Sấu chín
Một trong những loại quả gắn liền với mùa thu Hà Nội là sấu chín. Sấu vốn quen thuộc vào mùa hè với người Hà Nội qua những món canh chua, nước sấu giải khát, nhưng sấu chín của mùa thu lại mang một hương vị hoàn toàn khác biệt.
Sấu chín vàng thơm ngon của mùa thu Hà Nội
Quả sấu khi chín có vỏ xanh vàng, bên trong thịt giòn và hạt nhỏ. Chỉ cần cạo sạch lớp vỏ mỏng, cắt thành từng đường xoắn ốc rồi trộn với chút muối ớt, muối chua ngọt hoặc đơn giản là chấm muối tiêu, hương vị đã trở nên hài hòa đầy kích thích. Vị chua thanh xen lẫn chút ngọt, thêm vị mặn mặn cay cay tạo thành sự tổng hòa khiến bất cứ ai cũng khó lòng từ chối.
Người Hà Nội từ lâu đã coi sấu chín là món quà vặt không thể thiếu mỗi độ thu về, vừa ngon miệng vừa lưu giữ bao ký ức tuổi học trò rong chơi trên những con phố rợp lá vàng. Thưởng thức một miếng sấu giòn tan, cảm nhận hương vị đủ đầy chua, cay, mặn, ngọt nơi đầu lưỡi chính là một trải nghiệm vị giác khó quên.
Ổi chín
Trong danh sách những loại quả của mùa thu Hà Nội, không thể thiếu ổi chín. Ổi vốn là loại quả quen thuộc quanh năm, nhưng vào mùa thu, hương vị và mùi thơm của ổi đạt đến độ đặc trưng khó trộn lẫn. Ổi chín thường có hương thơm dịu nhưng đủ lan tỏa, khiến người đi qua cũng phải dừng lại. Vị ổi ngọt nhẹ, giòn hoặc mềm tùy giống, nhưng điểm chung là mang đến cảm giác tươi mới, gần gũi.
Đừng quên mua ổi về làm quà
Người ta hay nhắc tới nhất là ổi Đông Dư, đặc trưng với màu xanh óng ả, hương thơm thoang thoảng trên phố phường. Được nuôi dưỡng bằng đất màu phù sa ven sông Hồng, ổi Đông Dư có vị ngon hơn hẳn so với ổi các vùng khác. Ổi Đông Dư không to, quả cầm vừa tay, nhưng căng mọng, giòn và ngọt. Khi chín ổi thơm nức, mềm và ngọt lịm kích thích vị giác. Hương từ những trái ổi còn nguyên cuống lá, đủ níu tay người mua, dù có khi chẳng để ăn.
Quả thị
Nếu sấu chín và ổi là để ăn thì quả thị lại nổi tiếng bởi mùi hương. Đây là loại quả mang nét đẹp dung dị, gắn bó với làng quê Bắc Bộ xưa và trở thành dấu hiệu đặc trưng mỗi độ thu về. Mùa thị Hà Nội thường bắt đầu từ tháng 8 đến tháng 11, khi trên khắp các tuyến phố, du khách dễ dàng bắt gặp những gánh hàng rong bày bán thứ quả nhỏ nhắn này.
Thu đến là mùa thị thơm lừng khắp phố
Quả thị có hai dạng phổ biến. Một dạng quả hình cầu, đáy tròn, thường gọi là thị muộn. Dạng còn lại nhỏ hơn, hơi dẹt và đáy bằng, được biết đến với tên thị sáp hay thị lục sáp. Khi chín vàng, thị có thể để được 4-5 ngày; còn những quả còn xanh có thể bày trưng cả nửa tháng. Hương thơm từ quả thị dịu nhẹ, mộc mạc, khiến nhiều người chỉ cần đặt trong nhà cũng đủ cảm nhận sự hiện diện của mùa thu.
