các sản phẩm tạo khói, cần đặt ở nơi chắc chắn, tránh xa rèm cửa, giấy, đồ dễ cháy và không để cháy khi không có người trông coi. Không nên biến việc “thanh tẩy” thành một hoạt động tạo quá nhiều khói trong không gian kín.
Giữ tâm trạng bình tĩnh, hạn chế cãi vã trong nhà
Đây có lẽ là điều quan trọng nhất trong quan niệm của người xưa nhưng đôi khi lại bị bỏ qua.
Một không gian sống không chỉ được tạo nên bởi đồ đạc mà còn bởi cách các thành viên đối xử với nhau. Nhà cửa sạch sẽ nhưng thường xuyên căng thẳng, lớn tiếng thì vẫn khó tạo cảm giác bình yên.
Vì vậy, khi bước vào tháng 7 âm lịch, thay vì quá lo lắng về những điều chưa được kiểm chứng, mỗi gia đình có thể coi đây là dịp để chậm lại, dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc bàn thờ theo đúng phong tục gia đình và dành thêm thời gian cho người thân.
Tháng 7 âm lịch trong văn hóa Việt Nam có nhiều phong tục và quan niệm khác nhau. Những cách “thanh tẩy” không gian kể trên chủ yếu mang ý nghĩa dân gian, không phải phương pháp khoa học để loại bỏ một loại năng lượng hay hiện tượng siêu nhiên cụ thể.
Điều thiết thực nhất vẫn là giữ nhà cửa sạch sẽ, khô thoáng, có ánh sáng, hạn chế đồ đạc dư thừa và duy trì bầu không khí gia đình dễ chịu. Khi không gian sống được chăm chút, chính tâm trạng của những người trong nhà cũng dễ trở nên nhẹ nhõm hơn.
*Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chiêm nghiệm