Truyền thống xưa thường dùng quả thị để trưng trong những ngày rằm, mùng Một, vừa để thắp hương vừa để tận hưởng hương thơm. Quả thị ít được ăn, bởi hương vị khi ăn không quá nổi bật, mà giá trị chủ yếu nằm ở mùi thơm gợi nhớ, gợi thương, gợi những kỷ niệm thanh bình của tuổi thơ nơi thôn quê.
Quả hồng
Bước sang cuối thu, Hà Nội lại đón chào mùa hồng. Hồng giòn và hồng ngâm là hai loại quả nổi bật, được xem là đặc sản chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian ngắn ngủi nhưng để lại nhiều dư vị.
Hồng giòn ngọt mát có vị ngon đặc biệt
Hồng giòn có lớp vỏ ngoài xanh cam, tưởng như chưa chín nhưng khi bổ ra lại có phần thịt vàng cam, vị ngọt thanh và giòn rụm. Cắn một miếng hồng giòn, cảm giác sảng khoái và tươi mát lan tỏa trong tiết trời se lạnh, trở thành sự kết hợp hoàn hảo giữa vị ngọt của quả và không khí dịu dàng của mùa thu. Khi chín hoàn toàn, hồng giòn chuyển sang màu cam đặc trưng, bắt mắt và hấp dẫn hơn nữa.
Song song với hồng giòn, hồng ngâm cũng được nhiều người ưa chuộng. Loại hồng này có quả nhỏ, vỏ xanh pha vàng. Sau khi hái xuống, quả hồng không thể ăn ngay mà phải ngâm nước vài ngày để khử vị chát và giúp hồng lên bột. Kết quả là những quả hồng ngâm giòn, ngọt nhẹ, dễ ăn và thường khiến người thưởng thức khó lòng dừng lại. Khác với hồng đỏ mềm ngọt, hồng ngâm có sự giòn dai thú vị, rất thích hợp để nhâm nhi liên tục.
Hồng ngâm thường chỉ rộ trong khoảng hơn một tháng rồi nhanh chóng thưa dần. Chính sự ngắn ngủi ấy khiến cho loại quả này trở thành thức quà quý giá của những ngày cuối thu đầu đông, không chỉ được người Hà Nội yêu thích mà còn thường được chọn làm quà biếu du lịch.
Hồng xiêm
Khác với hồng giòn và hồng ngâm, hồng xiêm mềm và có vị ngọt đậm hơn hẳn. Ở Hà Nội nổi tiếng phải kể tới hồng xiêm Xuân Đỉnh. Đến mùa quả chín, người nào có việc đi qua đây đều được ngửi mùi thơm thoang thoảng. Hồng chín cây thơm ngon và có vị ngọt rất thanh mát. Từng quả hồng xiêm hình thon thon, chín cây mà vẫn chắc nịch chứ không mềm, nát như hồng xiêm ở các vùng khác.
Hồng xiêm Xuân Đỉnh vừa thơm lại ngọt lịm
Hồng Xuân Đỉnh có hình giống quả trám, vỏ màu vàng đất. Vỏ hồng xiêm mỏng lắm, mỏng đến nỗi chỉ cần người gọt không khéo léo thì sẽ bỏ đi rất lãng phí. Tuy lớp vỏ mỏng nhưng lại bao bọc bên trong những thớ hồng xiêm căng mọng, mịn màng.
Hồng xiêm Xuân Đỉnh có hương thơm và vị ngọt rất đặc biệt. Hồng được trồng trên đất Xuân Đỉnh khi bổ ra có mùi thơm dịu, những miếng hồng xiêm khi cắt màu mật ong óng ả. Tuy ngọt dịu nhưng dư vị đọng lại trong lòng người thưởng thức rất khó phai. Những người khách đến với nơi này khi về đều lựa chọn hồng Xuân Đỉnh về làm quà cho người thân và những người Hà Nội khi đi xa chẳng thể nào quên.
